Fizjologia ćwiczenia 2.2

Czym jest rT3 (rewers trijodotyronina)?

Antyhormon, działa antagonistycznie do T3 w regulacji procesów metabolicznych.

Co to jest kalcytonina i gdzie powstaje?

• Hormon produkowany przez komórki C tarczycy

• Bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej (obniża Ca²⁺ we krwi).

z jakich 2 głównych elementów składa się krew i jaka jest ich zawartość procentowa?

• Osocza: 55–65%

• Elementów morfotycznych (krwinek): 35–45%

wymień 3 główne elementy morfotyczne krwi

1.Erytrocyty (krwinki czerwone)

2.Leukocyty (krwinki białe)

3.Trombocyty (krwinki płytkowe)

podaj podział leukocytów (7)

2. Leukocyty (krwinki białe)

• Agranulocyty:

  • Monocyty

  • Limfocyty

• Granulocyty:

  • Neutrofile

  • Bazofile

  • Eozynofile

czym jest hematokryt (wskaźnik hematokrytowy, liczba hematokrytowa)?

podaj jednostkę i jednostkę tradycyjną

• wskaźnik określający udział elementów morfotycznych w pełnej krwi, czyli stosunek objętościowy wszystkich elementów morfotycznych krwi do całej objętości krwi.

• Jednostka SI: L/L

• Jednostka tradycyjna: % (procent)

  • Przeliczenie: np. 45% = 0,45 L/L

jaki mamy hematokryt u zwierząt dorosłych i norek ?

Średnia u dorosłych zwierząt: 0,35–0,45 L/L

U norek: hematokryt wynosi ok. 0,6 L/L

podaj 3 przyczyny wzrostu hematokrytu 

• wzrost ilości erytrocytów przy niezmienionej lub obniżonej ilości osocza, np. po długotrwałych biegunkach u młodych zwierząt.

• Nadprodukcja erytrocytów.

• Zwiększona objętość pojedynczych erytrocytów

podaj 3 przyczyny obniżenia HT

• Utrata krwi po krwawieniach – osocze regeneruje się szybciej niż erytrocyty.

• Obniżenie tempa powstawania erytrocytów w szpiku lub szybsze ich niszczenie (anemia).

• Gwałtowne zwiększenie objętości osocza, np. po napojeniu noworodków siarą, co prowadzi do:
  → wzrostu ciśnienia onkotycznego osocza
  → ściągania wody do krwi

Podaj 4 informacje o erytrocytach

• Dwuwklęsłe dyski.

• U ssaków brak jądra, mitochondriów i rybosomów → nie zużywają tlenu na własne potrzeby i umożliwiają zwiększenie miejsca na hemoglobinę

• Zwierzęta żyjące w warunkach wysokogórskich mają więcej erytrocytów (przez niższe ciśnienie parcjalne tlenu).

• U ptaków: erytrocyty są większe i jądrzaste

o czym informują retikulocyty i jaką część krwinek czerwonych zajmują?

Retikulocyty (0,2–2% krwinek czerwonych)

• Informują o zbyt małej produkcji krwinek czerwonych.

podaj skład chemiczny erytrocytów (12)

Skład chemiczny erytrocytów

• 60% wody

• 40% substancji stałych, w tym:

  • 33% hemoglobiny

  • 1–2% białka

  • lipidy, fosfolipidy, cholesterol

  • glukoza

  • enzymy

  • jony: K, Mg, Fe, Zn

podaj 3 funkcje krwinek czerwonych

1.Transport tlenu z płuc do tkanek — dzięki hemoglobinie.

2.Transport CO₂ z tkanek do płuc:

• 20% CO₂ w osoczu,

• 10% w krwinkach jako karbaminohemoglobina (Hb–CO₂).

3.Buforowanie krwi — utrzymywanie stałego pH 7,35–7,45.

podaj 2 elementy budujące hemoglobinę i w jakich % występują

• Białko (globina): 96%

• Hem (barwnik krwi): 4%

podaj 2 rodzaje hemoglobiny i powiedz jak oba są zbudowane 

1.Hemoglobina u dorosłych (HbA):

• 2 łańcuchy alfa, 2 łańcuchy beta,

• każdy łańcuch: ok. 150 aminokwasów.

2.HbF (hemoglobina płodowa):

• 2 łańcuchy alfa, 2 łańcuchy gamma,

• ma większe powinowactwo do tlenu, po urodzeniu zastępowana przez HbA.

podaj z czego zbudowany jest hem i informację o nim

Hem:

• 4 pierścienie pirolowe,

• połączone z atomem Fe²⁺,

• 60–70% Fe w organizmie znajduje się w hemoglobinie.

jak przebiega łączenie hemoglobiny z tlenem? ile tlenu wiąże 1 g hemoglobiny?

Wiązanie hemoglobiny z tlenem

1.Tlen łączy się z Fe²⁺ w grupie hemowej; wartościowość Fe²⁺ nie zmienia się.

2.Połączenie jest labilne (słabe) → umożliwia odłączanie tlenu.

3.Powstaje oksyhemoglobina:
Hb + O₂ → HbO₂

1 g hemoglobiny wiąże 1,34 ml O₂.

z czego obliczane są wskaźniki czerwonokrwinkowe? (3)

obliczane z liczby krwinek czerwonych, ilości hemoglobiny, wartości hematokrytu

czym jest automatyzm serca i co umożliwia?

• Zdolność serca do samoistnego generowania bodźca, bez jakichkolwiek bodźców z zewnątrz.

• Umożliwia rytmiczne depolaryzacje, które wywołują kolejne skurcze i rozkurcze przedsionków i komór.

wymień 2 elementy układu bodźcotwócze

węzeł zatokowy

węzeł przedsionkowo-komorowy

czym jest, gdzie jest i co robi węzeł zatokowy?

1. węzeł zatokowy to I rzędowy ośrodek automatyzmu, fizjologiczny rozrusznik serca’ zlokalizowany w zatoce żylnej (inicjuje pracę serca)

czym jest, gdzie jest i co robi węzeł przedsionkowo-komorowy?

2. węzeł przedsionkowo-komorowy to II rzędowy ośrodek automatyzmu; zlokalizowany na granicy przedsionków i komory (przewodzi impuls z przedsionków do komór i przejmuje funkcje zatokowego jak przestanie działać)

co unerwia komory? co unerwia przedsionki (2)? co kontroluje pracę serca?

-komory są unerwione przez włókna współczulne z segmentów Th1–Th5,

-przedsionki przez nerw błędny oraz włókna współczulne.

-Praca serca jest kontrolowana przez układ współczulny.

co jest mediatorem w wpływie układu współczulnego na serce?

noradrenalina

podaj 4 przykłady wpływu układu współczulnego na serce

Układ współczulny działa pobudzająco na serce, wywołując:

• Dodatnie działanie chronotropowe
  → zwiększona częstotliwość skurczów serca

• Dodatnie działanie batmotropowe
  → zwiększona pobudliwość mięśnia sercowego

• Dodatnie działanie dromotropowe
  → zwiększona szybkość przewodzenia impulsów

• Dodatnie działanie inotropowe
  → zwiększona siła skurczu mięśnia sercowego

podaj 6 etapów dojrzewania erytrocytu

1. Proerytroblast

2.Erytroblast polichromatyczny I

3.Erytroblast polichromatyczny II

4.Erytroblast ortochromatyczny

5.Retikulocyt

6.Erytrocyt