Podstawy prawa - ćwiczenia

Generalna i abstrakcyjna

Jaka jest norma prawna?

Prawo pozytywna

Prawo stanowione przez tych, którzy mają obecnie władzę (przez państwo)

Prawo przedmiotowe

wszystkie normy prawne w państwie, które stanowią podstawę wydawania rozstrzygnięć przez sądy i organy administracji.

prawo podmiotowe

wychodzimy od jednostki (bądź grupy jednostek) = PODMIOTU (a nie przedmiotu),  która ma do czegoś prawo = chroniona przez porządek prawny możliwość zaspokojenia swojego interesu (prawnego), poprzez żądanie określonego zachowania od wszystkich lub tylko niektórych podmiotów.

świadomość prawa

1. znajomość prawa i instytucji prawnych 

\n


2. ocena obowiązującego prawa przez społeczeństwo 

\n


3. postulaty dotyczące zmiany prawa  

praworządność

obowiązek przestrzegania prawa przez ORGANY PAŃSTWOWE ( dotyczy tylko ich, nie obywateli)

praworządność formalna

organy mają postępować zgodnie z prawem niezależnie od tego jakie to prawo jest

praworządność materialna

prawo powinno być dobre i równe dla wszystkich, liczy się forma ale i jego treść

Akt normatywny

ustala reguły zachowania i jest rezultatem procesu STANOWIENIA prawa

Akt indywidualny

wydawany w sprawach jednostkowych na podstawie przepisów (orzeczenia sądów, decyzje organów administracji publicznej). Rodzi skutki prawne.

Rezultat procesu STOSOWANIA prawa

Przepis prawny

nośnik treści w akcie prawnym - paragraf, ustęp, litera itd.

Przepisy bezwzględnie obowiązujące ( normy imperatywne)

prawo konstytucyjne, karne, administracyjne, finansowe się z nich składają

prawo względnie obowiązujące

pierwszeństwo ma wola stron, a przepisy stosuje się posiłkowo np. ta sytuacja ze zwrotem online, jeśli sprzedający nie poinformuje o czasie zwrotu to mamy na to jakoś więcej czasu

\

przepisy ogólne

Kto zabija człowieka to coś tam

przepisy szczególne

ma pierwczeństwo nad prawem ogólnym → Matka, która zabija dziecko w okresie…. ( w tym przypadku szczególnym stosujemy się do tego przypadku, a nie do ogólnego o zabójstwie)

rodzaje sankcji

1) represyjne - kara np więzienia

2) egzekucyjne - np eksmisja

3) nieważności - np. nieważność testamentu

stosunek prawny

* stosunek społeczny, regulowany normami prawa

\

stosunki cywilno - prawne

* strony są równorzędne
* dobrowloność nawiązania
* sankcja nieważności i egzekucji
* \

stosunki administracyjno - prawne

* strony nie są równorzędne, bo organ jest wyżej niż obywatel
* \

stosunki prawno - karne

* nawiązanie nie jest dobrowole
* przepisy bezwzględnie obowiązujące
* nierównoprawność stron

zdarzenie prawne

prowadzą do postania, zmiany lub rozwiązania stosunków prawnych

1) działania → kiedy zdarzeni zachodzi z naszej woli np. kogoś trzepniemy krzesłem

2) zdarzenia SENSU STRICTO → niezależne od nas np. osiągnięcie pełnoletności

źródła prawa powszechnie obowiązującego

źródła prawa, którym jest np konstytucja czy kodeks karny

źródła prawa wewnętrznego

Uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia premiera → mają one charakter wewnętrzny, bo obowiązują tylko jednostki podległe organowi, który wydawał akt

Vacatio legis

okres pomiędzy publikacją aktu normatywnego, a jego wejściem w życie → co do zasady 14 dni ale można go zmienić

Wykładania prawa

interpretacja, rozumienie prawa

→ dokonują jej organy władzy publicznej, lecz moc wiążącą w tym ma Sąd Najwyższy

zdarzenia sensu stricto

zdarzenia prawne niezależne od naszej woli, np. osiągnięcie pełnoletności

działania

zdarzenia prawne zależne od naszej woli np. morderstwo

akty

zdarzenia prawne, będące DZIAŁANIAMI jakie podejmujemy by wywołać skutki prawne

czyny

zdarzenia prawne, będące DZIAŁANIAMI jakie podejmujemy, mimo że nie chcemy za nie skutków prawnych np. morderstwo

czynności prawne obywatela

akty takie jak np. wzięcie pożyczki czy spisanie testamentu

tetyczne

stosunki prawne są … bo znamy reguły ich gry

represyjną

kara jest sankcją…

egzekucyjną

eksmisja jest sankcją…

nieważności

nieważność aktu własności to sankcja…

egzekucyjne i karne

w stosunkach administracyjno-prawnych mamy sankcje…

promulgacja

ogłoszenie aktu normatywnego

wzruszalne

domniemanie prawne są …. bo można je obalić przeciwnym stanem rzeczy

derogacja

uchylenie prawa

dyplomatów

kogo przebywając na terytorium RP nie obowiązuje jej prawo?

ogłoszenia

od którego moemntu prawo może najwcześniej wejść w życie

gdy jest łagodniejsze dla oskarżonego

jaki jest wyjątek od zasady - prawo nie działa wstecz

tak

czy prawo RP obowiązuje polskich obywateli za granicą?

organy władzy publicznej

kto stosuje prawo?

postępowanie dowodowe

jak nazywamy ustalenie stanu faktycznego w procesie stosowania prawa?

faktyczne i prawne

rodzaje domniemań w postępowaniu dowodowym?

prawne

domniemanie niewinności to domniemanie ?

polityczny i społeczno-gospodarczy

jakie ustroje w państwie reguluje ustawa zasadnicza?

2\.04.1997

data uchwalenia obecnej konstytucji

narodu

do kogo należy władza zwierzchnia w Polsce

decentralizacja

Proces podziału władzy wykonawczej

1998

Rok w którym ustanowiono samorządy wojewódzkie i powiatowe oraz trójstopniowość samorządów

1990

ustawa o samorządach gminnych, lokalnych

związek publiczno-prawny

wspólnota samorządowa to

dwu

ilu instancyjne jest postępowanie administracyjne?

wojewódzkie sądy administracyjne

II instancja sądów administracyjnych? (pierwsza to urząd który daje decyzje)

naczelny sąd administracyjny

gdzie składamy skargę kasacyjną

ustrojowe

gałąź prawa administracyjnego, która określa strukturę oraz funkcjonowanie administracji publicznej

tak

Czy do egzekwowania prawa administracyjnego można stosować przymus państwowy?

materialne

galąź prawa administracyjnego, która mówi o prawach i obowiązkach obywateli oraz organów

materialne

galąź prawa administracyjnego, która nie jest skodyfikowana

formalne

gałąź prawa administracyjnego, która określa proces wydawania decyzji administracyjnych

kodeks postępowania administracyjnego

źródło administracyjnego prawa formalnego

centralne i terenowe

administracja rządowa dzieli się na organy:

zespolona

organy terenowe podlegające wojewodzie lub nim będące to administracja:

niezespolona

organy terenowe, które NIE podlegają wojewodzie to administracja terenowa…..

zarząd powiatu

organ egzekutywy samorządu powiatowego

marszałkowski

urząd samorządu wojewódzkiego

sejmik województwa

kto wybiera zarząd województwa?

strona postępowania

kto jest adresatem decyzji administracyjnej?

formalne

która gałąż prawa administracyjnego, jest wynikiem procesu stosowania prawa

1960

z którego roku pochodzi obecny kodeks postępowania administracyjnego?

osoba fizyczna

jest się nią od urodzenia do śmierci - ew.uznania za zmarłego

każdy

kto jest podmiotem prawa cywilnego?

każdy

kto ma zdolność prawną?

pełna zdolność do czynności prawnych

nabiera się ją poprzez osiągnięcie pełnoletności lub małoletni bioracy ślub

ułomne osoby prawne

 Jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym przepisy przyznają zdolność prawną

zdolność prawna

to możliwość posiadania praw i obowiązków wynikających z prawa cywilnego. To zdolność bycia **adresatem** czynności prawnych innych podmiotów prawa cywilnego

zdolność do czynności prawnych

o prawo do aktywności = to możliwość samodzielnego dysponowania (rozporządzania) swoimi uprawnieniami oraz możliwość zaciągania zobowiązań

\n

13

od ilu lat posiadamy ograniczoną zdolność do czynności prawnych

kuratela

pomoc dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej w prowadzeniu jej spraw

osoba prawna

wyodrębniona jednostka organizacyjna, która zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa może występować jako samodzielny podmiot prawa – **staje się nią po wpisie** __**do właściwego rejestru**__**.**

bezwzględnie obowiązujący

jaki charakter maja normy prawa spadkowego?

spadek

ogół praw i obowiązków majątkowych

holograficzny

jak nazywamy testament ręczny

urzędowy

testament będący ustnym oświaczeniem przy 2 świadkach będących w samorządzie

allograficzny

inaczej testament urzędowy

3

ilu świadków musi być w testamencie ustnym, króry może być sporządzony tylko w przypadku rychłej śmierci

zachowku

do czego mają prawo pominięci w testatamencie

testament podróżny

może być sporządzony tylko podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym przed kapitanem tego statku, w obecności dwóch świadków. Spisany i podpisany.

\n

skarb państwa

kto diedziczy jeśli nie ma żadnej rodziny

kodeks karny

źródło prawa karnego materialnego

kodeks postępowania karnego

źródło prawa karnego procesowego (formalnego)

kodeks karny wykonawczy

źródło prawa karnego wykonawczego

materialne

gałąź prawa karnego która mówi nam co jest zabronione i jaka za to kara

procesowe

gałąź prawa karnego z której dowiemy się jak wygląda proces

wykonawcze

gałąź prawa karnego, która mówi nam jak sie wykonuje te kary

retroaktywności

prawo nie dopuszcza … czyli nie działa wstecz

17

Na  zasadach  określonych  w k.k. odpowiada  ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu

15

Za szczególnie ciężkie przestępstwa (np. zabicie człowieka) odpowiada małoletni – czyli po  ukończeniu

zawiniony

pzrestępstwo to czyn….