Tập tính động vật

Heo 1 tuần tuổi trở lên hoặc ghép bầy?

Đánh nhau để phân giai cấp, thường xảy ra trong 24 giờ đầu và sau đó giảm dần. Thứ hạng ảnh hưởng đến khả năng sản xuất và giúp nhóm ổn định

Biểu hiện trước và khi động dục của heo?

Trước động dục: Heo kêu la, giảm ăn, âm hộ xung huyết, chảy dịch \n Động dục: Đứng yên cho con khác nhảy

Lưu ý cho heo nái trước khi đẻ?

Nếu cho tiếp xúc với con nọc sẽ tăng tỷ lệ đậu thai \n Nái làm ổ đẻ trước 1-2 ngày \n Đẻ vào ban đêm, nằm nghiêng, duỗi thẳng chân

Thời gian đẻ và cho con bú của heo?

Thời gian đẻ: Heo thường đẻ 30 phút -2 tiếng \n Heo cho con bú từ 50-60 phút 1 lần

Heo con xác định vú của mẹ thông qua?

Mùi \n Âm thanh \n Dịch hậu sản

Tập tính bú vú của heo con?

Ngậm \n Mút sữa \n Ủi vào bầu vú \n Kéo vú

(Tập tính bất thường) Heo con hung dữ với heo con khác?

Xảy ra trong tuần đầu, khi ghép bầy

Nguyên nhân chính gây hiện tượng cắn đuôi?

Không có chất độn chuồng

đàn đông và buồn chán

thiếu muối và sắt

Thời gian heo nái phối giống lặp lại sau khi phối lần đầu?

12 giờ

Heo nái đẻ thường cắn heo con chết vì?

stress sau sinh

Heo mẹ từ chối cho con bú vì?

viêm vú

Vấn đề welfare trên heo con theo mẹ?

Mẹ đè chết

tác động ngoại khoa: cắt đuôi, bấm răng,…

cai sữa sớm

tách mẹ sớm

thay đổi khẩu phần ăn

môi trường không đảm bảo

Vấn đề welfare trên heo thịt?

Mật độ đàn đông

môi trường chăn nuôi độc hại: cắn nhau,…

Chuồng chăn nuôi không đủ ánh sáng

Không khí ô nhiễm nhiều khí H2S và khí CH3: gây các bệnh hô hấp

các bệnh truyền nhiễm: FMD, tụ huyết trùng,…

Set thứ tự núm vú?

Heo con cắn nhau giành bú, con nào bú trước sẽ trở thành thủ lĩnh của đàn

Heo sau cai sữa từ 4 giờ thì?

95% đến máng ăn từ 15-20 lần một ngày những 1/2 số đó không ăn. sau 2 ngày thì lượng heo ăn tăng lên 80%

sinh sản của heo?

chu kỳ sinh sản: 21 ngày

Khoảng cách hai lứa đẻ: 150 ngày

Thời gian động dục: 40-60 giờ

Gieo tinh lại sau cai sinh: 3-4 ngày sau cai sữa

Thời gian gieo tinh trên heo sau cai sữa 2-3 ngày?

36-48 giờ

Thời gian gieo tinh trên heo sau cai sữa 4-6 ngày?

24-36 giờ

Thời gian gieo tinh trên heo sau cai sữa >7 ngày?

12-18 giờ

Vấn đề welfare trên heo nái?

Không gian chật hẹp

không có nơi làm tổ

nguy cơ bệnh

tách con sớm

Giác quan của bò?

thính giác: rất nhạy cảm có thể bị stress do tiếng ồn lớn những cũng có thể dịu lại khi nghe âm thanh thoải mái

vị giác: có thể nếm được mặn, ngọt, chua, đắng biết được thức ăn nào có thể ăn được

Ăn uống của bò?

ảnh hưởng bởi vật chất khô ăn vào → nếu cung cấp nhiều thức ăn → sẽ tăng thời gian ăn trong ngày → tăng lượng thức ăn ăn vào. không gian máng ăn hẹp có thể làm giảm lượng thức ăn ăn vào của bò

tăng thời gian nằm nghỉ → giảm bị đau chân

tăng lượng máu đến vú → tăng tuổi thọ → giảm chi phí sức khoẻ → tăng năng suất, thoải mái

nhai lại - khi nằm nghỉ, ở nơi yên tĩnh. sẽ giảm nhai lại nếu mật độ đàn đông

ý nghĩa của việc nhai lại - giúp làm nhuyễn thức ăn, trong nước bọt có chứa NaHCO3 (chứa kháng khuẩn giúp bảo vệ đường tiêu hoá, kiểm soát pH dạ cỏ)

Sinh sản của bò?

chu kỳ sinh sản: 21 ngày

thời gian động dục: 15 giờ

Biểu hiện động dục của bò?

rất kích thích, hay gần gũi, liếm và hửi cơ quan sinh dục của con khác. Cho con khác nhảy và nhảy lên con khác

Tập tính nuôi con của bò?

thời gian đẻ: 30 phút - 3 tiếng

bò đẻ vào cả ngày lẫn đêm

bò nhận diện con qua mùi và liên lạc bằng tiếng kêu

bê theo mẹ vào tuần đầu, bê theo mẹ từ 4-6 tháng

tập tính nuôi con di truyền rất kém, khó tìm được con nào nuôi con tốt

Tập tính thiếu khả năng làm mẹ?

do đẻ khó và lâu nên không còn sức để dậy liếm con và cho con bú

chứng động dục điên cuồng (nymphomania)

thường xảy ra trên bò có thời gian động dục ngắn và tập tính động dục cao. thường là bê 4-6 tuổi lứa 2-3

động dục thầm lặng?

không có biểu hiện của động dục

yếu tố ảnh hưởng: bệnh, mùa, năng suất cao, bò tơ lần 1

tự xuất tinh trên bò đực?

tự khỏi

chứng libido kém?

tránh xa các con động dục, không có khả năng cương cứng dương vật

nguyên nhân: bệnh, thiếu kinh nghiệm, stress, gieo tinh nhân tạo

bê mút bú nhau?

mút tai, rốn, dịch hoàn, đuôi

nguyên nhân: thiếu dinh dưỡng (thiếu năng lượng và protein). thường gặp trên bê cai sữa từ sau 6 ngày tuổi

không chịu vào nơi vắt sữa

do stress, viêm vú, đau do thao tác,…

cuộn lưỡi?

thường xảy ra trên bò thịt vỗ béo trước hoặc sau khi ăn

bú vú trên bò trưởng thành?

bò tự bú vú hoặc bú vú bò

pica hay liếm vật lạ

bổ sung phospho hoặc tỉ lệ 2ca:1p

không thải sữa

do stress, có người lạ vào nơi vắt sữa, thay người vắt sữa mới, thao tác kém làm đau bò

không nhận con?

tránh xa, không cho bú, đôi khi hung dữ, thường gặp trên bò tơ lứa 1 đẻ khó

đá sau khi vắt sữa?

do thao tác làm đau bò khi vắt sữa, khi massage

các vấn đề welfare trên bò sữa?

môi trường chăn nuôi không đảm bảo: nóng, vệ sinh kém,…

cung cấp thức ăn không đáp ứng đủ dinh dưỡng

tách bê sớm

tỉ lệ bệnh cao: viêm vú, viêm khớp, các bệnh truyền nhiễm,…

gieo tinh nhân tạo

năng suất sữa cao

các vấn đề welfare trên bê?

bệnh tiêu chảy, hô hấp

tách mẹ sớm

khử sừng, thiến

\

các vấn đề welfare trên bò thịt?

mật độ đàn đông

không có đủ thức ăn

vệ sinh chuồng trại kém

giác quan trên gà?

thịt giác rất nhạy cảm và màu nhìn rất quan trọng, gà con 1 ngày tuổi thích ăn trên máng có góc, hạt 0,3cm và cứng

Tắm bụi trên gà?

giúp làm giảm lipit trên lông tăng khả năng cách điện của bộ lông và phòng ngoại ký sinh. gà rất thích các chất mịn như than, bùn

Sinh sản trên gà?

giao phối do con trống khởi xướng

con trống: tiếng kêu, dáng vẻ, phùng lông để tăng kích thước và thể hiện cá tính

Tập tính mẹ con trên gà?

tuổi đẻ: 21 tuần

thường đẻ vào buổi sáng

gà ấp trứng suốt cả ngày, 21 ngày

nhiệt độ ấp 40 độ c

làm tổ trước khi đẻ

mổ lông con khác

do diện tích chuồng nhỏ

Ăn thịt những con khác bị giết

đạp mái giả?

thường thấy trên con trống có thứ hạng cao và thấp và trên cả gà mái

thị giác của chó?

nhìn đêm tốt

nhìn kém hơn người

nhạy cảm với các vật lưu động

nhìn xa tốt, nhìn gần kém (nhìn xa 810-900m)

nhìn được màu tím với màu vàng xanh

khứu giác của chó

rất phát triển (220 triệu thụ thể, người 5 triệu thụ thể)

phân biệt được hỗn hợp mùi phức tạp để theo dõi

trong giao tiếp; dùng để phát hiện thức ăn

có thể huấn luyện để tìm kiếm

thính giác của chó?

rất phát triển

có thể nghe được tần số cao (có thể nghe hơn 100khz)

phát hiện được tiếng gọi của một số động vật: chuột, dơi,…

vị giác của chó

nếm được: mặn, ngọt, chua, đắng

chó giao tiếp bằng

khứu giác, thính giác, thị giác

sinh sản trên chó

tuổi thành thục: 6-18 tháng (con cái thành thục sớm hơn con đực)

chu kỳ động dục: 1-3 lần/ năm

trước động dục của chó

từ 13-16 ngày

chó giảm ăn, bồn chồn, không nghe lời, âm hộ sưng và xung huyết, xuất huyết (từ 9-10 ngày)

khi động dục của chó

từ 4-12 ngày

chấp nhận đực (7-10 ngày) đưa đuôi lên cao và sang 1 bên, dịch âm hộ chuyển trong

trứng sống 4 ngày, tinh trùng sống 7-10 ngày

sau động dục và nghỉ ngơi

tạo thể vàng (60-90 ngày) → 40% gây mang thai giả

mang thai 63+_ 2 ngày (57-72 ngày) do chấp nhận đực gìa

Tập tính mẹ con trên chó?

Lúc sinh (mẹ xé nước ối và liếm con), mấy ngày đầu mẹ chỉ rời con khi đi tiêu, tiểu \n chó mẹ liếm con để kích thích ăn, tiêu tiểu và giữ chó con trong ổ \n lúc 4 tuần tuổi thì chó mẹ cho con ăn và dạy đi săn

tập tính vui đùa phát triển trên chó?

lúc 5-6 tuần tuổi

chó con không tự đi kiếm ăn vì?

không có khả năng nhìn và nghe, khả năng đi cũng còn rất hạn chế nên chủ yếu là phụ thuộc vào mẹ

tập tính ăn phân

chưa rõ nguyên nhân

cắn phá đồ đạc khi chủ vắng nhà

mang thai giả

làm ổ, bồn chồn, trở nên hung dữ

hung hãn

với chó cùng nhà: giành thức ăn

sợ hãi: người lạ, chó lạ

do đau đớn \n lãnh thổ \n do đẻ

Tập tính sợ hãi

bao gồm thở hổn hễn, chảy nước bọt, giấu đuôi, cụp tai,…

kỹ năng tiếp cận thú?

hãy nói chuyện với chúng

chó cảm thấy thoải mái với sự an toàn, ôm ấp

mèo: tránh vuốt ve quá mức

tư thế: nằm, ngồi, đứng

Vận chuyển thú?

Ở Úc mới quy định: vận chuyển đường bộ đối với bò < 48h và đối với heo < 24h. \n Vận chuyển là nguyên nhân gây chết thú rất cao

phúc lợi khi vận chuyển (OIE)

Chuẩn bị thức ăn nước uống và biện pháp quản lý phù hợp \n • Không vận chuyển động vật ốm hoặc bị thương \n • Cho động vật lên xe nhẹ nhàng và cẩn thận \n • Không gây căng thẳng lúc lùa dẫn và vận chuyển. Không xếp chồng chất hoặc làm chúng đau đơn \n • Không nhốt động vật quá chật trong xe hoặc thùng hoặc lồng. \n • Cho động vật nghỉ ngơi trong và sau vận chuyển đường dài. Đảm bảo đủ thức ăn, nước uống. \n • Không quẳng, kéo động vật hoặc thả rơi động vật, kể cả thả rơi thùng/lồng nhốt \n • Không để động vật chịu đựng căng thẳng do nóng hoặc lạnh. Cần có hiểu biết về yêu cầu nhiệt độ phù hợp cho từng rồi. \n • Cung cấp không gian sạch và thông gió tốt cho con vật trong khi vận chuyển. Giảm các khí thải

5 quyền tự do đánh giá welfare?

Không bị đói khát: được cho uống và ăn để duy trì sức khỏe và sự sống \n Không bị thiếu tiện nghi: được cung cấp môi trường sống phù hợp: nơi ẩn náu và nghỉ ngơi \n Không bị đau đớn, tổn thương, bệnh: phòng và trị \n Không bị hạn chế các tập tính tự nhiên: không gian đầy đủ, thiết bị phù hợp và ở cùng loài \n Không bị sợ hãi và khổ sở: được bảo đảm các điều kiện và điều trị để tránh tổn hại tinh thần

đánh giá welfare vật nuôi?

Đánh giá các yếu tố bên ngoài: người chăn nuôi, môi trường và con vật (tuổi, giống, giới tính) \n Định lượng các vấn đề: tính nghiêm trọng, thời gian, số lượng con vật bị ảnh hưởng \n Đánh giá các chỉ số sinh lý: nhịp tim, nhịp hô hấp, huyết áp, kích thích tố, khả năng thích ứng của tuyến thượng thận, các enzyme ...

Luật thú y mục 1 điều 21

1\. Tổ chức, cá nhân chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, sử dụng động vật có trách nhiệm sau đây: \n a) Quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng, vận chuyển phù hợp với từng loài động vật; \n b) Giảm thiểu đau đớn, sợ hãi, đối xử nhân đạo với động vật trong chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, vận chuyển, giết mổ, tiêu hủy, phòng bệnh, chữa bệnh và nghiên cứu khoa học. \n 2. Tổ chức, cá nhân nuôi động vật làm cảnh, nuôi bảo tồn đa dạng sinh học có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng bệnh, chữa bệnh cho động vật đầy đủ, kịp thời theo quy định của Luật này.

Luật chăn nuôi mục 2 điều 69

Tổ chức, cá nhân có hoạt động chăn nuôi phải thực hiện các yêu cầu sau đây: \n Có chuồng trại, không gian chăn nuôi phù hợp với vật nuôi; Cung cấp đủ thức ăn, nước uống bảo đảm vệ sinh;Phòng bệnh và trị bệnh theo quy định của pháp luật về thú y; Không đánh đập, hành hạ vật nuôi.

Luật chăn nuôi mục 2 điều 70

Tổ chức, cá nhân vận chuyển ĐV phải thực hiện các yêu cầu sau đây: \n Sử dụng phương tiện, trang thiết bị vận chuyển vật nuôi phù hợp, \n bảo đảm không gian thông thoáng, hạn chế chấn thương, sợ hãi \n cho vật nuôi; \n Cung cấp đủ thức ăn, nước uống cho vật nuôi; \n Không đánh đập, hành hạ vật nuôi

Luật chăn nuôi mục 2 điều 71

Cơ sở giết mổ vật nuôi phải thực hiện các yêu cầu sau đây: \n Có nơi lưu giữ vật nuôi bảo đảm vệ sinh; cung cấp nước uống phù hợp với vật nuôi trong thời gian chờ giết mổ; \n Hạn chế gây sợ hãi, đau đớn cho vật nuôi; không đánh đập, hành hạ vật nuôi; \n Có biện pháp gây ngất vật nuôi trước khi giết mổ; không để vật nuôi chứng kiến đồng loại bị giết mổ.

Luật chăn nuôi mục 2 điều 72

Vật nuôi sử dụng trong nghiên cứu khoa học và hoạt động khác phải được đối xử nhân đạo theo quy định tại các điều 69, 70 và 71 của Luật này. \n Đối xử nhân đạo với vật nuôi phải tôn trọng, hài hòa với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, văn hóa truyền thống và được cộng đồng xã hội chấp thuận.

Angiotensin

Nơi tiết: thận \n tác dụng: Gây co mạch và tăng HA. Gây khát nước

Adrénaline  \n Cortisol

Nơi tiết: tuyến thượng thận \n tác dụng: KT các phản ứng, tăng nhịp tim và huyết áp Làm tăng đƣờng huyết.

FSH

Nơi tiết: thuỳ trước tuyến yên \n tác dụng: Kích thích phát triển nang noãn và ống sinh tinh dịch hoàn

LH

nơi tiết: thuỳ trước tuyến yên \\n tác dụng: Kích thích buồng trứng và dịch hoàn tiết các KTT sinh dục

Không phải lợi ích của việc học, nghiên cứu tập tính

biết cách giết mổ

tổng thời gian nhai lại của bò trong ngày

5-7 giờ

ngành khoa học nghiên cứu về tập tính vật nuôi

ethology

mức độ thích ứng của stress

hành vi - tâm lý - sinh lý

khi đánh giá một tập tính nào đó ta nên đánh giá trên

tần suất

tổng thời gian

chỉ số sinh lý và môi trường

thiếu cortisol

gây khát nước

chó ăn cỏ để giảm stress

sai

màu bò nhận biết kém nhất

xanh lá cây, xanh dương, xám

tập tính sinh sản trên thú đực và thú cái bị chi phối bởi

progesterone

trê heo, bò cái khi động dục thì nhảy lên con khác tập tính này chủ yếu do

hormone sinh dục estrogen

khi bò cái động dục thì giảm

thời gian ăn

màu bò nhận biết tốt nhất

vàng, cam, đỏ

tỉ lệ thời gian nhai lại , chăm thả 4/9 (0.44)

đồng cỏ nghèo nàn, nhiều cỏ già

tổng thời gian nhai lại mỗi ngày của bò

5-7 giờ

loài có khả năng thích nghi tốt với vị đắng

dê

vấn đề chưa đảm bảo phúc lợi trên thú y

thao tác và tiêm trên thú nông nghiệp

để đảm bảo phúc lợi động vật trong việc giảng dạy

dùng mô hình thay thế;

điều không phúc lợi nhất trên chó

vận chuyển và giết mổ

tập tính vật nuôi

biểu hiện hay sự tương tác của vật nuôi với bầy đàn với loài khác, con người và môi trường

tập tính tiến hoá bằng

chọn lọc tự nhiên, kiến thức và sự hiểu biết

thị giác trên heo

không có khả năng điều tiết thị lực

màu sắc xanh dương và xanh lá cây

con nái thích máng ăn màu xanh dương, con đực thích máng ăn màu