nabij visuele stress syndroom

wat is het?

• Visuele problemen door langdurig dichtbij kijken in een verkeerde houding.

• Vooral bij kinderen die lezen en schrijven leren, of bij veel concentratie en nabijtaken.

• Veroorzaakt extra energieverbruik en maakt taken minder efficiënt.

• Invloed op: ruimtelijke lokalisatie en efficiëntie waarmee taak wordt uitgevoerd

hoe ontstaan visuele stress syndroom?

• Het lichaam en de ogen proberen te compenseren voor een verkeerde houding.

• Korte-termijn: integratie van visuele, evenwichts- en houdingsinformatie werkt.

• Langdurig: compensatie kost steeds meer energie → ogen en lichaam passen zich aan → kan leiden tot myopie, astigmatisme, anisometropie of hyperforie.

wat gebeurt in de ogen en hersenen

• Vragen van nabijwerk activeren het autonoom zenuwstelsel → overconvergentie (ogen draaien te veel naar binnen).

• Dit kan leiden tot veranderingen in accommodatie en convergentie, wat het lezen en visueel comfort beïnvloedt.

• Adaptaties zijn individueel verschillend, afhankelijk van gedrag, erfelijkheid en motivatie.

wat zijn de symptomen?

• Vermoeide ogen, hoofdpijn, oogirritatie.

• Moeilijkheden met ruimtelijke lokalisatie en concentratie.

• Slechte lichaamshouding (scheef hoofd, gebogen romp) om taken makkelijker te maken

welke preventies/ aanpak kan je

• Zorg voor correcte werkhouding, pauzes en ergonomie.

• Afwisseling van dichtbij en ver kijken.

• Bij kinderen: begeleid lezen en schrijven, monitoren van visuele belasting.

• Doel: energie besparen, voorkomen dat ogen en lichaam chronisch aanpassen

wat is de belangrijktste optoemtrishce kenmerk

• Esoforie (ogen neigen naar binnen) bij zowel ver als nabij kijken.

• Lage BI-metingen: lage break-waarden bij base-in test duiden op een zwakke basis-in capaciteit.

• Deze 2 hangen samen

hoe is de nabijforiemeting

• De meest waardevolle test voor nabijstress.

• Waarden onder de verwachte norm van 6 pdpt exoforie zijn verdacht → vroegtijdig signaal van nabijstress.

• Niet herkennen → kan leiden tot negatieve aanpassingsveranderingen zoals myopie.

welke progressieve verandering is er

• Esoshift: naarmate de persoon langere tijd intense aandacht geeft, neemt esoforie progressief toe.

• Kan optreden bij zowel exoforen als esoforen.

• Door overstimulatie van het parasympatisch zenuwstelsel (dr verhoogde aandacht en mentale inspanning van autonoom zenuwstelsel in  parasympatische vezels) wordt de accommodatie onderdrukt → verhoogde inspanning om scherp te stellen → overconvergentie.

welke test observaties

• Accommodatie: vertraging bij +/- 2.00 flipper → moeilijkheden met scherpstellen.

• Cheiroscopisch tekenen: progressieve esoshift zichtbaar tijdens tekenen.

• Van Orden ster: centrale suppressie door esoprojectie.

• PRA-test (positieve relatieve accommodatie): lage waarden → beperkte flexibiliteit tussen accommodatie en convergentie, wat het moeilijk maakt nabij scherp te stellen.

• Verhoogde AC/A: door de parasympatische activatie van het autonoom zenuwstelsel veroorzaakt een verhoging van de AC/A

• Saccadische oogbewegingstest: undershoots.

• OEP-analyse: tight patroon, korte werkafstand.

hoe is het fysiologisch mechanisme?

• Parasympatische activatie → verhoogde AC/A-verhouding → versterkte overconvergentie → verhoogde visuele belasting, vermoeidheid, adaptieve veranderingen zoals myopie.

wanneer wordt er fight/ flight gebruikt?

• Het lichaam probeert te functioneren ondanks nabijstress en overconvergentie.

hoe werkt de flight reactie?

• Het systeem blijft doorgaan ondanks het binoculaire onevenwicht.

• Gevolgen: concentratieproblemen, discomfort, verminderde efficiëntie, astenopie (oogvermoeidheid).

• Het lichaam “vecht” tegen de visuele stress, maar dit kost energie en kan klachten veroorzaken.

hoe werkt de flight reactie

• Het systeem probeert nabijwerk zoveel mogelijk te vermijden.

• Geen directe klachten, maar visueel probleem blijft aanwezig.

• Symptomen bij kinderen: weinig interesse in lezen, afkeer voor nabijwerk → mogelijk leerproblemen.

• Oorzaak: accommodatie en convergentie werken niet harmonieus samen.

fight vs fligt in het kort

• Fight = doorgaan → klachten ontstaan.

• Flight = vermijden → geen klachten, maar visueel systeem blijft belast.

• Beide wijzen op nabijstress en de noodzaak van preventie of behandeling

hoe ga je dit behandelen?

• lenscorrectie

• viuseel gedrag/ posturatie

• visuele training

lenscorrectie

• Doel: verminderen en reorganiseren van binoculair onevenwicht.

• Meestal: lage plusbril / studeerbril.

• Voorschrift gebaseerd op: bellskiascopie, boekskiascopie, nabijforie en andere tests (#5, #20, #21, #14B).

• Functie bril: buffer tegen visuele stress (→ vermindert overconvergentie en vermoeidheid.)

visuele hygiene en posturatie

• Correcte werk- en studiegewoonten: Harmonafstand, rechte zithouding.

• Visuele hygiëne: aandacht voor zithouding, plaats in klas, motorische activiteit.

• Doel: minimale visuele nabijstress en voorkomen van chronische aanpassingen.

visuele training

• Herstelt en versterkt verstoorde visuele functies.

• Verbetert visueel bewustzijn en weerstand tegen visuele stress.

• Kan accommodatieve en convergentiefuncties beter laten samenwerken.

wat is het doel van de behandeling

1.      Verminderen van esoforie en overconvergentie.

2.      Herstellen van harmonische samenwerking tussen accommodatie en convergentie.

3.      Vermijden van klachten zoals astenopie, discomfort en leerproblemen.