UKŁAD NERWOWY | Quizlet

Z czego składa się OUN (ośrodkowy układ nerwowy)?

--> MÓZGOWIE

--> RDZEŃ KREOWY

Co chroni OUN?

--> szkielet

--> opony mózgowe

--> płyn mózgowo-rdzeniowy

Czym jest ISTOTA BIAŁA?

--> składa się z włókien nerwowych

--> odpowiada za komunikację między poszczególnymi obszarami mózgu

Czym jest ISTOTA SZARA?

--> złożona z ciał komórek nerwowych

--> odpowiada za m.in procesy poznawcze, przetwarza informacje nerwowe, centrum sterowania

Jak ułożone są istoty szare i białe w mózgu i rdzeniu kręgowym?

--> MÓZG

- szara

biała

--> RDZEŃ

- biała

- szara

KRESOMÓZGOWIE - charakterystyka:

--> składa się z dwóch półkuli (pofałdowana powierzchnia)

--> zbudowane z istoty szarej i białej

--> SZARA (tworzy korę mózgu)

--> BIAŁA (drogi nerwowe)

--> odpowiada za większość czynności świadomych, pracę mięśni, analiza bodźców, uczenie się, zapamiętywanie, kojarzenie

--> PÓŁKULE POŁĄCZONE SĄ CIAŁEM MODZELOWATYM

MIĘDZYMÓZGOWIE - charakterystyka:

--> WZGÓRZE

- wstępna ocena bodźców zmysłowych i przesłanie ich do kory

- kluczowa rola w integracji informacji czuciowych i ruchowych

--> PODWZGÓRZE

- reguluje procesy metaboliczne AUN i OUN

--> wydziela hormony (wazopresyna, oksytocyna)

--> odpowiadają za głód i sytość, pragnienie, termoregulację

ŚRÓDMÓZGOWIE - charakterystyka:

--> ośrodki reakcji słuchowych i wzrokowych (np. rozszerzenie źrenic)

--> koordynuje ruchy mimowolne i szybkie

--> leży między mostem a kresomózgowiem

MÓŻDZEK - charakterystyka:

--> dwie półkule

--> pomiędzy półkulami robak mózgu

--> pokrywa go kora

--> utrzymuje napięcie mięśniowe

--> koordynacja ruchowa

--> uczestniczy w zachowaniu równowagi

MOST

--> przebiegają w nim drogi łączące korę z rdzeniem przedłużonym oraz kręgowym

RDZEŃ PRZEDŁUŻONY - charakterystyka:

--> ośrodek czynności ruchowych: ssanie, połykanie, żucie, kichanie, kaszel, wymioty

--> znajduje się w nim ośrodek zwalniający pracę serca

--> znajduje się pomiędzy mostem a rdzeniem kręgowym

Jaką funkcję pełni PŁAT CZOŁOWY?

--> ośrodek ruchu

--> wychodzą z niego włókna zstępujące do rdzenia

--> powstaje w nim plan i polecenie ruchu

Jaką funkcję pełni PŁAT SKRONIOWY?

--> ośrodek słuchu

Jaką funkcję pełni PŁAT POTYLICZNY?

--> ośrodek wzroku

Jaką funkcję pełni PŁAT CIEMIENIOWY?

--> ośrodek czucia

--> informacje z dróg wstępujących

--> dotyk, ucisk, ból, temperatura

Jak zbudowany jest UKŁAD LIMBICZNY?

--> elementy kresomózgowia, międzymózgowia, śródmózgowia, hipokamp, ciało migdałowate

Jakie funkcje pełni UKŁAD LIMBICZNY?

--> kontrola i regulacja emocji

--> kontrola zachowań seksualnych

--> pamięć

--> procesy uczenia się

--> pobieranie pokarmu

--> rytmy bialogiczne

--> kształtowanie osobowości

RDZEŃ KRĘGOWY - budowa i funkcje:

--> otoczony 3 oponami mózgowymi

--> składa się z istoty białej i szarej, kanału kręgowego, rogów, nerwów

--> odpowiada za odruchy bezwarunkowe

--> przewodzi impulsy z mózgowia do narządów wykonawczych i z powrotem

OPONY MÓZGOWO-RDZENIOWE. JAKIE SĄ I JAKIE SĄ ICH FUNKCJE?

--> OPONA TWARDA = styka się z kośćmi czaszki

--> OPONA PAJĘCZA = między twardą a miękką

--> OPONA MIĘKKA = styka się bezpośrednio z mózgowiem

--> są to 3 warstwy zbudowane z tkanki łącznej, stanowią ochronę przed urazami mechanicznymi mózgu i rdzenia kręgowego

PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY. Z czego się składa i gdzie występuje?

--> występuje w jamie podpajęczynówkowej

--> jest to przesącz osocza powstający w splotach naczyń włosowatych mózgu

--> odżywia neurony i oczyszcza z zbędnych produktów przemiany materii

--> utrzymuje stałe ciśnienie śródczaszkowe

Czym jest bariera KREW-MÓZG?

--> składa się z nieprzepuszczalnej ściany naczyń włosowatych w ośrodkowym układzie nerwowym a także z otaczających komórek glejowych

--> CHRONI PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY przed szkodliwymi substancjami

--> jest przepuszczalna dla substancji odżywczych

Z czego składa się OUN (obwodowy układ nerwowy)?

--> RECEPTORY = wolne zakończenia nerwowe lub wyspecjalizowane narządy odbierające bodźce

--> ZWOJE NERWOWE = skupiska ciał komórek nerwowych

--> NERWY = aksony komórek nerwowych tworzące drogi wstępujące i zstępujące

Ile jest nerwów rdzeniowych?

--> 31 par

--> występują w skórze, narządach wewnętrznych i w mięśniach

--> wychodzą z rdzenia kręgowego

--> są to nerwy mieszane (ruchowe i czuciowe)

Ile jest nerwów czaszkowych?

--> 12 par

--> wychodzą bezpośrednio z mózgowia

--> występują w obrębie głowy

--> są to nerwy mieszane, ruchowe i czuciowe

Jak działa i zachodzi łuk odruchowy?

1. RECEPTOR (wytworzenie impulsu nerwowego)

2. NEURON CZUCIOWY (droga dośrodkowa)

3. OŚRODEK NERWOWY w rdzeniu lub mózgu (przyjmuje informację analizuje ją i przekazuje dalej)

4. NEURON RUCHOWY (przekazuje impuls do efektora)

5. EFEKTOR (narząd wykonawczy)

Czym są odruchy bezwarunkowe?

--> WRODZONE

--> uwarunkowane genetycznie

--> nie znikają, są z nami przez całe życie

--> bez udziału woli

--> BRAK UDZIAŁU KORY MÓZGU

Czym jest odruch warunkowy?

--> NABYTY

--> nie dziedziczne

--> znikają jeśli nie są utrwalone

--> zależne od woli

--> UDZIAŁ KORY MÓZGU

Jak działa i co robi AUN (autonomiczny układ nerwowy)?

--> niezależnie od woli

--> podstawowa kontrola czynności życiowych

--> regulacja przemiany materii

--> kontrola pracy serca

--> kontrola mięśni gładkich

--> działanie gruczołów wydzielniczych

--> WSPÓŁCZULNY (pobudzający)

--> PRZYWSPÓŁCZULNY (hamująco)

Układ AUTONOMICZNY - opis:

--> czynności niezależne od woli

--> praca mięśnia sercowego

--> praca mięśni gładkich

--> funkcjonowanie narządów wewnętrznych

--> perystaltyka

--> gruczoły

--> OŚRODKOWY (rdzeń kręgowy, mózgowie)

--> OBWODOWY (sploty autonomiczne, zwoje autonomiczne)

Układ SOMATYCZNY - opis:

--> kontrola wykonywanych ruchów

--> zależne od woli

--> reguluje pracę mięśni szkieletowych

--> OŚRODKOWY (rdzeń kręgowy, mózgowie)

--> OBWODOWY (nerwy czaszkowe, nerwy rdzeniowe)

BUDOWA NEURONU - zdjęcię

budowa neuronu:

Jak przebiega impuls nerwowy w neuronie?

OD PERYKARIONU DO AKSONU

Neuron charakteryzuje się pobudliwością pod wpływem...?

BODŹCA

Jakie są rodzaje neuronów?

Czuciowe, ruchowe, pośredniczące

Neuron czuciowy:

receptor —> ośrodkowy układ nerw.

Neuron ruchowy:

centralny ośrodek nerw. -- > efektor

Neuron pośredniczący:

łączy neuron czuciowy z neuronem ruchowym

Przewodzie impulsu nerwowego działa na zasadzie...?

PRZEPŁYWU JONÓW PRZEZ BŁONE KOMÓRKOWĄ MIĘDZY WNĘTRZE A ZEWNĘTRZZNEM NEURONU

--> błona neuronu w spoczynku jest SPOLARYZOWANA

--> pod wpływem bodźcu błona neuronu ulega DEPOLARYZACJI a następnie na skutek REPOLARYZACJI WRACA DO NORMY

--> przepływ jonów powoduje zmianę stanu elektrycznego

Co daje obecność osłonek mielinowych? Jak zbudowana jest mielina?

--> impuls nerwowy przewodzony jest skokowo = szybszy przepływ impulsu

--> mielina do pochodna cholesterolu, jest doskonałym izolatorem dzięki temu potencjał szerzy się skokowo a nie ciągle

Jak wygląda przewodzenie impulsu nerwowego - POLARYZACJA?

1. Żywa błona jest SPOLARYZOWANA, oznacza to, że pomiędzy zew. a wnętrzem występuje RÓZNICA POTENCJAŁOW

--> na zewnątrz --> DODATNI Na+

--> wewnątrz --> dodatni K+ (białka w cytozolu są ujemne dlatego wnętrze ma ładunek minus)

--> różnica ładunków możliwa jest dzięki pompie sodowo-potasowej

--> pompa jest niezbędna, ponieważ gdyby jej nie było doszłoby do równowagi jonów po obu stronach a więc do ZANIKU POLARYZACJI BŁONY = PRZEKAZYWANIE IMPULSU BYŁOBY NIEMOŻLIWE

Jak wygląda DEPOLARYZACJA?

1. napływ jonów Na+ powoduje, że potencjał błonowy staje się DODATNI (był ujemny)

Jak wygląda proces REPOLARYZACJI?

1. jednocześnie z kanałami sodowymi otwierają się kanały potasowe z tym, że znacznie wolniej

2. repolaryzacja do proces przywrócenia potencjału spoczynkowego

3. masowy napływ jonów K+ do wnętrza powoduje, że potencjał z powrotem staje się ujemny (jeżeli napłynie za dużo błona jest hiperpolaryzowana)

Czym jest refrakcja bezwzględna?

okres niepobudliwości bez względu na wielkość bodźca

Czym jest refrakcja względna?

okres niepobudliwości na bodziec progowy STAN TEN MOŻE ZOSTAĆ PRZERWANY PRZEZ BARDZO SILNY BODZIEC

Jak wygląda schemat pobudzenia neuronu?

POLARYZACJA --> DEPOLARYZACJA --> REPOLARYZACJA (hiperpolaryzacja) --> POLARYZACJA

Jak działa synapsa chemiczna?

--> składa się z części presynaptycznej, postsynaptycznej i szczeliny synaptycznej

--> neuroprzekaźniki przechowywane są w części presynaptycznej

--> TRANSPORT TYLKO W JEDNĄ STRONĘ

1. impuls --> synapsa --> otwarcie kanału wapniowego --> napływ jonów wapnia do synapsy

2. jony wapnia wiążą białka (które wiążą pęcherzyki z cytoszkieletem) co powoduje uwolnienie pęcherzyka z neuroprzekaźnikiem

3. egzocytoza pęcherzyka z przekaźnikiem

4. pęcherzyk zostaje uwolniony do szczeliny synaptycznej

5. neuroprzekaźnik łączy się z receptorami z błony postsynaptycznej

Jak działa synapsa elektryczna?

--> szybki transport w obie strony

--> koneksony = połączenia szczelinowe biorące udział w przewodzeniu impulsów

NEUROPRZEKAŹNIKI HAMUJĄCE:

--> GABA

--> GLICYNA

(powodują hiperpolaryzację)

NEUROPRZEKAŹNIKI POBUDZAJĄCE:

--> ADRENALINA

--> DOPAMINA

--> SEROTONINA

--> HISTAMINA

(powodują depolaryzację)

Synapsa oksono-dendrytyczna

zakończenia aksonu a dendryt

Synapsa aksono-somatyczna

zakończenie aksonu a perykarion

Synapsa dendrytyczno-dendrytyczna

zakończenia dendrytów dwóch neuronów

Synapsa aksonalno-aksonalna

pomiędzy zakończeniami aksonów dwóch neuronów

Czym są i jak działają substancje psychoaktywne?

--> substancje, które wpływają na układ nerwowy i mogą wywoływać zmiany percepcji, nastroju, zachowania, funkcjonowania

--> DOPALACZE = wpływają na przekaźniki takie jak dopamina, serotonina, noradrenalina. Zwiększają ich wydzielanie

CHOROBA PARKINSONA

--> niedobór dopaminy w organizmie

--> zwyrodnienie struktur mózgu wynikające z zaniku komórek dopaminergicznych

--> spowolnienie ruchowe, zaburzenia chodu, sztywność mięśni, drżenie spoczynkowe

CHOROBA ALZHEIMERA

--> znaczy ubytek istoty szarej

--> śmierć komórek nerwowych (wpływa to na ilość przekaźników)

--> choroba zwyrodnieniowa mózgu

--> zaburzenia pamięci i zachowania

DEPRESJA

--> wiodąca przyczyna niepełnosprawności i niezdolności do pracy na świecie a zarazem najczęstsze zaburzenie psychiczne

--> stopniowa utrata radości z życia, utrata sensu życia, pustka, myśli samobójcze, lęk, zmniejszony apetyt, spadek libido, zaburzenia snu