Fysiologie: endocrinologie & metabolisme

inleiding: endocrinologie

= het bestuderen van hormonen

inleiding: hormoon

= een stof die via het bloed wordt vervoerd, en uiteindelijk effecten uitoefent op een doelwitcel die niet op dezelfde locatie ligt in lichaam als cel die stof produceert & vrijgeeft

neurocrien - endocrien - paracrien - autocrien

• neurocrien
  = cel die hormoon produceert is een zenuwcel

• autocrien
  = via bloedbaan

• paracrien
  = tussen cellen

• autocrien
  = vrijgesteld door cel & effect op zichzelf

→ MAAR: veel hormonen bij meerdere horend:

• bv. oestrogeen → zowel lokale effecten (autocrien - paracrien), maar ook in bloed & via bloed naar andere cellen (endocrien)

• vrijstelling van hormonen → cyclisch

  • bv. cortisol

    • piekt ‘s ochtends (want is een stresshormoon dus lichaam bereidt ons voor)

  • afhankelijk van hormoon is cyclus langer

  • praktische implicaties: bv. binnen klinische studie bepaald tijdstip hanteren, want anders mogelijk verkeerde resultaten door cyclisch proces

inleiding: hormoon → classificatie

• obv chemische structuur:

  • peptide hormonen, steroïdhormonen…

• obv oplosbaarheid:

  • wateroplosbaar

    • bloed = waterig

    • DUS: circuleert goed in bloed, maar kan niet door dubbele fosfolipide-laag

      • DUS: binden aan receptoren op membraan → dan via second messengers verder effect

  • vetoplosbaar

    • moet binden aan eiwitten:

      • aan albumine (meest aanwezige eiwit)

      • aan eiwit specifiek voor die bepaalde klasse

    • kunnen door dubbele fosfolipide-laag → binden dan aan intra-cellulaire receptoren

    • (langer tijd nodig voor effect)

(opdeling is niet zwart-wit)