2: Wastong Gamit ng mga Salita at Kataga

Nang

Ginagamit na panimula sa sugnay na ‘di makapag-iisa at pangatnig sa hugnayang pangungusap na katumbas ng salitang ‘when’ sa Ingles.

Nang

Nagbuhat sa inangkupan ng ‘ng' ang siyang ginagamit na pang-abay na pamanahon. Ito ay katumbas ng salitang “already” sa Ingles.

Ng

Isang bahagi ng panalita na gumaganap bilang pantukoy at pang-ukol ayon sa gamit sa loob ng pangungusap.

Kung

Pangatnig na panubali at karaniwang ginagamit sa hugnayang pangungusap, kung kaya't ito'y matatawag ding pangatnig na panghugnayan.

Kong

Nanggaling sa panghalip na panaong 'ko' inaangkupan lamang ng 'ng'

May

Ginagamit kapag ito ay sinusundan ng pangngalan, pang-uri, pandiwa, pang-abay at katagang mga.

Mayroon

Ginagamit kapag ito ay sinusundan ng kataga o panghalip na panao sa kaukulang palagyo.

Subukin

Nangangahulugan ng isang pagsasagawa ng isang bagay sa ayos na kalagayan at ito ay inuuri sa tao, anyo, at bagay.

Subukan

Nangangahulugan ng pag-espiya sa isang tao kung ano ba ang kinikilos nito.

Pahirin

Nangangahulugan ng pagbubura o paglilinis sa isang bagay na nakapahid.

Pahiran

Nangangahulugang paglalapat o pagpapairal ng isang bagay sa tamang lugar.

Sundin

Nagsasaad ng pagsunod o pag-unawa sa isang utos o kagustuhan at maaaring batas o panuto.

Sundan

Panggagaya sa ginagawa o kinikilos ng isa o maraming tao.

Namatay

Paglisan sa mundo alinsunod sa natural na pagkawala ng buhay dahilan gaya ng sakit, bangungot, atake, atbp.

Napatay

Pagkawala ng buhay na hindi inaasahan na may kadahilanang tulad ng aksidente.

Pakiusap

Ito ay pangngalan na nangangahulugang “request” o “paghiling.”

Ipakiusap

Ito ay pandiwa na may pokus sa ipinapagawa o ipinadadala na pakiusap sa iba.

Pakiusapan

Ito ay pandiwa na may pokus sa taong mismong hinihilingan o kinakausap.

Kata

Ang ginagamit kung ang dalawang nag-uusap ay parehong gaganap ng gawain.

Kita

Ginagamit kung ang isa sa dalawang nag-uusap ang siyang gagawa ng gawain para sa kausap.

Sila & Nila

Bahagi ng panghalip panao na hindi sinusundan ng pangngalan.

Sina/Nina/Kina

Ginagamit sa maramihan kasunod ang pangalan ng tao.

Raw/rin

Kung ang nauunang salita ay nagtatapos sa patinig. Ang W at Y ay malapatinig kaya raw at rin ang ginagamit kung nagiatapos sa alinman sa dalawang titik na ito.

Daw/din

Ginagamit kung ang sinusundang salita ay nagtatapos sa katinig maliban sa W at Y.

Pantukoy

Ito ay mga marker o panda na ginagamit bago tukuyin ang isang pangngalan sa loob ng pangungusap.

Pantukoy na Pantangi

Ginagamit ito kapag ang tinutukoy ay tiyak o partikular na pangalan ng tao

Si at sina

Ang ______ sa pangungusap ay mga pantukoy na pantangi, ____, kung isahan at _____, kung dalawahan o higit pa ang tinutukoy.

Pantukoy na Pambalana

Ginagamit ito kapag ang tinutukoy ay karaniwang pangalan ng tao, bagay, hayop, o lugar.

Ang at ang mga

Ang ______ sa pangungusap ay mga pantukoy na pambalana. _____, kung isahan at ______ kung dalawa o higit pa ang tinutukoy.

Pangngalan

Ito ay bahagi ng panalitang tumutukoy sa ngalan ng tao, hayop, bagay, lunan at mga pangyayari.

• Pangngalan Pantangi

• Pangngalang Pambalana

Anu-ano ang mga uri ng pangngalan?

Pangngalan Pantangi

Nauukol sa tanging ngalan ng tao, bagay, lunan at pangyayari.

Pangngalang Pambalana

Tumutukoy sa balanang ngalan

• Basal (abstract)

• Tahas (concrete)

• Palansak (collective)

Ang mga pangngalang pambalana ay maaaring:

Basal (abstract)

Mga pangngalang hindi nakikita subalit maaaring maramdaman o madama.

Tahas (concrete)

Mga pangngalang maaaring makita o mahawakan.

Palansak (collective)

Mga pangngalang binubuo ng grupo o maramihan.

• Ginamit bilang simuno ng pangungusap

• Ginagamit bilang layon ng pang-ukol

• Ginamit bilang layon ng pandiwa

• Ginamit bilang kaganapang pansimuno

• Ginamit bilang pantawag

• Ginamit bilang pamuno o paningit

• Ginagamit bilang panuring

Ang pangngalan ay may pitong gamit. Ang mga ito ay ang mga sumusunod: