Digital Health and Health Informatics Concepts

This set of flashcards covers key concepts in digital health and health informatics based on lecture notes, focusing on definitions, implications, and differences between terms.

Wet van Moore

De Wet van Moore stelt dat het aantal transistoren op een chip ongeveer elke 18 maanden verdubbelt, wat leidt tot een exponentiële toename van de rekenkracht en een afname van de kosten per berekening. Wat is de Wet van Moore en wat is de betekenis ervan voor de digitale gezondheidszorg?

Wat houdt Nathans eerste wet van de software-ervaring in?

Nathans eerste wet van software stelt dat software uitbreidt om alle beschikbare hardwarecapaciteit te benutten, wat betekent dat naarmate de hardware verbetert, software complexer en veeleisender wordt.

Wat zijn registers in een computer?

Registers zijn de kleinste en snelste geheugeneenheden die zich direct in de CPU bevinden, gebruikt om gegevens en instructies op te slaan die onmiddellijk nodig zijn tijdens berekeningen.

Definieer primair geheugen en de kenmerken ervan.

Primair geheugen verwijst naar het geheugen dat direct toegankelijk is voor de CPU, inclusief programma's en gegevens die momenteel in gebruik zijn; het wordt gekenmerkt door snelheid maar een beperkte capaciteit.

Waarvoor wordt secundair geheugen gebruikt?

Secundair geheugen wordt gebruikt voor de langetermijnopslag van gegevens en programma's; het is trager dan het primaire geheugen, maar biedt een veel grotere opslagcapaciteit.

Beschrijf RAM.

RAM (Random Access Memory) is een vluchtig primair geheugen waarin actieve programma's en gegevens tijdelijk worden opgeslagen; het is gericht op snelheid, maar verliest alle gegevens wanneer de computer wordt uitgeschakeld.

Waarvoor staat ROM en wat is het doel ervan?

ROM (Read Only Memory) is niet-vluchtig geheugen dat essentiële instructies bevat die nodig zijn om de computer op te starten; het behoudt informatie, zelfs zonder stroom.

Leg het principe van 'wear leveling' uit.

Wear leveling is een techniek die in SSD-schijven wordt gebruikt om schrijfoperaties gelijkmatig over alle geheugencellen te verdelen, waardoor de levensduur van de SSD wordt verlengd.

Wat is symmetrische versleuteling?

Symmetrische versleuteling gebruikt dezelfde sleutel voor zowel het versleutelen als het ontsleutelen van gegevens; het is efficiënt, maar vereist een veilige methode om de sleutel te delen.

Definieer asymmetrische versleuteling.

Asymmetrische versleuteling gebruikt twee verschillende sleutels: een publieke sleutel en een privésleutel, wat de gegevensbeveiliging verbetert, vooral in netwerkomgevingen.

Wat is 'public key' encryptie?

Public key encryptie is een type asymmetrische versleuteling waarbij gegevens worden versleuteld met een publieke sleutel, die alleen kan worden ontsleuteld met de bijbehorende privésleutel.

Wat is 'private key' encryptie?

Private key encryptie maakt gebruik van een geheime sleutel om gegevens te ontsleutelen of digitale handtekeningen te zetten; deze sleutel mag nooit worden gedeeld.

Wat is cloud computing?

Cloud computing verwijst naar het gebruik van externe servers via het internet voor gegevensopslag, verwerking en beheer, wat schaalbaarheid en samenwerking in de digitale gezondheidszorg mogelijk maakt.

Leg SOAP uit in de context van de gezondheidszorg.

SOAP staat voor Subjectief, Objectief, Analyse (Assessment) en Plan; het is een gestructureerde methode om medische informatie systematisch te documenteren.

Waar staat de afkorting OLD CARTS voor?

OLD CARTS is een ezelsbruggetje voor het systematisch uitvragen van symptomen: Onset (begin), Location, Duration (duur), Character (aard), Aggravating/Alleviating factors (beïnvloedende factoren), Radiation (uitstraling), Timing en Severity (ernst).

Wat is SaaS in cloud computing?

SaaS (Software as a Service) is een model waarbij software via het internet wordt geleverd zonder lokale installatie, veelgebruikt voor EPD-systemen in de zorg.

Waar staat DaaS voor en wat is de relevantie ervan?

DaaS (Desktop as a Service) biedt een volledige desktopomgeving via het internet aan, wat locatieonafhankelijk werken faciliteert, cruciaal in de gezondheidszorg.

Beschrijf conceptueel de geheugenhiërarchie.

De geheugenhiërarchie illustreert verschillende soorten geheugen van de snelste en kleinste (registers, cache) naar de tragere en grotere (SSD, HDD), wat de snelheid, prijs per GB en capaciteit beïnvloedt.

Wat is een Ziekenhuisinformatiesysteem (ZIS)?

Een Ziekenhuisinformatiesysteem (HIS/ZIS) is een uitgebreide set informatiesystemen die systematische gegevensverwerking en kennisbeheer binnen een ziekenhuis faciliteren.

Hoe verschilt een ZIS van een Gezondheidsinformatiesysteem?

Een ZIS is instellingsgericht en richt zich op de interne processen van één ziekenhuis, terwijl een Gezondheidsinformatiesysteem alle systemen in de zorg omvat en verschillende instellingen met elkaar verbindt.

Wat drijft de transitie van ZIS naar bredere Gezondheidsinformatiesystemen?

De evolutie wordt gedreven door de toenemende complexiteit van de zorg, mobiliteit van patiënten, technologische vooruitgang in het delen van gegevens en stijgende maatschappelijke verwachtingen en kwaliteitseisen.

Definieer eerstelijnszorg (primary care).

Eerstelijnszorg is het eerste aanspreekpunt voor patiënten in de gezondheidszorg, doorgaans geleverd door huisartsen, apothekers en fysiotherapeuten.

Wat definieert tweedelijnszorg (secondary care)?

Tweedelijnszorg verwijst naar gespecialiseerde medische diensten die worden geleverd na verwijzing uit de eerste lijn, vaak door specialisten in een algemeen ziekenhuis.

Wat is derdelijnszorg (tertiary care)?

Derdelijnszorg omvat hoogwaardige specialistische zorg, vaak geleverd in universitaire ziekenhuizen of gespecialiseerde centra voor complexe aandoeningen.

Waarom is gezondheidsinformatica uitdagend?

Gezondheidsinformatica kent uitdagingen door de gefragmenteerde aard van de zorg, diverse soorten medische gegevens, privacyvereisten en menselijke factoren zoals weerstand tegen verandering.

Wat zijn de belangrijkste drijfveren voor innovatie in digitale gezondheid?

Drijfveren zijn onder meer de vergrijzing, de explosieve groei van medische data, technologische vooruitgang en de veranderende rol van de patiënt naar een actieve gezondheidsconsument.

Wat zijn de vier gevolgen gekoppeld aan de toekomst van Gezondheidsinformatiesystemen?

1. Behoefte aan institutionele ZIS-strategieën

   2. Vereiste voor nieuwe ZIS-architecturen

   3. Vraag naar onderwijs in de gezondheidsinformatica

   4. Noodzaak van verder onderzoek naar ZIS

Welke problemen leidden tot het falen van het eerste CPR-plan?

Het falen kwam door technologische onrijpheid, weerstand tegen extra administratieve lasten, hoge kosten, gebrek aan interoperabiliteit en zorgen over privacy en wetgeving.

Maak het onderscheid tussen CPR, EMD, EPD en PGO.

CPR is een conceptueel levenslang dossier; EMD (EMR) is een digitaal dossier binnen één zorginstelling; EPD (EHR) integreert gegevens over meerdere instellingen; PGO (PHR) wordt beheerd door de patiënt zelf.

Geef een realistisch voorbeeld van door de patiënt gegenereerde gegevens.

Een voorbeeld is een patiënt die thuis de bloeddruk of glucosespiegel meet en dit registreert in een PGO dat gekoppeld is aan het EPD voor de zorgverlener.

Noem vijf voordelen van het CPR (Computer-based Patient Record).

1. Levenslange opvolging van de patiënt

   2. Uitgebreide gezondheidsinformatie

   3. Sterke focus op de patiënt

   4. Ondersteunt continuïteit van zorg

   5. Conceptueel kader voor toekomstige systemen

Wat zijn de voordelen van een EMD (Elektronisch Medisch Dossier)?

1. Snelle toegang tot patiëntgegevens

   2. Minder administratieve fouten

   3. Verbeterde documentatie

   4. Efficiëntere zorgprocessen

   5. Kostenbesparing op lange termijn

Welke voordelen biedt het EPD (Elektronisch Patiëntendossier)?

1. Interoperabiliteit tussen instellingen

   2. Voorkomen van dubbele onderzoeken

   3. Betere samenwerking tussen zorgverleners

   4. Verhoogde patiëntveiligheid

   5. Continuïteit van zorg

Welke voordelen biedt een PGO (Persoonlijke Gezondheidsomgeving)?

1. Grotere betrokkenheid van de patiënt

   2. Ondersteuning bij zelfmanagement

   3. Meer transparantie

   4. Focus op preventieve zorg

   5. Gepersonaliseerde zorg

Leg het verschil uit tussen publieke en privésleutel encryptie.

Publieke sleutel encryptie gebruikt een gedeelde sleutel voor encryptie die alleen door de bijbehorende privésleutel kan worden ontcijferd, wat veilige communicatie mogelijk maakt zonder vooraf sleutels uit te wisselen.

Noem vijf belangrijke punten die vaak over het hoofd worden gezien bij cloudgebruik.

1. Privacy en gegevensbescherming

   2. Geografische locatie van de data

   3. Afhankelijkheid van de cloudleverancier

   4. Beschikbaarheid van het systeem

   5. Beveiligingsrisico's zoals hacking

Onderscheid de 'public cloud' van de 'private cloud'.

Een public cloud deelt infrastructuur tussen meerdere organisaties en is schaalbaar/goedkoop. Een private cloud is exclusief voor één organisatie en biedt meer controle en veiligheid.

Definieer interoperabiliteit in de gezondheidsinformatica.

Interoperabiliteit zorgt ervoor dat verschillende informatiesystemen gegevens kunnen uitwisselen en deze correct kunnen interpreteren zonder handmatige tussenkomst.

Wat is het verschil tussen een protocol en een standaard?

Een protocol definieert de technische regels voor datatransmissie, terwijl een standaard de inhoud en het formaat van de uitgewisselde gegevens specificeert.

Waarom is vrije tekst in SOAP-notities problematisch?

Vrije tekst is moeilijk automatisch te verwerken door wisselende terminologie voor hetzelfde concept, wat de interpretatie door computers dubbelzinnig maakt.

Wat is SNOMED-CT?

SNOMED-CT is een gestandaardiseerd medisch terminologiesysteem dat wordt gebruikt om medische concepten in elektronische dossiers eenduidig vast te leggen.

Waar staat PACS voor en wat is het doel ervan?

PACS staat voor Picture Archiving and Communication System; het is bedoeld voor het opslaan, beheren en uitwisselen van medische beelden in digitaal formaat.

Noem de vier hoofdcomponenten van PACS.

1. Beeldacquisitiesystemen (die de beelden maken)

   2. Opslagserver (voor langetermijnbewaring)

   3. Netwerkinfrastructuur (voor veilige overdracht)

   4. Werkstations (om beelden te bekijken en analyseren)

Wat zijn drie voordelen van PACS voor radiologen?

1. Snelle toegang tot beelden

   2. Geen fysieke opslag van films meer nodig

   3. Eenvoudige uitwisseling van beelden tussen zorgverleners

Welke uitdagingen kent PACS?

1. Hoge opslag- en infrastructuurkosten

   2. Afhankelijkheid van het netwerk

   3. Beveiligings- en privacykwesties

Wat standaardiseert DICOM?

DICOM standaardiseert zowel het bestandsformaat van medische beelden als de manier waarop deze beelden tussen systemen worden gecommuniceerd.

Wat is een web-gebaseerd PACS?

Een web-gebaseerd PACS maakt het mogelijk om beelden via een webbrowser te bekijken, waardoor toegang mogelijk is zonder lokale software-installatie.

Welke rollen spelen DNS, TCP, HTTP en HTML?

DNS vertaalt webadressen naar IP's; TCP garandeert betrouwbare overdracht; HTTP regelt het ophalen van webpagina's; HTML structureert de inhoud van de pagina's.

Wat zijn de vier pijlers van de medische ethiek?

1. Autonomie – respect voor de keuze van de patiënt

   2. Non-maleficence – niet schaden

   3. Beneficence – weldoen/handelen in het belang van de patiënt

   4. Justice – rechtvaardigheid en eerlijke verdeling van zorg

Waarom was de Neurenbergcode noodzakelijk?

De Neurenbergcode was nodig om ethische bescherming te bieden aan proefpersonen na misbruik tijdens de Tweede Wereldoorlog, wat niet werd voorkomen door de eed van Hippocrates.

Definieer machine learning en de typen ervan.

Machine learning stelt computers in staat te leren van data zonder expliciete programmering, verdeeld in supervised (onder toezicht), unsupervised (zonder toezicht) en reinforcement learning (versterkingsleren).

Wat zijn de basisvoorwaarden voor een effectieve toepassing van machine learning?

1. Voldoende kwalitatieve data

   2. Duidelijke probleemstelling en doelen

   3. Geschikte criteria voor evaluatie