Fizjologia kolokwium 2.1

podaj 2 funkcje trzustki

• zewnątrzwydzielnicza- wydziela sok trzustkowy

• wewnątrzwydzielnicza- wydziela hormony

co posiada trzustka specyficznego? i czym te struktury są?

Wyspy trzustkowe są to zgrupowania komórek endokrynnych (hormonalnych) znajdujące się w trzustce.

z jakich 3 głównych elementów zbudowane są wyspy trzustkowe i co robią te 3 elementy? podaj dodatkowe 2 elementy i co one robią

wyspy trzustkowe zbudowane są z 5 rodzajów komórek wydzielniczych  (one wszystkie wytwarzają hormony) 

• Komórki A (alfa) – wytwarzają glukagon 25%

• Komórki B (beta) – wytwarzają insulinę i amylinę 60%

• Komórki D (delta) – wytwarzają somatostatynę 10%

• Komórki PP – wytwarzają polipeptyd trzustkowy

• Komórki ε (epsilon) – wytwarzają grelinę

podaj 4 informacje o insulinie (budowa funkcje itp)

Insulina

-zbudowana z 2 łańcuchów polipeptydowych składających się z 21 i 30 aminokwasów połączonych mostkami dwusiarczkowymi

-prekursorem jest proinsulina (uaktywnienie i umożliwienie przejścia w insulinę w aparacie golgiego)

-hormon typowo anaboliczny (pobudza procesy wzrostu)

-regulacja metaboliczna (podwyższony poziom cukru w krwi) i nerwowa (układ przywspółczulny-pobudza, współczulny hamuje)

podaj ogólne działanie insuliny

obniża poziom cukru we krwi poprzez wpływ na metabolizm węglowodanów, białek i lipidów

jak wpływa insulina na metabolizm węglowodanów?

• zwiększa dokomórkowy transport glukozy

• nasila spalanie glukozy

• zwiększa syntezę glikogenu w wątrobie i mięśniach

• hamuje glukoneogenezę

jak wpływa insulina na metabolizm lipidów?

• pobudza lipogenezę (synteza tłuszczy)

• hamuje lipolizę (rozkład tłuszczy)

• obniża poziom wolnych kwasów tłuszczowych we krwi

jak wpływa insulina na metabolizm białek?

• zwiększa transport aminokwasów do komórek

• nasila syntezę białek → sprzyja przyrostowi masy ciała

czym jest glukagon i jak działa jego wydzielanie?

jest to hormon zbudowany z pojedynczego łańcucha polipeptydowego z 29 aminokwasów, jest antagonistą insuliny

wydzielanie glukagonu:

regulacja metaboliczna: pobudzany jest przez obniżony poziom glukozy we krwi

regulacja nerwowa: układ współczulny pobudza jego wydzielanie a przywspółczulny hamuje jego wydzielanie

jakie główne działanie ma glukagon?

Podwyższa poziom glukozy we krwi – działa przeciwstawnie do insuliny. wpływa na metabolizm węglowodanów lipidów i białek tak aby poziom cukru był wyższy 

jak glukagon wpływa na metabolizm węglowodanów? (3)

• pobudza glikogenolizę wątrobową (rozkład glikogenu do glukozy)

• hamuje syntezę glikogenu z glukozy 

• pobudza glukoneogenezę

jak wpływa glukagon na metabolizm lipidów (3)

• hamuje lipogenezę

• pobudza lipolizę

• zwiększa poziom wolnych kwasów tłuszczowych we krwi

jak wpływa glukagon na metabolizm białek?

• nasila katabolizm białek (czyli proces rozkładu białek do aminokwasów aby mogły być wykorzystywane do glukoneogenezy (wytwarzanie glukozy w wątrobie)

napisz jak insulina i glukagon działają i jakie mają zadanie?

Insulina i glukagon działają antagonistycznie, ale wspólnie utrzymują prawidłowy poziom glukozy we krwi poprzez równowagę między odkładaniem glukozy (insulina) a jej uwalnianiem (glukagon).

narysuj schemat regulacji poziomu glukozy we krwi

i napisz co robią 2 rodzaje komórek żeby to wszystko działało

• Komórki β trzustki wydzielają insulinę, gdy poziom glukozy we krwi jest wysoki.
  ➜ Insulina powoduje, że wątroba pobiera glukozę i magazynuje ją jako glikogen, co obniża poziom glukozy (hiperglikemia np. przy pobraniu pokarmu → normoglikemia). jednocześnie hamowane jest działanie komórek α

• Komórki α trzustki wydzielają glukagon, gdy poziom glukozy we krwi jest niski.
  ➜ Glukagon powoduje, że wątroba rozkłada glikogen i uwalnia glukozę, co podnosi poziom glukozy (hipoglikemia → normoglikemia). i hamowane jest działanie komórek β

hiperglikiemia to wzrost glc a hipoglikemia to spadek

podaj hormony tarczycy (3)

• Tyroksyna (T4)

• Trijodotyronina (T3)

• Rewers trijodotyronina (rT3)

podaj 3 informacje o budowie tarczycy

• zbudowana z komórek nabłonka pęcherzykowego (tyreocytów wypełnionych koloidem)

• Koloid zawiera tyreoglobulinę bogatą w tyrozynę

• Pomiędzy pęcherzykami znajdują się komórki C

podaj pierwsze 3 etapy powstawania hormonów tarczycy

1. Wychwyt jodu (2J) przez tyreocyty

2. Utlenienie jodu przez peroksydazę tarczycową → powstaje jod czynny (J²)

3. Jodowanie tyrozyny w tyreoglobulinie:

Tyrozyna + jod czynny (J²)→ monojodotyrozyna

podaj kolejne 3 etapy powstawania hormonów tarczycy

4. monojodotyrozyna + monojodotyrozyna → dijodotyrozyna

5. dijodotyrozyna + dijodotyrozyna → T4 (tyroksyna)

6. następuje konwersja T4 za pomocą monodejodynazy i powstaje nam T3 i rT3

podaj 9 funkcji Trijodotyronina T3, i tyroksyna T4

• Zwiększają zużycie tlenu, przemianę materii i wytwarzanie ciepła

• Pobudzają lipolizę i zwiększają produkcję energii z tłuszczów → obniżają cholesterol we krwi

• Wzmagają zużycie glukozy przez komórki i tym samym podwyższają poziom glukozy we krwi

• W stanach fizjologicznych : pobudzają anabolizm białek (syntezę)

• W nadczynności tarczycy: pobudzają katabolizm białek mięśniowych (rozkład do aminokwasów)

• U samców: wzmagają popęd płciowy i spermatogenezę

• U samic: regulują cykl płciowy

• Pobudzają laktację, zwiększają zawartość tłuszczu w mleku, zwiększają produkcję wełny u owiec, a u ptaków pobudzają pierzenie

• Uczestniczą w rozwoju OUN w okresie okołoporodowym (T3-mielinizacja neuronów powstawanie synaps)