HOÁ 11 GK2

Dẫn xuất halogen dùng để gây mê

CH3Cl

Benzene, toluene, xylene (được gọi chung là BTX) có trong................với hàm

lượng thấp. Khi chưng cất dầu thô thường nhận được phân đoạn có chứa các arene này.

Naphtalene và các arene đa vòng khác có trong dầu mỏ và nhựa...............

dầu mỏ - than đá

Naphthalene được điều chế chủ yếu bằng phương pháp.......................nhựa than đá

Chưng cất

Butane là chất lỏng có thể nhìn thấy bên trong một chiếc bật lửa trong suốt, có nhiệt độ sôi thấp hơn một ít so với nhiệt độ của nước đóng băng (-0,5 °C). Tuy nhiên vì sao butane trong bật lửa lại không sôi?

+ Khi được đưa vào trong bật lửa, butane chịu áp suất rất cao so với áp suất khí quyển. Điều này làm tăng nhiệt độ sôi của butane lên cao hơn nhiệt độ phòng. Do đó butane không thể sôi ở áp suất cao này.

+ Khi được giải nén, butane lỏng lập tức bốc hơi và tạo khí butane, bốc cháy khi gặp tia lửa do ma sát giữa bánh răng kim loại với đá lửa.

Trong một phương pháp tổng hợp polyethylene (PE), các phân tử ethylene đã được hoà tan trong dung môi phản ứng với nhau để tạo thành polymer. Có thể sử dụng methyl alcohol, nước, cyclohexane hay hex - 1 - ene làm dung môi cho phản ứng trùng hợp PE được không? Giải thích.

- Có thể sử dụng methyl alcohol, cyclohexane làm dung môi cho phản ứng trùng hợp ethylene do các dung môi này hoà tan ethylene nhưng không hoà tan PE.

- Không sử dụng nước làm dung môi cho phản ứng trùng hợp ethylene do nước không hoà tan ethylene.

- Không sử dụng hex - 1 - ene làm dung môi cho phản ứng trùng hợp do có thể tạo ra polime khác PE.

Toluene có giá trị thương mại thấp hơn nhiều so với benzene. Chính vì lí do đó nên người ta đã tiến hành loại bỏ nhóm methyl khỏi toluene bằng một quá trình gọi là dealkyl hoá. Toluene được trộn với hydrogen ở nhiệt độ từ 550 °C đến 650 °C và áp suất từ 30 atm đến 50 atm, với hỗn hợp gồm silicon dioxide (SiO2) và aluminium oxide (AI2O3) làm xúc tác.

C6H5CH3 + H2 --(xt, t độ)--> C6H6 + CH4

Sản phẩm chính của phản ứng giữa propene và dung dịch nước chlorine (Cl2 + H2O) là

CH3−CH=CH2 -----(Cl−Cl )−−−→ CH3−CH(+)−CH2Cl ---(H2O)−−→ CH3−CH(OH)−CH2Cl

Phát biểu nào sau đây về ứng dụng của alkane không đúng?

A. Propane C3H8 và butane C4H10 được sử dụng làm khí đốt.

B. Các alkane C6, C7, C8 là nguyên liệu để sản xuất một số hydrocarbon thơm.

C. Các alkane lỏng được sử đụng làm nhiên liệu như xăng hay dầu diesel.

D. Các alkane từ C11 đến C20 được dùng làm nến và sáp.

D

Các alkane từ C11 đến C20 được dùng làm kem dưỡng da, sáp nẻ, thuốc mỡ.

Điều chế PVC

(i) CH2 = CH2 + Cl2 → CH2Cl - CH2Cl

(ii) CH2Cl - CH2Cl + KOH ---(CCl4, 60oC, ethanol)−→ CH2 = CH - Cl + KCl + H2O

Tất cả alkane đều nhẹ hơn nước

Tiến hành thí nghiệm phản ứng của hexane với bromine như sau:

Bước 1: Cho vào ống nghiệm khô khoảng 1 ml hexane và nhỏ tiếp vào ống nghiệm

khoảng 1 ml nước bromine.

Bước 2: Nút ống nghiệm bằng bông tẩm dung dịch NaOH.

Bước 3: Lắc nhẹ hỗn hợp phản ứng rồi nhúng vào cốc nước nóng 50oC.

Sau bước 3, chất lỏng trong ống nghiệm tách thành 2 lớp, lớp trên là nước. --> SAI

Lớp dưới là lớp nước, nước nặng hơn hexane

Ứng dụng của alkane

- Khí propane và butane dễ hóa lỏng, được dùng làm nhiên liệu cho bật lửa, bếp gas,...

- Các alkane ở trạng thái lỏng có thể dùng làm nhiên liệu dưới dạng xăng, dầu hỏa, dầu dicsel và nhiên liệu phản lực.

- Các alkane ở trạng thái rắn có thể dùng làm nhiên liệu dạng nến paraffin.

Điều chế alkane từ Al4C3

Al4C3 + H2O → CH4 + Al(OH)3

từ NaOH

CH3COONa + NaOH --> CH4 + Na2CO3

Phản ứng cộng acid với alkene alkyne

chỉ xảy ra với dung dịch acid đậm đặc (H2SO4) hoặc nguyên chất (HCl, HBr, HI)

CH2=CH2 + HBr → CH3-CH2Br

Phản ứng cộng HX vào alkyne

dừng lại ở bước (1) tạo liên kết đôi khi dùng xúc tác HgCl2, 150-200 độ C

Cộng H2O vào alkyne

chỉ xảy ra theo tỉ lệ mol 1:1

HC≡CH-CH3 + H2O ---(H2SO4, H+, t độ)--> CH2=CH(OH)-CH3 --> CH3C=OCH3

Điều chế alkene

tách nước: CH3-CH2-OH --(H2so4 đ, t độ)--> CH2=CH2 + H2O

tách X: CH3-CH2-Cl + KOH(đ) --(ethanol, t độ)--> CH2=CH2 + KCl + H2O

Tách theo quy tắc Z

Điều chế acetylene

(i) 2CH4 ---(1500, làm lạnh nhanh)--> CH≡CH + 3H2

(ii) CaC2 + H2O --> Ca(OH)2 + CH≡CH