Thema 3 - Maag-darmkanaal

Wat zijn de belangrijkste functies van het tractus digestivus?

Opname van calorieën, opname van voedingsstoffen, vertering, excretie van afvalstoffen, regulatie van vocht en elektrolyten

Wat is GALT?

Gut-associated lymphoid tissue dat zorgt voor immunologische bescherming in de darm

Waar bevindt GALT zich vooral?

In de Peyerse platen

Wat is steatorroe?

Vetdiarree door malabsorptie

Welke ziekte veroorzaakt chronische darmontstekingen met zweren?

Ziekte van Crohn

Welke lagen heeft de darmwand van binnen naar buiten?

Mucosa, submucosa, circulaire spierlaag, longitudinale spierlaag, serosa

Wat bevat de mucosa?

Epitheellaag en muscularis mucosae

Wat bevat de submucosa?

Bindweefsel, bloedvaten en zenuwen

Wat is de functie van de circulaire spierlaag?

Contractie en kneden van voedsel

Wat is de functie van de longitudinale spierlaag?

Verkorting en voortstuwing van de darm

Welke drie mechanismen regelen de darmfunctie?

Endocriene, neurale en paracriene mechanismen

Wat is een endocrien mechanisme?

Hormonen die via het bloed werken

Wat is een neurale regulatie van de darm?

Regulatie via het zenuwstelsel

Wat is een paracriene regulatie?

Signalen van cellen naar nabijgelegen cellen

Wat is het enterische zenuwstelsel?

Het eigen zenuwstelsel van de darm

Welke twee plexussen bevat het enterische zenuwstelsel?

Plexus submucosus (Meissner) en plexus myentericus (Auerbach)

Wat doet acetylcholine in de darm?

Stimuleert contractie

Wat doet VIP (vasoactive intestinal peptide)?

Zorgt voor relaxatie

Wat doet het parasympathische zenuwstelsel in het GI-kanaal?

Verhoogt motiliteit en secretie

Wat doet het sympathische zenuwstelsel in het GI-kanaal?

Vermindert motiliteit en secretie en verhoogt sfinctertonus

Wat doet gastrine?

Stimuleert maagzuursecretie

Wat doet cholecystokinine (CCK)?

Stimuleert galblaascontractie en pancreasenzymen

Wat doet secretine?

Stimuleert bicarbonaatsecretie

Wat doet motiline?

Stimuleert migrerende motorcomplexen

Wat doet somatostatine?

Remt activiteit van het spijsverteringssysteem

Welke drie typen neuronen zijn er in het enterische zenuwstelsel?

Sensorische neuronen, interneuronen en efferente neuronen

Wat doen sensorische neuronen in de darm?

Registreren chemische en mechanische stimulatie

Wat doen efferente neuronen?

Communiceren met spiercellen, epitheelcellen, bloedvaten en endocriene cellen

Wat is gastrointestinale motiliteit?

Beweging van voedsel door het maag-darmkanaal

Wat zijn segmentale contracties?

Mengbewegingen van voedsel

Wat zijn peristaltische contracties?

Voortstuwende beweging van voedsel

Wat is de reservoirfunctie van het maag-darmkanaal?

Opslag van voedsel door sfincters

Waar reageren gladde spiercellen in de darm op?

Neurale, hormonale en mechanische stimulatie

Wat zijn slow waves?

Ritmische veranderingen in membraanpotentiaal van darmspieren

Wat gebeurt er wanneer de drempelwaarde wordt bereikt?

Actiepotentialen ontstaan en contractie treedt op

Wat is de functie van de oesophagus?

Transport van voedsel van mond naar maag

Wat is primaire peristaltiek?

Peristaltiek na slikken

Wat is secundaire peristaltiek?

Peristaltiek door rek van de slokdarm

Waar ligt de bovenste slokdarmsfincter?

Aan het begin van de oesophagus

Waar ligt de onderste slokdarmsfincter?

Ter hoogte van het diafragma

Wat zijn de functies van de maag?

Reservoirfunctie, mengen van voedsel en regulatie van maaglediging

Wat is de functie van de fundus?

Opslag en toevoeging van maagsap

Wat is de functie van het corpus?

Productie van maagsap

Wat is de functie van het antrum?

Kneden en malen van voedsel

Wat is de pylorus?

Kringspier die maaglediging reguleert

Wat is de belangrijkste functie van de dunne darm?

Vertering en absorptie van voedingsstoffen

Wat zijn migrerende motorcomplexen (MMC)?

Contractiegolven die restmateriaal uit de darm verwijderen

Welk hormoon stimuleert MMC?

Motiline

Wat is de functie van de dikke darm?

Absorptie van water en elektrolyten

Wat gebeurt er met koolhydraten in de dikke darm?

Fermentatie door bacteriën

Welke contracties komen voor in de dikke darm?

Segmentatie en massa-peristaltiek

Wat is achalasie?

Bewegingsstoornis waarbij de slokdarm niet goed ontspant

Wat is diffuse oesofageale spasme?

Gelijktijdige contracties van de slokdarm

Wat is sclerodermie in de slokdarm?

Aantasting van glad spierweefsel met transportstoornis

Wat is de ziekte van Hirschsprung?

Aangeboren ontbreken van zenuwcellen in een deel van de darm

Welke drie fasen heeft maagzuursecretie?

Cephale fase, gastrische fase, intestinale fase

Wat gebeurt er in de cephale fase?

Activatie via nervus vagus door zien of ruiken van voedsel

Wat gebeurt er in de gastrische fase?

Maagdistensie stimuleert zuurproductie

Wat gebeurt er in de intestinale fase?

Signalen uit het duodenum stimuleren secretie