Thẻ ghi nhớ: SINH LÝ GIAO TỬ THAI KỲ | Quizlet

Tác dụng của Estrogen lên nội mạc tử cung (NMTC) trong nửa đầu chu kỳ?

Gây tăng sinh NMTC (làm dày niêm mạc).

Nguồn gốc và tác dụng của Progesterone trong nửa sau chu kỳ?

Tiết ra từ Hoàng thể. Tác dụng làm NMTC phân tiết (chế tiết) để chuẩn bị đón thai.

Điều kiện về NMTC để thai có thể làm tổ?

Phải trải qua đủ 2 giai đoạn: Tăng sinh (bởi Estrogen) và Phân tiết (bởi Progesterone).

Nang noãn trưởng thành nhất sẽ xảy ra hiện tượng gì vào giữa chu kỳ?

Phóng noãn (Rụng trứng).

PHẦN 2: THỤ TINH

3 giai đoạn chính của hiện tượng thụ tinh?

1. Di chuyển từ âm đạo đến vòi Fallope > 2. Xâm nhập noãn bào > 3. Thụ tinh chính danh.

Tinh trùng được lưu trữ ở đâu và ở trạng thái nào trước khi xuất tinh?

Trong túi tinh, ở dạng bất hoạt.

Hiện tượng hoạt hóa (capacitation) của tinh trùng diễn ra ở đâu?

Trong đường sinh dục nữ (do tác động của hóa chất và chất nhầy).

Sự sụt giảm số lượng tinh trùng từ lúc xuất phát đến nơi thụ tinh?

Từ hàng triệu con > Chỉ còn khoảng 100 con tại đoạn xa vòi Fallope.

Mục tiêu số lượng của thụ tinh ở người?

1 tinh trùng + 1 trứng = 1 hợp tử lưỡng bội (2n).

Enzyme nào ở đầu tinh trùng giúp phá vỡ khối tế bào hạt và màng ZP?

Hyaluronidase.

Cơ chế nào giúp noãn bào đưa tinh trùng vào bên trong?

Cơ chế thực bào.

Phản ứng vỏ (đông đặc màng ZP) xảy ra khi nào và có tác dụng gì?

Xảy ra ngay khi 1 tinh trùng lọt vào noãn. Tác dụng ngăn chặn tinh trùng thứ 2 xâm nhập (chống đa thụ tinh).

Thời điểm noãn bào hoàn thành giảm phân 2?

Ngay sau khi tinh trùng xâm nhập.

Giờ thứ 18 sau thụ tinh quan sát thấy gì?

2 tiền nhân (1 đực, 1 cái) và 2 cực cầu.

PHẦN 3: DI CHUYỂN & LÀM TỔ

Vị trí chính xác xảy ra thụ tinh?

Đoạn bóng của vòi Fallope (vòi trứng).

Yếu tố giúp hợp tử di chuyển từ vòi trứng về tử cung?

Sự co thắt của vòi Fallope dưới tác dụng của Estrogen.

Diễn biến ngày thứ 4 sau thụ tinh?

Phôi dâu (Morula) đến đoạn kẽ vòi trứng, chờ Progesterone làm giãn cơ để cửa tử cung mở.

Diễn biến ngày thứ 5 sau thụ tinh?

Phôi nang (Blastocyst) đi vào buồng tử cung.

Cửa sổ làm tổ tồn tại trong bao lâu?

Khoảng 72 giờ.

Cấu tạo của Phôi nang (Blastocyst)?

1. Khối tế bào trung tâm (phát triển thành thai) 2. Lớp tế bào nuôi (phát triển thành nhau thai).

Hiện tượng Phôi thoát màng (Hatching) xảy ra vào ngày mấy và có ý nghĩa gì?

Ngày thứ 6. Phôi phá vỡ màng ZP chui ra ngoài để tế bào nuôi tiếp xúc trực tiếp với NMTC và làm tổ.

Bản chất miễn dịch của quá trình làm tổ?

Ghép mảnh bán dị (phôi mang 50% gen bố lạ với mẹ) nên cần đối thoại miễn dịch.

Sự kiện quan trọng ngày thứ 10 sau thụ tinh?

Hội bào nuôi phá vỡ mạch máu xoắn của mẹ tạo hồ máu sơ khai. Máu mẹ và phôi bắt đầu tiếp xúc.

Khi nào hCG bắt đầu xuất hiện trong máu mẹ?

Từ ngày thứ 10 (sau khi phôi tiếp xúc máu mẹ và tiết hCG vào tuần hoàn mẹ).

Thời điểm hoàn tất quá trình làm tổ?

Ngày thứ 14 sau thụ tinh.

PHẦN 4: PHÁT TRIỂN BÀO THAI

Công thức quy đổi tuổi thai vô kinh và tuổi thai thụ tinh?

Tuổi thai vô kinh = Tuổi thai thụ tinh + 2 tuần (với chu kỳ 28 ngày).

"Tuần thứ 3 sau thụ thai" tương đương với thai bao nhiêu tuần vô kinh?

5 tuần vô kinh.

Giai đoạn Phôi thai (Embryo) kéo dài đến khi nào?

Từ thụ tinh đến hết tuần thứ 8 sau thụ tinh.

Giai đoạn Thai nhi (Fetus) bắt đầu từ khi nào?

Từ sau tuần thứ 8 đến khi sinh.

Thời điểm phân biệt rõ giới tính (bộ phận sinh dục ngoài) trên siêu âm?

Tuần 16 (Tháng thứ 4).

Thời điểm bắt đầu có cử động thai (thai máy) trên lâm sàng?

Khoảng tuần 16 - 20 (Con rạ thấy sớm, con so thấy muộn khoảng tuần 20-22).

Điểm cốt hóa đầu dưới xương đùi xuất hiện tuần bao nhiêu?

Tuần 36.

Điểm cốt hóa đầu trên xương chày xuất hiện tuần bao nhiêu?

Tuần 38.

Các dấu hiệu bên ngoài của trẻ sơ sinh đủ tháng?

Da mịn, trơn, có chất gây, có lông măng, móng tay dài trùm đầu ngón, vành tai cứng.

PHẦN 5: PHẦN PHỤ CỦA THAI

3 lớp màng bào thai từ phía mẹ vào phía con?

Màng rụng (ngoài cùng) > Màng đệm (giữa) > Màng ối (trong cùng).

Đặc điểm của màng ối?

Mỏng, trong suốt, dai, không có mạch máu thần kinh, bao bọc trực tiếp nước ối.

Nguồn gốc tạo nước ối quan trọng nhất từ tháng thứ 4?

Nước tiểu thai nhi (Đường tiết niệu).

Cơ chế tiêu thụ/hấp thu nước ối chủ yếu của thai nhi?

Nuốt vào đường tiêu hóa.

Định nghĩa Thiểu ối và Đa ối theo thể tích?

Thiểu ối: < 200ml. Đa ối: > 2000ml.

Nguyên nhân thường gặp gây Thiểu ối?

Bất thường hệ tiết niệu (Bất sản thận, tắc nghẽn niệu quản) khiến bé không tiểu ra ối được.

Nguyên nhân thường gặp gây Đa ối?

Bất thường hệ tiêu hóa (Teo thực quản, tắc tá tràng) khiến bé không nuốt ối được.

Hậu quả của thiểu ối đối với thai nhi?

Thiểu sản phổi (do phổi không nở được), biến dạng chi (do bị chèn ép).

4 chức năng chính của nước ối?

1. Nuôi dưỡng 2. Bảo vệ (chống sang chấn, nhiễm trùng) 3. Bình chỉnh thai 4. Hỗ trợ chuyển dạ (nong cổ tử cung).

Cấu tạo giải phẫu của Dây rốn (Rất quan trọng)?

2 Động mạch rốn + 1 Tĩnh mạch rốn. Bao bọc bởi thạch Wharton.

Chức năng các mạch máu trong dây rốn?

Tĩnh mạch rốn: Máu giàu O2 (từ nhau sang thai). Động mạch rốn: Máu nghèo O2 (từ thai sang nhau).

Bất thường dây rốn thường gặp?

Dây rốn 1 động mạch, dây rốn thắt nút, sa dây rốn, dây rốn bám màng.

Cấu trúc 2 mặt của bánh nhau?

Mặt con: Nhẵn, có dây rốn bám. Mặt mẹ: Sần sùi, chia nhiều múi.

Cơ chế trao đổi chất qua bánh nhau?

Khuếch tán, thẩm thấu, thực bào (Máu mẹ và máu con không hòa lẫn trực tiếp).

Virus và thuốc có qua được bánh nhau không?

Có. Virus và thuốc trọng lượng phân tử thấp qua dễ dàng.

Loại kháng thể nào của mẹ qua được nhau thai?

IgG (Miễn dịch thụ động).

4 hormone chính do bánh nhau tiết ra?

hCG, hPL, Estrogen, Progesterone.

CÂU HỎI LÂM SÀNG & GIẢI THÍCH

Tại sao bệnh nhân quan hệ đúng ngày rụng trứng, 3 ngày sau thử que (hCG) vẫn âm tính?

Giải thích: Sau thụ tinh, phôi cần khoảng 6-10 ngày để di chuyển và làm tổ. Chỉ khi làm tổ thành công (ngày 10), tế bào nuôi mới tiếp xúc máu mẹ và tiết hCG vào tuần hoàn mẹ thì test mới dương tính.

Tại sao một thai nhi bị bất sản thận (không có thận) lại thường tử vong sau sinh do suy hô hấp?

Giải thích: Không có thận > Không tạo nước tiểu > Thiểu ối nặng. Thiểu ối khiến buồng tử cung chèn ép, lồng ngực không giãn nở được > Phổi không phát triển (Thiểu sản phổi) > Suy hô hấp sau sinh.

Tại sao trẻ sơ sinh bị teo thực quản thường có bệnh sử mẹ bị đa ối?

Giải thích: Teo thực quản làm trẻ không thể nuốt nước ối (cơ chế tái hấp thu bị chặn) trong khi thận vẫn bài tiết nước tiểu bình thường > Nước ối tích tụ gây đa ối.

Bác sĩ siêu âm ghi nhận "Dây rốn chỉ có 2 mạch máu". Điều này gợi ý nguy cơ gì?

Giải thích: Bình thường dây rốn có 3 mạch (2 Động, 1 Tĩnh). Nếu chỉ có 2 mạch (thường là mất 1 động mạch) gọi là "Dây rốn 1 động mạch". Cần tầm soát kỹ dị tật tim, thận hoặc nguy cơ thai chậm tăng trưởng.

Tại sao phụ nữ mang thai cần tiêm vaccine Uốn ván (VAT)?

Giải thích: Vaccine kích thích mẹ tạo kháng thể IgG. IgG đi qua được hàng rào nhau thai sang con, giúp con có miễn dịch thụ động bảo vệ khỏi uốn ván sơ sinh ngay khi chào đời.

Tại sao cần thận trọng dùng thuốc cho phụ nữ mang thai, đặc biệt là 3 tháng đầu?

Giải thích: 3 tháng đầu là giai đoạn phôi thai hình thành các cơ quan (biệt hóa). Thuốc có trọng lượng phân tử thấp qua nhau thai dễ dàng, có thể gây quái thai hoặc dị tật bẩm sinh trong giai đoạn nhạy cảm này.

Một sản phụ khám thai, bác sĩ bảo thai tương đương 7 tuần vô kinh. Vậy thai này thụ tinh cách đây bao lâu?

Giải thích: Khoảng 5 tuần. (Công thức: Tuổi thai thụ tinh = Tuổi thai vô kinh - 2 tuần).