Functieleer week 6

HF 8

Fonemen

klanken die gebruikt worden om dingen aan te duiden.

Syntaxis

geheel van regels over hoe onze letters en fonemen gecombineerd kunnen worden

Lemma’s

voorstellingen van woorden die de grammaticale eigenschappen van het worod bevatten, maar nog niet de uitspraak.

Telegrafische spraak

alleen inhoudswoorden

Lexeem

overeenkomstige woordvorm

Pre-verbale boodschap

voordat je iets kan uitspreken wordt eerst de boodschap geactiveerd.

Op het puntje van de tong

lemma geactiveerd, maar lexeem nog niet

Spoonerism

wisselen van klanken van 2 woorden

Syntactische priming

neiging om een constructie te herhalen die kort daarvoor gebruikt is.

Afasie

problemen met spraak

Afasie van Broca

schade in linker frontale kwab, problemen bij uitspreken van woorden

Afasie van Wernicke

schade in linker temporale kwab, problemen bij taalbegrip

Segmentatieprobleem

de pauzes tussen de woorden slecht herkennen

Cohort

alle mogelijke woorden die met dezelfde klanken beginnen

Lexicale decisietaak

gekeken naar reactietijd op woorden, na het leren van non-woorden die lijken op het target

Motherese

langzaam en overdreven praten

Fixatie

lang naar een punt kijken

Saccades

snelle oogbewegingen

Regressies

terug kijken naar vorig punt

Dyslexie

moeite met woordidentificatie en schriftbeeldvorming: achterstands-, exclusie-, hardnekkigheidscriterium. Moeite met fonologisch bewustzijn

Fonologisch bewustzijn

opdelen van woorden in fonemen

Dual-route-model

twee routes om te lezen: indirecte en directe route

Indirecte route (dual-route-model)

letter-klanken, langzaam

Directe route (dual-route-model)

hele woorden, snel

Fonetische dyslexie

kan geen pseudowoorden lezen

Eidetische dyslexie

uitzonderingswoorden regulariseren

Fonologische dyslexie

kan geen non-woorden lezen

Deep-dyslexie

maken van semantische fouten

Morfeem

kleinste bestandsdeel van een woord met een betekenis of grammaticale waarde.

Morfologisch complex

bestaan uit vele morfemen

Frequentie-effect

hoe vaker een woord voorkomt in een taal, hoe beter je het herkent

Leeftijd van verwerving

hoe eerder een woord geleerd wordt, hoe sneller je het herkent.

Gerelateerde priming

woorden kunnen de activering van betekenis gerelateerde woorden activeren.

Mentale lexicon

mentale woordenboek van alle woorden die al geleerd zijn

Intuinzinnen

soms komt een zin moeilijker over dan die is, als er geen goede interactie is.

Pragmatisme

spreker en luisteraar passen hun communicatie aan elkaar aan.

Semantisch systeem

bestaat uit concepten in categorieën.

Semantische priming

zodra een concept actief wordt, zal de activering automatisch overgaan naar concepten die verbonden zijn.

Embodied cognition

concepten maken verbinding tussen verbale, sensorische en motorische knopen.

Proposities

combinatie van concepten en de relaties er tussen die de bodschap van een zin weergeven.