Mens tot Cel - Thema 1

Segmentatie

alle compartimenten van een geheel uit dezelfde onderdelen bestaan en kunnen blijven doorleven wanneer ze van elkaar gescheiden

gesegmenteerd onderdeel in het menselijk lichaam

wervelkolom

Hoeveel cervicale wervels zijn er?

7

Hoeveel thoracale wervels zijn er?

12

Hoeveel lumbale wervels zijn er?

7

Hoeveel sacrale wervels zijn er

5 (gefuseerd)

Coccyx

staartbeen (4 gefuseerde wervels)

Hoeveel krommingen doorgaat de wervelkolom?

3

Lordose

voorwaartse kromming

Kyfose

achterwaartse kromming

Overmatige kromming naar voren of achtern

hyperlordose of -kyfose

Scoliose

laterale kromming

Thoracalisatie C7

Rib groeiing aan cervicale wervel

bewegingen in de romp

flexie, extensie, lateroflexie, rotatie

Echte ribben

eerste 7 wervels met kraakbeen verbonden aan sternum

valse ribben

3 ribben onder de echte ribben; samen aan hetzelfde stuk kraakbeen aan sternum vast

zwevende ribben

onderste 2 ribben; niet vast aan sternum

Wat is het grootste onderdeel van het wervellichaam?

Corpus vertebrae

Tussenwervelschijf

Laag kraakbeen tussen de wervellichamen

Verbinding van wervel met tussenwervelschijf

Door laag hyalien kraakbeen

Wervelboog

arcus vertebrae

arcus vertebrae

ligt dorsaal van het lichaam; bestaat uit twee pedikels en twee laminae

Foramen vertebrale

Gat tussen wervellichaam en wervelboog

Canalis vertebralis

wervelkanaal; gevormd door alle wervelgaten

Verbinding tussen de wervels

boogvoetjes

Welke structuren lopen door het wervelkanaal?

Ruggenmerg, bloedvaten en vet

processus spinosus

doornuitsteeksel achterop de wervel

processus transverus

twee dwarsuitsteeksels; hieraan hechten de dieper gelegen rugspieren

Gewrichtsvlak van de wervel

facetgewrichtjes; bepalen beweegelijkheid

Volgorde van embryonale ontwikkeling

Bevruchting-klievingsdelingen-innesteling-gastrulatie-neurulatie

Door deze zone moet de zaadcel heen om de eicel te bevruchten

zona pellucida

functie zona pellucida

tegenhouden 2e bevruchting; tegenhouden vroegtijdige innesteling

klievingsdelingen

de cel deelt zich wel maar neemt niet toe in volume

Zygote

naam voor eicel op moment dat zaadcel heeft bevrucht

morula

naam voor zygote na klievingsdelingen

de cellen in de morula differentiëren zich tot 2 type cellen

trophoblast en embryoblast

trophoblast

vormt de buitenkant van de celformatie

embryoblast

vormt de binnenkant vormt van de celformatie

holte tussen trophoblasten en embryoblasten

blastocoel

Blastocyt

Zo noemt men de morula na het ontstaan van de blastocoel

Wanneer springt de zona pellucida open?

Na het vormen van de blastocoel holte

Het embryoblast differentieert zich in de volgende celstructuren

epiblast en hypoblast

epiblast

ligt tegen trophoblast aan

hypoblast

ligt tegen de blastocoel aan

zo noemen we de epiblast en hypoblast samen

kiemschijf

Deze holte ontstaat binnen het epiblast

amnionholte

Dooierzakholte

naam voor de blastocoel nadat de hypoblastcellen om de trophoblast heen gaan liggen

Deze holte ontstaat tussen trophoblast en dooierzakholte

chorionholte/extra embryonaal coeloom

oropharyngeale membraan

deukje aan de craniale kant van het embryo

cloacale membraan

deukje aan de caudale kant van het embryo

primiteifknoop

deukje in het midden van het embryo

Functie van haren op de primitiefknoop

Deze haren draaien de vloeistof in de amnionholte, het vruchtwater, één bepaalde kant op. Ze draaien van links naar rechts. Dit wordt de nodal flow genoemd. Sensoren aan een kant van het embryo merken welke kant de vloeistof op beweegt. Met dit gegeven wordt bepaald welke kant van het embryo links en welke kant van het embryo rechts.

Wat ontstaat er craniaal en caudaal vanaf primitiefknoop?

Primitiefstreep

Ingressie

cellen van de epiblast vallen in de primiteifstreep

Nieuwe namen van cellagen na ingressie

ecto-, endo en mesoderm

Ecto-, endo-, mesoderm samen noemen we:....

de kiembladen

Neurulatie

transformatie van neurale plaat naar neurale buis

Hoe heet de kern tot waar de cellen in het midden van het mesoderm differentiëren?

Chorda

Locatie van de chorda

onder de primitiefstreep

Neurale plaat

ectoderm boven het chorda differentieert

De neurale plaat zakt in en vormt de...

neurale groeve

Neurale buis

gesloten neurale groeve

Hoe ontstaat de neurale buis?

Neurale lijstcellen verlaten hun plek zodat de neurale groeve aan elkaar kan groeien

Wat doen de neurale lijstcellen

Verspreiden zich over het embryo en worden verschillende weefsels zoals het perifere zenuwstelsel, myelineschede, melanocyten en bijniermerg

Wat vormen de neurale lijstcellen die aan de craniale kant van de neurale buis ontspringen

Hoofd en hals; dit proces heet inductie

Kieuwbogen

ontwikkelen later tot bot- spier- en bindweefsel in de hals en hoofd; bevat veel neurale lijstcellen

Tot welke structuren differentieert het midden van het mesoderm?

Axiaalmesoderm = chorda

Deze structuur bevindt zich links en rechts van het chorda

paraxiaal mesoderm; bolletjes die somieten worden genoemd

Somieten

Zorgen voor segmentatie van de mens

Intermediair mesoderm

Bevindt zich naast paraxiaal mesoderm; hieruit ontstaat het urogneitaal stelsel

pronefros

ontstaat als eerste, verdwijnt na ontstaan van mesonefros

mesonefros

wordt geslachtsorganen

metanefros

wordt de uiteindelijk nier

zijplaatmesoderm

zit volledig aan de buitenzijde van het emsoderm; splitst zich in tweeën

somatopleura

mesoderm tegen ectoder; vormt vlies rondom botten en spieren in rompwand

splanchonopleura

mesoderm tegen endoderm aan; wordt visceraal vlies rondom organen

Intraembryonale coeloomholte

Bevindt zicht tussen somatopleura en splanchonopleura

Ligging van de intraembryonale coeloomholte

Als een hoefijzer om het embryo heen

Wat gebeurt er met de intraembryonale coeloomholte als embryo gaat krommen?

Vouwt naar binnen in een soort vlinder

In welke holtes veranderdt de intraembryonale coeloomholte?

Pericardholte, pleuraholten en peritionaalholten

Pericardholte

In deze holte ontwikkelt zich het hart, wat zich heeft ontwikkeld in het meest craniale gedeelte van het embryo

pleuraholten

hierin ontwikkelen de 2 longen zich

peritoniaalholten

Worden holten voor de abdomen; rechter holte draait naar achter, linker holte draait naar voren en ontwikkelt tot holte met buikorganen

Septum transversum

middenrif; ontstaat boven pericardholte, komt onder hart te liggen na kromming

aorta abdomalis splitst in

aorta iliaca dextra en sinistra (en dan interna en externa)

was dit

cervicaal

was dit

thoracaal

was dA

lumbaal

twee grote lymfebanen

1. De ductus thoracicus à lymfe van alle lichaamskwadranten behalve de superior.
2. Ductus lymphaticus dexter à lymfe van de superior lichaamskwadrant.

ectoderm wordt

Huid en huidklieren
o Zenuwstelsel
o Calvaria

mesoderm wordt

Skelet en hartspier
o Bindweefsel
o Bloed
o Weivliezen

endoderm

Darmepitheel en darmklieren
o Luchtpijp en longepitheel
o Blaasepitheel

axiaal

Inductie neurale plaat en vorming van chorda (=notochord)
o Hergebruiken als tussenwervelschijven (demping wervelschokken)

paraxiaal

Aanvankelijk ongesegmenteerd
o Segmenteert tot somieten die zich splitsen in dermatomen (onderhuids bindweefsel),
myotomen (skeletspieren), sklerotomen (botten van het lichaam)
o Somieten zijn paarsgewijs aangelegd
o Segmentale opbouw van het lichaam met een vaste opbouw: occipitaal (4), cervicaal
(7), thorocaal (12), lumbaal (5), sacraal (5) en coccygeaal (+/- 3).
o Somieten ontstaan bij de neurale buis en daaruit ontstaat er een deel van het lichaam
wat wordt geïnnerveerd door een aangrenzende buis.

intermediar

Longitudinale strook tussen somiet en zijplaat
o Urogenitaal stelsel
o Ontwikkeling: pronefos (voornier, verdwijnt), mesonefros (oernier, maakt
vruchtwater, wordt definitieve gonaden), metanefros (definitieve nier)

zijplaat mesoderm

Laterale kant van het embryo, rompwand
o Ontwikkelt: somatisch mesoderm (bindweefsel lichaamswand, botten, extremiteiten)
en splanchnisch mesoderm (viscerale bekleding van ingewandena

astrocyten

bloed-hersenbarrieren

neemt astrocyt rol over in perifere zenuwstelsel

satellietcellen

microgliacellen

mononucleire fagocyten, niet uit ectoderm, opruimen dode cellen

hersenvlies zakken om CZS lagen buiten naar binnen

dura mater (verankerd met filum terminale, eindigt bij S2, maar ruggenmerg gaat maar tot L2)
arachnoide mater
hiertussen liqus cerebrospinalisst
pia mater