Geomorfologie HC1

Flashcards lerarenopleiding jaar 1 blok 2

Endogene krachten

van binnenuit > interne hitte, convectiestromen, platentektoniek, vulkanisme, gebergtevorming en aardbevingen.

Exogene krachten

van buiten > erosie/verwerking, processen in de atmosfeer

Opbouw van de aarde: van boven naar beneden

Korst, Moho, Mantel en de Kern

Korst

Lichter gesteente

Oceanische korst

Basalt

Continentale korst

Graniet

Moho

Grens tussen de korst en de mantel, wordt bepaald door verschil in dichtheden

Kern

Ijzer/Nikkel > Vloeibare buitenkern en een vaste binnenkern

Lithosfeer

Vast breekbaar gesteente. Koel. Lithosfeer is niet hetzelfde van de korst. Het is dikker. De korst en de bovenste gedeelte van de mantel.

Asthenosfeer

Vloeibaar, zacht en plastisch, gesteente. heet.

Verschillende soorten breuken:

Afschuiving

Horizontale verschuiving

Opschuiving

Overschuiving

Pangea

Continenten zaten ooit aan elkaar vast

Oceanische spreiding

Ontstaan van nieuwe oceanische korst. Divergente plaatgrens

Subductie

Oceanische plaat zwaarder dan continentale en duikt weg. Troggen en aardbevingen en vulkanisme.

Gebergtevorming

Twee continentale korsten botsen op elkaar

Isostasie

bij convergentie/plooiingsgebergte, de lithosfeer drijft op de asthenosfeer. De lithosfeer is vast. De plooien ontstaan in deze gebergten diep in de aardkorst, want het moet elastisch zijn. Anders zouden deze plooien breken.

Transforme plaatgrens

Horizontale beweging langs elkaar > aardbevingen

Subductietrekkracht (slab pull)

Trekt de lithosferische platen in beweging

Rugduwkracht (ridge push)

bij midoceanische rug duwt de lithosfeer weg

Twee typen magmatisch gesteente

Diepte- of Ganggesteente

Uitvloeiingsgesteente

Diepte- of ganggesteente

Groot met het oog zichbare kristallen, kunnen wel centimeters groot zijn.

Uitvloeiingsgesteente

Kleine niet zichtbare kristallen bv basalt

Felsisch

feldspar - veldspaat) zijn gesteenten of mineralen die relatief veel silica (SiO2) en relatief weinig magnesium of ijzer bevatten. Meestal hebben felsisch mineralen een lichte kleur, waardoor felsisch gesteente vaak ook een licht uiterlijk heeft. > Quartz > Licht van gewicht en kleur

Mafisch

ijn mineralen en gesteenten die relatief veel magnesium (Mg) en ijzer (Fe) bevatten. Per definitie is een gesteente mafisch wanneer het tussen de 52 en 45 massaprocent silica bevat. Veel mafisch mineralen zijn donker van kleur, zodat mafisch gesteente vaak ook een donkere kleur heeft. > Olivine en Iron > Heel zwaar, dit zorgt voor een groot soortelijk gewicht. Donkere kleur

Drie typen sedimentgesteente

Klastisch, chemisch en organisch

Metamorf gesteenten

Kwartsiet, leisteen, marmer en Gneiss - ontstaat door hoge druk of temperaturen