🚑🩺 ABCDE, ACVPU, GCS, SAMPLE (📱)

Mobile-friendly

🗣🤔 O czym świadczy logiczny kontakt z pacjentem w punkcie A schematu ABCDE?

(wymień dwa parametry fizjologiczne) [2]

🗣🧠 Stan pacjenta, który jest przytomny i odpowiada logicznie na pytania, świadczy o dwóch istotnych faktach medycznych:

1. 🌬✅ Zachowana wydolność i drożność dróg oddechowych.

2. 🧠🩸 Właściwa perfuzja mózgowa.

👂👀 Na jakie objawy kliniczne należy zwrócić uwagę podczas oceny drożności (Airway)?

(wymień elementy badania fizykalnego) [3]

👂🔍 Podczas oceny punktu A należy zwrócić szczególną uwagę na następujące objawy fizykalne:

• 🔊 Wszystkie odgłosy słyszalne podczas oddychania.

• 💪 Praca dodatkowych mięśni oddechowych.

• 🧍 Pozycja przyjmowana spontanicznie przez pacjenta.

🛠🆘 Jakie są możliwe interwencje ratownicze w punkcie A schematu ABCDE?

(wymień grupy działań) [4]

🛠🚑 W ramach interwencji w kategorii A (Airway) wyróżnia się cztery główne grupy działań ratowniczych:

1. 🥨🚫 Postępowanie w przypadku ciała obcego (algorytm FBAO).

2. 👐🤲 Bezprzyrządowe metody udrażniania dróg oddechowych.

3. 🚿🧪 Odsysanie treści płynnej z dróg oddechowych.

4. 🎷🔧 Przyrządowe metody udrożnienia dróg oddechowych.

🧪🔧 Wymień przyrządowe metody udrażniania dróg oddechowych stosowane w punkcie A.

(podaj konkretne nazwy sprzętu i technik) [5]

🧪🏥 Przyrządowe zabezpieczenie dróg oddechowych w schemacie ABCDE obejmuje następujący sprzęt i techniki:

• 👅 Rurka ustno-gardłowa (UG).

• 👃 Rurka nosowo-gardłowa.

• 🎤 Intubacja dotchawicza.

• 🎭 Rurka krtaniowa lub maska krtaniowa.

• 🔪 Konikopunkcja.

🦴⚠ Jakie szczególne aspekty należy uwzględnić w punkcie A przy podejrzeniu urazu?

(wymień dwie procedury ochronne) [2]

🦴🛡 W przypadku podejrzenia urazu, ocena i udrażnianie dróg oddechowych musi uwzględniać dodatkowe środki ostrożności:

1. 🦴🦒 Stabilizacja odcinka szyjnego kręgosłupa.

2. 🧛‍♂✋ Manewr Sellicka (rozważany w trakcie intubacji dotchawiczej).

🫁🩺 Jakie czynności obejmuje badanie fizykalne w punkcie B schematu ABCDE?

(wymień elementy oceny manualnej i wzrokowej) [4]

🫁🔍 Podstawowa ocena punktu B w schemacie ABCDE opiera się na technice „patrz, słuchaj, wyczuj”, która obejmuje:

1. 🫁👀 Policznie liczby oddechów oraz ocena ich głębokości i toru.

2. 🫁👀 Ocena ruchomości i symetrii ruchów klatki piersiowej.

3. 🫁👂 Ocena dodatkowych dźwięków oddechowych (stridor, świsty, bulgotanie).

4. 🫁🖐 Badanie palpacyjne pod kątem odmy podskórnej i złamań żeber.

📊📈 Jakie są normy oddechowe i parametry monitorowania w punkcie B?

(podaj wartości dla RR, saturacji i kapnometrii) [3]

📊⏱ Parametry fizjologiczne i monitoring przyrządowy w kategorii B obejmują:

1. 🫁📈 Liczba oddechów: u dorosłego w spoczynku wynosi 12–20/min.

2. 🩸📉 Pulsoksymetria (SpO₂​): norma wynosi 94–98%.

3. 🌬📉 Kapnometria (EtCO₂​): norma wynosi 35–45 mmHg.

👂🥁 Jakie zjawiska osłuchowe i opukowe wyróżnia się w ocenie oddychania?

(wymień rodzaje szmerów i odgłosów opukowych) [2]

👂🔊 Podczas osłuchiwania i opukiwania pól płucnych (punkt B) można stwierdzić następujące zjawiska:

• 🔊 Szmery oddechowe: pęcherzykowy, trzeszczenia, rzężenia lub świsty.

• 🥁 Odgłosy opukowe: jawne, nadmiernie jawne lub stłumione.

🩹🚑 Jakie działania ratownicze i interwencje można podjąć w punkcie B?

(wymień metody leczenia i stabilizacji oddechu) [4]

🚑🩹 Interwencje w punkcie B (Breathing) obejmują szeroki zakres działań wspomagających i ratujących życie:

1. 🌬🎭 Tlenoterapia bierna lub czynna oraz wspomaganie oddechu (respirator).

2. 💉🌬 Odbarczenie odmy prężnej.

3. 🩹🩸 Zaopatrzenie ran otwartych klatki piersiowej.

4. 🌫🧪 Nebulizacja oraz oznaczanie gazometrii.

🎨🦒 Na jakie cechy zewnętrzne i pozycję pacjenta należy zwrócić uwagę w punkcie B?

(wymień objawy widoczne podczas inspekcji) [4]

🧍🎨 Dodatkowe objawy kliniczne, które należy zweryfikować podczas oceny punktu B, to:

• 🎨 Zabarwienie powłok skórnych (np. sinica).

• 🦒 Położenie tchawicy we wcięciu mostka.

• 🩸 Wypełnienie żył szyjnych (ocena dysfunkcji układu oddechowego).

• 🧘 Pozycja ortopnoë (angażowanie dodatkowych mięśni oddechowych).

🎨🌡 Jakie cechy skóry i naczyń włosowatych ocenia się w punkcie C schematu ABCDE?

(wymień parametry badania fizykalnego) [3]

🌡🎨 Ocena krążenia obwodowego i mikrokrążenia w punkcie C obejmuje:

• 🎨 Kolor skóry (sinica, bladość, marmurkowanie).

• 🌡 Ocieplenie i wilgotność powłok skórnych.

• ⏱ Czas nawrotu kapilarnego (CRT), którego norma wynosi poniżej 2 sekund.

💓🔍 Jakie cechy tętna podlegają ocenie w punkcie C algorytmu ABCDE?

(wymień aspekty badania tętna) [5]

💓🩺 Badanie tętna na tętnicy obwodowej i dużej w punkcie C wymaga oceny pięciu cech:

1. 💓🩺 Obecność tętna.

2. 💓🩺 Częstość (norma spoczynkowa wynosi 60–100/min).

3. 💓🩺 Miarowość i symetria.

4. 💓🩺 Wypełnienie i jakość tętna.

5. 💓🩺 Zgodność tonów serca z tętnem.

👂🩸 Na co należy zwrócić uwagę podczas badania klatki piersiowej i poszukiwania krwawień w punkcie C?

(wymień elementy osłuchiwania i inspekcji) [3]

🩺🩸 Ocena serca oraz poszukiwanie źródeł utraty krwi w punkcie C obejmuje:

1. 🩺🩸 Osłuchiwanie tonów serca (głośność i dźwięki dodatkowe).

2. 🩺🩸 Poszukiwanie cech krwawienia zewnętrznego lub wewnętrznego.

3. 🩺🩸 Ocena wypełnienia lub zapadnięcia żył szyjnych.

📊📉 Jakie parametry monitorowania przyrządowego są istotne w punkcie C?

(wymień aspekty pomiarowe i techniczne) [3]

📊🧪 Monitorowanie zaawansowane układu krążenia w kategorii C uwzględnia:

• 📈 Pomiar ciśnienia tętniczego (norma wynosi 120/80 mmHg).

• 💻 Monitorowanie EKG (3 lub 12 odprowadzeń).

• 🚽 Ocena i monitorowanie diurezy (wprowadzenie cewnika do pęcherza).

🩹💉 Jakie są możliwe interwencje medyczne w punkcie C schematu ABCDE?

(wymień metody stabilizacji krążenia) [4]

🚑🩹 Stabilizacja pacjenta w punkcie C (Circulation) obejmuje następujące działania:

1. 🩸🛑 Tamowanie krwawień zewnętrznych.

2. 💉🥨 Uzyskanie dostępu donaczyniowego (iv lub io).

3. 🧪🩸 Pobranie krwi do badań.

4. 💧💊 Płynoterapia i farmakoterapię.

🧠🛡 Jakie są pierwsze kroki przed szczegółową oceną punktu D w schemacie ABCDE?

(wymień działania priorytetowe) [2]

🧠🔍 Przed przystąpieniem do pełnej oceny neurologicznej w punkcie D schematu ABCDE, ratownik musi wykonać następujące czynności:

• 🛑 Wykluczenie i leczenie zaburzeń w zakresie punktów A, B oraz C.

• 👁 Wstępna ocena stanu świadomości (bez użycia pełnych skal).

👁🔦 Jakie parametry źrenic należy sprawdzić w punkcie D schematu ABCDE?

(wymień elementy badania wzrokowego) [3]

👁🔦 Podczas badania okulistycznego w punkcie D schematu ABCDE ocenie podlegają trzy cechy źrenic:

• 📏 Wielkość źrenic.

• ⚖ Symetria źrenic.

• 💡 Reakcja na światło.

🍬🩸 Jakie są normy glikemii przyjmowane w punkcie D schematu ABCDE?

(podaj wartości w dwóch jednostkach) [2]

🍬📊 W punkcie D schematu ABCDE oznaczenie poziomu glikemii jest kluczowe, a normy wynoszą:

• 📈 3,9–5,5 mmol/l.

• 📉 70–99 mg%.

🦵⚡ Co należy sprawdzić podczas oceny neurologicznej kończyn w schemacie ABCDE?

(wymień cechy czuciowe i motoryczne) [3]

🦵💪 Szybka ocena stanu neurologicznego w punkcie D schematu ABCDE obejmuje weryfikację kończyn pod kątem:

• ⚡ Symetrii i obecności czucia.

• 🏃‍♂ Ruchomości czynnej i biernej.

• 🦾 Siły mięśniowej.

🗣🤔 Na jakich elementach wywiadu i orientacji skupia się punkt D schematu ABCDE?

(wymień obszary badania podmiotowego) [5]

🗣📜 Diagnostyka różnicowa zaburzeń świadomości w punkcie D schematu ABCDE opiera się na:

• 🧭 Ocenie orientacji allo- i autopsychicznej.

• 📜 Wywiadzie dotyczącym chorób prowadzących do zaburzeń świadomości.

• 💊 Zebraniu informacji o przyjmowanych lekach lub potencjalnych zatruciach.

• ⚠ ACVPU.

• 💤 GCS.

🔍👕 Co stanowi istotę punktu E w schemacie ABCDE?

(wymień główne czynności) [2]

👕🚑 Punkt E (Exposure) polega na kompleksowej ocenie pacjenta poprzez:

1. 👕🚑 Odsłonięcie i zbadanie całego ciała poszkodowanego w celu znalezienia przeoczonych obrażeń.

2. 🌡🧤 Ochronę przed wychłodzeniem poprzez okrycie pacjenta po przeprowadzeniu badania.

🖐🤢 Jakie elementy podlegają ocenie podczas badania brzucha w punkcie E?

(wymień cechy badania fizykalnego) [4]

🤢🩺 Palpacyjna ocena jamy brzusznej w schemacie ABCDE obejmuje weryfikację czterech kluczowych cech:

1. 🤢🩺 Tkliwości oraz bolesności.

2. 🤢🩺 Obecności objawów otrzewnowych.

3. 🤢🩺 Prawidłowości peristaltyki jelit.

4. 🤢🩺 Występowania zmian skórnych, takich jak wysypki.

🦵💓 Co należy sprawdzić w obrębie kończyn dolnych i tętnic w punkcie E?

(wymień oceniane zmiany i lokalizację tętna) [2]

🦵🩸 Podczas ekspozycji pacjenta (punkt E) ocenie podlegają parametry naczyniowe i tkankowe kończyn:

1. 🦵🩸 Kończyny dolne pod kątem obrzęków, żylaków oraz zmian pozakrzepowych.

2. 💓🩸 Obecność oraz symetria tętna na tętnicach pachwinowych.

✂🗣 Jakie techniczne działania i wywiad są elementem punktu E?

(wymień czynności techniczne i nazwę schematu wywiadu) [3]

✂📋 Działania wspomagające w punkcie E (Exposure) obejmują czynności techniczne oraz diagnostykę podmiotową:

1. ✂🧤 Rozcięcie lub usunięcie ubrań poszkodowanego w celu umożliwienia inspekcji.
   
   

2. 🌡🌡 Pomiar temperatury ciała pacjenta.

3. 🗣📋 Zebranie dokładnego wywiad od pacjenta lub rodziny według schematu SAMPLE.

🧠🚦 Co oznaczają poszczególne litery w schemacie ACVPU?

(wymień rozwinięcie skrótu i krótką charakterystykę) [5]

🧠🚦 Skala ACVPU to narzędzie do oceny stanu przytomności, składające się z następujących poziomów:

1. 🟢👁 A – Alert (Przytomny): pacjent w pełni wybudzony, odpowiada na pytania.

2. 🟡😵 C – Confusion (Splątany): pacjent wybudzony, ale wykazuje nowe splątanie.

3. 🟠🗣 V – Voice (Reakcja na głos): odpowiada na bodziec słowny.

4. 🔴⚡ P – Pain (Reakcja na ból): odpowiada na bodziec bólowy.

5. ⚫🚫 U – Unresponsive (Brak reakcji): brak odpowiedzi na głos i ból.

🟡🤔 Czym charakteryzuje się poziom „C” w skali ACVPU?

(opisz definicję i charakter objawu) [2]

🟡⚠ Litera C w schemacie ACVPU oznacza „New Confusion” (nowe splątanie) i charakteryzuje się:

• 🧩 Nagłym wystąpieniem lub nasileniem splątania i dezorientacji.

• 🧩 Koniecznością oceny klinicznej pod kątem przyczyn ostrych, np. delirium.

⚡🖐 Jakie są przykładowe bodźce bólowe stosowane w ocenie punktu P skali ACVPU?

(wymień techniki ucisku) [4]

⚡💥 W skali ACVPU reakcję na ból (P) sprawdza się poprzez zastosowanie następujących bodźców:

• 💥 Ucisk nadoczodołowy.

• 💥 Ucisk mięśnia czworobocznego (trapezius squeeze).

• 💥 Ucisk kąta żuchwy (jaw pressure).

• 💥 Nacisk kostkami dłoni na mostek.

🟢🆚🟡 Jak odróżnić pacjenta na poziomie A od pacjenta na poziomie C w skali ACVPU?

(opisz różnicę w kontakcie i orientacji) [2]

🧠🧩 Różnica między Alert (A) a Confusion (C) polega na jakości kontaktu z poszkodowanym:

• 🟢 Pacjent Alert (A) jest w pełni wybudzony oraz zorientowany co do osoby, miejsca i czasu.

• 🟡 Pacjent Confusion (C) jest wybudzony, ale wykazuje cechy ostrego splątania lub zaburzeń orientacji.

🧠🚦 Jakie są trzy składowe oceny w skali GCS?

(wymień kategorie badania) [3]

🧠📏 Skala Glasgow (Glasgow Coma Scale) składa się z trzech głównych komponentów oceny:

1. 👁👁 A. Otwieranie oczu (Eyes).

2. 🗣💬 B. Odpowiedź słowna (Verbal).

3. 🦾🏃 C. Odpowiedź ruchowa (Motor).

👁🔦 Jak punktowane jest otwieranie oczu w skali GCS?

(wymień progi punktowe i odpowiadające im reakcje) [4]

👁✨ Punktacja za otwieranie oczu (kategoria A) w skali GCS obejmuje cztery poziomy:

• 🤩✨ 4 pkt – spontaniczne.

• 🗣👂 3 pkt – na głos.

• ⚡😣 2 pkt – na ból.

• 🌑🚫 1 pkt – brak.

🗣💬 Jak punktowana jest odpowiedź słowna w skali GCS?

(wymień progi punktowe i odpowiadające im reakcje) [5]

🗣💬 Punktacja za odpowiedź słowną (kategoria B) w skali GCS obejmuje pięć poziomów:

• 🧠✅ 5 pkt – logiczna.

• 🌀❓ 4 pkt – splątana.

• 🗣❌ 3 pkt – nieadekwatna.

• 🔊🌫 2 pkt – dźwięki niezrozumiałe.

• 🤫🚫 1 pkt – brak.

🦾💪 Jak punktowana jest odpowiedź ruchowa w skali GCS?

(wymień progi punktowe i odpowiadające im reakcje) [6]

🦾🏃 Punktacja za odpowiedź ruchową (kategoria C) w skali GCS obejmuje sześć poziomów:

• 🙋‍♂✅ 6 pkt – spełnia polecenia.

• 🎯💪 5 pkt – ruchy celowe.

• 🛡🤚 4 pkt – ruchy obronne.

• 📈📉 3 pkt – zgięcie na ból.

• 📉📈 2 pkt – wyprost na ból.

• 🧊🚫 1 pkt – brak.

🧠📊 Jaki jest zakres punktowy skali GCS i co oznaczają skrajne wyniki?

(wymień wartości punktowe i ich znaczenie) [2]

🧠📊 Interpretacja sumaryczna punktacji w skali GCS opiera się na sumie wszystkich kategorii (A+B+C):

1. 📈🔝 Maksymalny wynik: 15 punktów (pacjent przytomny).

2. 📉🌑 Minimalny wynik: 3 punkty (brak reakcji).

📋🗣 Co oznacza akronim SAMPLE w wywiadzie ratowniczym?

(wymień rozwinięcie liter) [6]

📋🗣 Wywiad SAMPLE to akronim ułatwiający zebranie kluczowych informacji od poszkodowanego w stanie nagłym:

1. 🤒📉 S – Symptomy (objawy).

2. 🐝💊 A – Alergie.

3. 💊📦 M – Medykamenty.

4. 🏥📜 P – Przeszłość (choroby).

5. 🥪🥤 L – Lunch (posiłek).

6. 🚗💥 E – Ewentualnie (zdarzenie).

🤒🐝 Na jakie aspekty należy zwrócić uwagę w punktach S i A schematu SAMPLE?

(opisz zakres zbieranych informacji) [2]

🤒🤧 Pierwsze dwa punkty wywiadu SAMPLE skupiają się na bieżących dolegliwościach i nadwrażliwościach:

1. 🤒❓ S (Symptomy) – badanie co boli pacjenta, jakie ma dolegliwości oraz nasilenie bólu (skala 1–10).

2. 🐝🤧 A (Alergie) – ustalenie uczuleń na leki, pokarmy, ukąszenia owadów czy substancje lotne.

💊🏥 Jakie informacje zbiera się w punktach M oraz P wywiadu SAMPLE?

(opisz zakres zbieranych informacji) [2]

💊🏥 Kolejne dwa punkty schematu SAMPLE pozwalają na poznanie historii medycznej i stałego leczenia:

1. 💊📦 M (Medykamenty) – pytania o leki przyjmowane na stałe, doraźnie, a także preparaty nowe, mogące wywołać reakcje.

2. 🏥📜 P (Przeszłość) – wywiad dotyczący chorób przewlekłych, przebytych operacji oraz ostatnich hospitalizacji.

🥪🚗 O co należy zapytać w punktach L oraz E schematu SAMPLE?

(opisz zakres zbieranych informacji) [2]

🥪🚗 Ostatnie dwa elementy wywiadu SAMPLE dotyczą tła fizjologicznego i okoliczności wypadku:

1. 🥪🥤 L (Lunch) – określenie czasu i rodzaju ostatniego zjedzonego posiłku lub przyjętego płynu.

2. 🚗💥 E (Ewentualnie) – ustalenie okoliczności, które bezpośrednio doprowadziły do wystąpienia objawów lub urazu.