pedagogika

Teoria humoralna

Pogląd, że zdrowie i temperament zależą od równowagi czterech humorów: krwi, śluzu, żółtej i czarnej żółci.

Sangwinik

Osoba charakteryzująca się optymizmem i radością, wynikająca z dominacji krwi.

Flegmatyk

Osoba o spokojnym i wyważonym charakterze, wynikająca z dominacji śluzu.

Choleryk

Osoba impulsywna i pobudliwa, wynikająca z dominacji żółtej żółci.

Melancholik

Osoba smutna i refleksyjna, wynikająca z dominacji czarnej żółci.

Podejście biologiczne

W psychologii zwraca uwagę na wpływ mózgu, hormonów i genetyki na zachowania i procesy psychiczne.

Neuroprzekaźniki

Substancje chemiczne, takie jak dopamina i serotonina, które wpływają na emocje i zachowanie.

Afazja Broca

Trudność w mówieniu, pacjent rozumie, ale nie może poprawnie wypowiedzieć zdań.

Afazja Wernickiego

Pacjent mówi płynnie, ale używa słów w sposób niezrozumiały.

Podejście psychoanalityczne

Teoria Freuda, zwracająca uwagę na podświadomość i wpływ emocji na zachowanie.

Id

Część psychiki według Freuda, związana z popędami.

Ego

Część psychiki pełniąca rolę pośrednika między id a superego.

Superego

Część psychiki reprezentująca normy moralne.

Metoda katartyczna

Technika terapeutyczna oparta na przeżywaniu tłumionych emocji dla uzyskania ulgi psychicznej.

Podejście behawiorystyczne

Skupia się na obserwowalnym zachowaniu i uczeniu się przez warunkowanie.

Teoria społecznego uczenia się

Model Bandury, mówiący o nauce poprzez obserwowanie innych.

Efekt Pigmaliona

Samospełniająca się przepowiednia, wpływ oczekiwań innych na zachowanie jednostki.

Atrybucja wewnętrzna

Zjawisko, gdy zachowanie tłumaczy się cechami osobistymi.

Atrybucja zewnętrzna

Zjawisko, gdy zachowanie tłumaczy się okolicznościami zewnętrznymi.

Eksperyment Robbers Cave

Badanie konfliktu międzygrupowego, w którym rywalizacja wywołała wrogość.

Teoria tożsamości społecznej

Teoria Tajfela, mówiąca o budowaniu poczucia własnej wartości przez przynależność do grupy.

Teoria konfliktu rzeczywistego

Zjawisko powstawania uprzedzeń z rywalizacji o zasoby.

Konformizm informacyjny

Przyjmowanie opinii innych jako prawdziwych.

Konformizm normatywny

Dostosowywanie się do grupy w celu uzyskania akceptacji.

Eksperyment Ascha

Badanie konformizmu, gdzie uczestnicy zgadzali się z błędnymi odpowiedziami grupy.

Polaryzacja grupowa

Zjawisko, gdy grupa podejmuje bardziej skrajne decyzje niż pojedyncze osoby.

Eksperyment Milgrama

Badanie posłuszeństwa wobec autorytetu, w którym 65% uczestników doszło do 450V.

Eksperyment więzienny Zimbardo

Badanie wpływu ról społecznych, które doprowadziło do agresji uczestników.

Teoria dysonansu poznawczego

Teoria Festingera mówiąca o niezgodności przekonań wywołującej napięcie.

Style wychowania

Metody wychowawcze: autorytatywny, autokratyczny, permisywny i zaniedbujący.

Reaktancja

Opór psychiczny wobec ograniczania wolności wyboru.

Efekt naduzasadnienia

Zjawisko, w którym nadmierne nagradzanie zmniejsza motywację wewnętrzną.

Heurystyka dostępności

Ocena prawdopodobieństwa na podstawie łatwości przypomnienia.

Heurystyka reprezentatywności

Klasyfikacja na podstawie stereotypów.

Heurystyka zakotwiczenia

Sugestia opierająca się na pierwszej podanej informacji.

Facylitacja społeczna

Obecność innych zwiększa wydajność w prostych zadaniach.

Próżniactwo społeczne

Spadek wysiłku jednostki w grupie z powodu braku indywidualnej oceny.

Zadanie addytywne

Suma wysiłków wszystkich członków grupy.

Eksperymenty związane z teorią skłonności

Milgram i Zimbardo badają wpływ autorytetu i ról społecznych.

Myślenie konkretno-wyobrażeniowe

Myślenie w sposób egocentryczny i magiczny między 2 a 7 rokiem życia.

Myślenie abstrakcyjne

Zdolność do hipotetycznego rozumowania od 11-12 roku życia.

Poziomy moralności według Kohlberga

Prekonwencjonalna, konwencjonalna, postkonwencjonalna.

Dylemat Heinza

Moralne pytanie dotyczące kradzieży leku dla umierającej żony.

Zespół alkoholowy u płodu (FAS)

Zaburzenia wynikające z spożywania alkoholu przez matkę w ciąży.

Etapy rozwoju wg Montessory

0-6 lat: chłonny umysł, 6-12 lat: eksploracja, 12-18 lat: rozwój emocjonalny, 18-24 lat: dojrzewanie.

Autorytatywność w wychowaniu

Styl autorytatywny prowadzący do najlepszych efektów wychowawczych.