IOSP Week 2 - Lilienfeld et al. & Macleod et al.

Wat is de kern van Lilienfeld et al.?

• Artikel geeft een systematisch overzicht van de redenen waarom psychotherapieën de indruk kunnen wekken dat ze werken, terwijl ze niet effectief of zelfs schadelijk zijn

• Causes of Spurious Therapeutic Effectiveness (CSTE’s): bronnen van inferentiële fouten die leiden tot onterechte conclusies over effectiviteit van de behandeling

Uit welke poten bestaat het EBP-framework? (Evidence-based practice framework, Lilienfeld et al.)

• Wetenschappelijke onderzoeksresultaten (overefficacy & effectiveness)

• Klinische expertise

• Waarden en voorkeuren van de cliënt

Wat valt er allemaal onder de eerste poot van het evidence-based practice framework? (Lilienfeld et al.)

Wetenschappelijke onderzoeksresultaten

• Controlegroepen

• Randomisatie

• Blindering
  Om verkeerde conclusies te voorkomen

Hoe ontstaat de kloof tussen wetenschap en praktijk? (Lilienfeld et al)

Psychologen vinden dat ze op basis van informele klinische observaties kunnen beoordelen of een behandeling werkt

• CSTE’s (Caused of Spurious Therapeutic Effectiveness) worden onderschat

Wat zijn de doelen van het artikel van Lilienfeld et al?

• Cognitieve belemmeringen verklaren

• Taxonomie presenteren van 26 CSTE’s in 3 hoofdcategorieën

• Methodologische waarborgen en implicaties noemen

Cognitieve belemmeringen (Lilienfeld et al):

• Naïef realisme

• Confirmation bias

• Illusoire causaliteit

• Illusie van controle

Hoofdcategorieën waarin Lilienfeld et al. de 26 CSTE’s in indelen (Causes of Spurious Therapeutic Effectiveness)

• Perceptie van verandering bij de cliënt → de verandering is er in feite niet

• Misinterpretaties van echte verandering die voortkomt uit extratherapeutische factoren

• Misinterpretaties van echte verandering die voortkomt uit algemene, aspecifieke factoren van de behandeling → bvb hoop en empathie

Methodologische waarborgen en implicaties (Lilienfeld et al.)

Gaan over hoe bepaalde onderzoeksmethoden fungeren als bescherming tegen CSTE’s

Naïef realisme (Lilienfeld et al)

Een van de cognitieve belemmeringen

• Aanname dat de wereld precies zo is als wij deze waarnemen

• Onterecht gelijkstellen van een verandering na therapie aan verandering door therapie

Confirmation bias (Lilienfeld et al):

Een van de cognitieve belemmeringen

• Neiging om bewijs te zoeken dat je hypothesen bevestigt en tegenbewijs te negeren/vervormen

Illusoire causaliteit (Lilienfeld et al):

Een van de cognitieve belemmeringen

• Neiging om een oorzakelijk verband te zien, terwijl de gebeurtenissen helemaal niet causaal gerelateerd zijn

Illusie van controle

Een van de cognitieve belemmeringen

• Neiging om te overschatten dat en hoeveel invloed we hebben op gebeurtenissen

Wat is de invloed van de vier brede cognitieve belemmeringen (Lilienfeld et al)?

Grote gevolgen voor hoe therapeuten hun prestaties waarnemen en cliëntuitkomsten voorspellen

Belangrijkste implicaties Lilienfeld et al:

• Systematische overschatting van eigen effectiviteit door therapeuten → gemiddelde clinicus vond zichzelf top 20%, niemand vond zichzelf beneden gemiddeld

• Grote kloof tussen voorspelde en feitelijke verbetering → clinici voorspellen zelf 91% positieve uitkomsten, maar het is 40%

• Niet herkennen van verslechtering → therapeuten voorspelden 0.5% achteruitgang, maar het is wel 7.3% tot 10%

• Klinische overmoed en blind vertrouwen op ervaring door therapeuten

Wat is de kern van Macleod et al?

Gaat over of gebruik van illegale drugs (vooral cannabis) door jongeren direct leidt tot psychosociale problemen, of dat deze verbanden door andere factoren worden verklaard

Methoden Macleod et al:

• Systematische review van 48 longitudinale studies

• Ze beoordeelden de kwaliteit → op basis van steekproefomvang, representativiteit, duur van de follow-up en mate van rekening houden met verstorende factoren

• 16 studies van de 48 bleken van hogere kwaliteit

Resultaten Macleod et al → cannabis en onderwijsprestaties

Consistent verband tussen gebruik en lagere onderwijsprestaties

• Maar! Bij correctie voor verstorende factoren nam het verband sterk af

Resultaten Macleod et al → cannabisgebruik en gebruik van andere illegale drugs

Consistente associatie tussen deze twee

• Meeste gegevens gebaseerd op niet-gecorreleerde zelfrapportage

• Verband verzwakte na correctie voor andere factoren

Resultaten Macleod et al cannabisgebruik en mentaal welzijn:

Verband hiertussen was inconsistent

• Cannabisgebruik = afgelopen 30 jaar sterk gestegen en schizofrenie is stabiel gebleven/zelfs gedaald → spreekt een direct causaal verband tegen

Resultaten Macleod et al. cannabisgebruik en antisociaal gedrag:

Verband was inconsistent

• Vaak verklaard door gemeenschappelijke achtergrondkenmerken

Wat is de hoofdconclusie van Macleod et al?

Er is weinig sterk bewijs voor een directe causale relatie tussen cannabisgebruik en psychosociale problemen

Conclusie van Macleod et al over veel van de onderzochte associaties:

Leken verklaard te worden door confounding

• Jongeren die gebruiken, hebben al te maken met tegenslagen of bepaalde groepsfactoren die hen vatbaarder maken voor psychosociale problemen

Wat concluderen Macleod et al over beleid?

Louter gericht op preventie van drugsgebruik → dit is mogelijk minder effectief voor de volksgezondheid dan gehoopt

• Onderliggende oorzaken worden niet aangepakt