GES woordenschat H5

Nationale identiteit

Gemeenschapsgevoel binnen een natiestaat dat vaak voortkomt uit gemeenschappelijke waarden, dezelfde geschiedenis of gemeenschappelijke tradities.

Propaganda

Vorm van communicatie waarbij een belanghebbende partij het publiek wil beïnvloeden, vaak door het bewust verspreiden van eenzijdige en/of verzonnen informatie.

Technologie

Toepassing van de wetenschappen in een techniek.

Wetenschap

Geheel van kennis over mens, samenleving, natuur, wereld en heelal waarop men kan voortbouwen om nieuwe kennis te ontwikkelen.

Grondstof

Onbewerkt of ruw materiaal dat kan bewerkt of verwerkt worden tot een afgewerkt product.

(Hyper)inflatie

(Heel sterke en plotse) algemene stijging van de prijzen van goederen en diensten waardoor de munt (sterk) in waarde daalt.

Alliantie

Bondgenootschap.

Autocratisch

De macht naar zich toetrekkend zonder inspraak van de onderdanen.

Bezetting

Toestand in oorlogstijd waarbij het grondgebied van een land gedeeltelijk of helemaal bestuurd wordt door de vijand.

Capitulatie

Officiële overgave van een leger of een land aan de tegenstander.

Communisme

Politieke ideologie waarin het gemeenschappelijk bezit van de productiemiddelen en een klasseloze samenleving centraal staan.

Deserteren

Zonder toestemming het leger of de militaire dienst verlaten, wat een strafbaar feit is.

Expansie

Uitbreiding van bijvoorbeeld grondgebied, politieke en/of economische macht.

Grootmacht

Staat die door haar grote economische, politieke en militaire macht de mogelijkheid heeft om invloed en druk uit te oefenen op de internationale politiek.

Imperialisme

Streven naar gebiedsuitbreiding of uitbreiding van de macht.

Invloedssfeer

Gebied of ruimte waarbinnen grootmachten politieke en/of economische invloed uitoefenen op andere.

Kolonie

Nederzetting of (overzees) gebied dat onder dwang door een ander land (metropool) bestuurd wordt.

Mobilisatie

Krijgsmacht van een land in staat van paraatheid brengen door lichtingen soldaten op te roepen om in het leger te dienen, strategische plekken veilig te stellen en voertuigen en voorraden te vorderen.

Mogendheid

Grootmacht of dominante staat.

Monarchie

Staatsvorm waarbij de vorst door erfopvolging wordt aangeduid.

Natie

Gemeenschap van mensen die zich verbonden voelen door gedeelde kenmerken, zoals taal, geschiedenis en culturele tradities.

Natiestaat

(Nationale staat) staat die gevormd is op basis van een dominante natie met haar culturele identiteit.

Neutraliteit

Onpartijdigheid, zich niet mengen in een conflict of geen positie kiezen in een oorlog.

Niemandsland

Gebied tussen de frontlinies van twee vijandelijke legers in oorlogstijd.

Offensief

Aanval.

Politieke revolutie

Plotselinge opstand van het volk die tot een blijvende politieke verandering leidt.

President

Voor een termijn verkozen staatshoofd van een land of republiek.

Socialisme

Politieke ideologie waarin het recht op sociale bescherming van elke burger, een eerlijk loon voor arbeid en de eerlijke verdeling van de welvaart in een samenleving centraal staan.

Sovjet

Raad van arbeiders, boeren en soldaten in Rusland voor, tijdens en na de communistische revolutie van 1917.

Tsaar

erfelijke vorst die Rusland als een keizer bestuurde tijdens het ancien regime tot 1917

wapenstilstand

officieel bestand of staakt-het-vuren tussen oorlogvoerende partijen

wapenwedloop

wedloop tussen twee of meer machten om de andere te overtreffen op het gebied van wapentechnologie of in aantallen wapens, waarbij de bewapening systematisch wordt opgevoerd aan beide zijden

asiel

bescherming van een vluchteling die gevaar loopt in zijn eigen land

loopgravenoorlog

oorlog waarin soldaten van beide partijen zich tegenover elkaar ingraven in loopgraven of andere versterkte posities

uitbuiting

van iemand gebruikmaken om er zo veel mogelijk voordeel uit te halen waardoor je van misbruik kunt spreken