les 2 ADHD en aandacht

multidimensioneel construct

aandacht is een .. met verschillende functies

bewustzijn, functie, neurobiologie

verschillende conceptualisaties van aandacht

1) automatisch vs. gecontroleerd

2) selectief, gefocust, verdeeld, volgehouden

3) orienting, executive, alerting

automatische en gecontroleerde

bij bewustzijn heb je 2 soorten aandachtsprocessen

automatische

soort aandachtsprocessen

• geen/nauwelijks beroep op mentale processen

  • = parallel distributing processing

parallel distributing

… processing bij automatische aandacht

• = moment 1 ding activeren, hele netwerk automatisch in actie

stroop-test

= woord onderdrukken en kleur rapporteren

• meer fouten door automatisering v lezen

interferentie-effecten

= vorm van inhibitie bij stroop-test die in ons nadeel speelt

filtermechanisme

inhibitie ook voordelen: werkt via …. dat vooraf bepaald waar aandacht naar toe moet

inwendige processen

aandacht staat niet enkel op zichzelf = keten van ….

• volledig bestuderen als aandachtsprobleem wil vaststellen

gecontroleerde

soort aandachtsprocessen v bewustzijn

• gebruik v beschikbare mentale processen, mentale resources aan verspillen

  • bewuste keuze + gedreven vanuit denkprocessen

capaciteitslimiet

mentale bronnen hebben een …

• moeilijk combineerbaar met andere gecontroleerde aandachtsprocessen

prestatieverval

als te veel mentale bronnen combineert bij gecontroleerde aandacht leidt dat tot…

• bv. fietsen + plots auto

selectief, gefocust, verdeeld, volgehouden

4 soorten functies van aandacht

selectief

minst functionele aandacht

• vgl met spotlight

spotlight

selectieve aandacht vergelijken met…

• doet iets en alles daarrond is zwart = hyperfocus

hyperfocus

= intensiteit aandacht zodanig hoog dat bewustzijn v andere omgevingskenmerken wegvalt

school

selectieve aandacht kan nadelig zijn in …

• bijkomende instructies niet meer horen

gefocuste

functionele vorm aandacht

• gecontroleerd en doelbewust uitfilteren v interfererende prikkels, duidelijke strategie om irrelevante info weg te doen

gecontroleerd en doelbewust

bij gefocuste aandacht gaan we … en … filteren v interfererende prikkels

verdeelde

functionele vorm aandacht

• aandacht focussen op verschillende aspecten van een taak

capaciteitslimiet

verdeelde aandacht is gerelateerd aan … v beschikbare bronnen

• iets dat moet groeien, kind kan aanvankelijk niet

school en ow

wie moet rekening houden met verdeelde aandacht

• begin nog veel instructies geven, later combinatie van schrijven en luisteren

volgehouden

functionele vorm aandacht

• verwijst naar gedurende lange tijd aandacht richten op taakaspecten

gedeelde of gefocuste

volgehouden aandacht is vorm van … of … aandacht

MAAR zelfde kwaliteit na lange tijd

gemanipuleerd

aandachtfuncties kunnen beredeneerd … worden

• rustpauzes inlassen

opvallende stimuli

hoe aandachtfuncties manipuleren

• aanbrengen van …. => in filtermechanismen gezogen

  • bv. gevaarsticker, beertjes Meichembaum, reclames

rustpauzes

hoe aandachtfuncties manipuleren

• … inlassen: stretch van aandacht voor kind beperkt in tijd

zelfinstructietraining

beertjes van Meichembaum = …

• kind aanleren niet meteen handelen maar op systematische manier

  • werkt vertragend tegen inhibitieprobleem

feedback

hoe motivatie manipuleren

• … verlengt de aandachtsfocus en duur

  • sterkste = geïndividualiseerde

integratieve

neurobiologie heeft een … aanpak

• samenhang tussen aandachtsfuncties, niveau BWZ en specifieke hersengebieden

tripartite theory

= meest dominante neuorbiologische theorie

• NIET: denken aan functie van bewustzijn

• WEL; welke regio’s werken samen aandachtsprocessen te zien

alerting, orienting, executive attention

3 netwerkingen binnen tripartite theory

1) vrij oude gedeeltes, bv hersenstam

2) overal een beetje

3) meest ontwikkeld, vooral frontaal

alerting

… netwerk

• functie = vermogen tot alertheid tijdens verwerking van relevante prikkels

fasische en tonische

2 soorten alertheid

fasische

soort alertheid

• = adhv waarschuwingssignaal relatieve rusttoestand hersenen vervangen door alerte toestand die voorbereidt op zekere actie

  • bv. krijtje op bord tikken om aandacht te krijgen

tonische

soort alertheid

• = activatie vereist alerte toestand voor langere periode wordt aangehouden

  • bv. treinchauffeur meermaals herhalen v iets dat aandacht trekt

continuous performance

tonische alertheid meten in klinische context met … task

• op scherm 1 letter per keer, zo snel mogelijk drukken als X ziet

• enkel voorafgegaan door A

→ A = alertheid, X = activiteit

comissiefouten

= drukken terwijl niet mag drukken

• wijst op slechte inhibitie bi continuous performance task

zelfstimulatietheorie

1e verklaringsmodel voor ADHD = …

• mensen ADHD vertonen kenmerken omdat constant onderactivatie is v hersenen

  • dus veel bewegen voor fasische en tonische alertheid

orienting

soort netwerk

• posterior attentional system + aandacht invloed v frontale regio’s

  • oriënteren naar bronnen van info

verplaatsen

wat is functie van orienting network

• …. van aandacht

• disenegegement focus, …. , engegement

hallucinaties

= verklaren door fout in verplaatsen van aandacht in orienting network

• mogelijke verklaring schizofrenie

executive

soort netwerk

• anterior attentional system

  • = alle doelbewuste processen waar aandacht voor nodig is

executieve controle

executive network staat in voor

• geheel v processen voor … van info: planmatig en doelgericht info verwerken ifv gekozen doelstelling

go-no-go taak

hoe executive network testen

neurologische rijping

ontwikkeling van aandacht volgt de … van de hersenen

motorische impulscontrole

mijlpalen aandacht voor volwassen niveau

• 8 jaar

gefocuste en volgehouden

mijlpalen aandacht voor volwassen niveau

• 11-13 jaar: … en … aandacht

executieve controle

mijlpalen aandacht voor volwassen niveau

• 12 jaar: …

dynamisch

aandacht is een …. construct

• aandacht ontw pas als behoefte wordt gecreëerd => stimulatie !!!

ontw.dimensies

diagnostiek moet rekening houden met…

• bv. lkr aanmoedigen stimulatie of misschien voorlopen op ontw kind

rijping hersenen, stimulatie

aandacht is afh van 2 dingen

• …., nood aan….

info.verwerking

stap 1: zintuigen goed werken info binnenkomen

stap 2: info filteren

stap 3: info opslaan en verwerken

stap 4: motorische beslissing => extern aandacht waarnemen

black box

waar gebeuren alle processen van info.verwerking

zintuigelijke waarneming

stap van info.verwerking: 1

• zintuigen goed werken

aandacht

stap van info.verwerking: 2

• info gefilterd worden

geheugen, EF

stap van info.verwerking: 3

• info opslaan en verwerken in

motorische beslissing

stap van info.verwerking: 4

• pas hier extern aandacht waarnemen (of niet)

diepte van verwerking

ook veel aandacht besteden aan …..

• = hoe aandacht gegeven wordt

varieert, retentie

de diepte van verwerking …. en bepaalt mee de …

• kan wel aandacht hebben maar als geen goede instructies zijn verlies je info

prestaties, info.verwerking

aandacht zorgt:

• NIET: voor betere….

• WEL: voor betere….

functies en niveaus

aandacht als construct

• kent verschillende… en … van bewustzijn

omgeving

aandacht als construct

• constant beïnvloed door ….

  • bv. gerichte manipulatie

langzame en gestage

aandacht als construct

• kent een …. en … ontwikkeling

  • stimulatie vanuit omgeving noodzakelijk

info.verwerking

aandacht als construct

• maar een deel van ….