Śiwy flash

Genetyka

Nauka badająca dziedziczenie cech oraz struktury i funkcje genów.

Kwasy nukleinowe

Polimery zbudowane z nukleotydów, kluczowe dla przechowywania i przekazywania informacji genetycznej.

Nukleotyd

Podstawowa jednostka budowy kwasów nukleinowych, składająca się z zasady azotowej, cukru i fosforanu.

Kwas deoksyrybonukleinowy (DNA)

Rodzaj kwasu nukleinowego, zawierający deoksyrybozę i służący do przechowywania informacji genetycznej.

Kwas rybonukleinowy (RNA)

Rodzaj kwasu nukleinowego, zawierający rybozę i uczestniczący w syntezie białek.

Nukleozyd

Cząsteczka złożona z cukru i zasady azotowej.

Wiązanie fosfodiestrowe

Wiązanie chemiczne łączące nukleotydy w DNA i RNA.

Aktywność enzymatyczna

Zdolność enzymu do katalizowania reakcji chemicznych.

Polimerazy DNA

Enzymy odpowiedzialne za replikację DNA.

Edukacja genetyczna

Przenoszenie genów i informacji dziedzicznych z pokolenia na pokolenie.

Mitochondrialny gen

Geny obecne w mtDNA, dziedziczone tylko od matki.

Metylacja DNA

Proces dodawania grup metylowych do cytozyny, wpływający na ekspresję genów.

Histon

Białko, na którym owija się DNA, tworząc chromatynę.

Regulacja ekspresji genów

Mechanizmy kontrolujące, kiedy i które geny są aktywowane w komórce.

Operon

Grupa genów kodujących enzymy regulowane wspólnym promotor i operatorem.

Wzmacniacz (enhancer)

Sekwencja DNA zwiększająca ekspresję genów.

Czynniki transkrypcyjne

Białka, które wiążą się z DNA i regulują transkrypcję genów.

RNA

Kwas nukleinowy odpowiedzialny za kodowanie, dekodowanie i regulowanie genów.

Rybosom

Struktura komórkowa, w której zachodzi synteza białek.

Kod genetyczny

Zestaw reguł określających, jak sekwencje nukleotydów kodują aminokwasy.

Transkrypcja

Proces kopiowania informacji genetycznej z DNA na mRNA.

Translacja

Proces syntezy białek z wykorzystaniem mRNA, tRNA i rybosomów.

Czynniki epigenetyczne

Czynniki wpływające na ekspresję genów niezwiązane z sekwencją DNA.

MikroRNA (miRNA)

Rodzaj małego RNA, który reguluje ekspresję genów poprzez modyfikację mRNA.

Gen

Podstawowa jednostka dziedziczenia, która koduje informacje potrzebne do wytworzenia białek.

Fenotyp

Zespół obserwowalnych cech organizmu, wynikających z interakcji genotypu i środowiska.

Genotyp

Zbiór genów danej komórki lub organizmu, określający jego potencjał genetyczny.

Rekombinacja

Proces wymiany fragmentów DNA pomiędzy chromosomami, co prowadzi do zmienności genetycznej.

Mutacja

Trwała zmiana w sekwencji DNA, mogąca wpływać na funkcję genów.

Haploid

Stan, w którym komórka zawiera pojedynczy zestaw chromosomów.

Diploid

Stan, w którym komórka zawiera dwa zestawy chromosomów, jeden od każdego rodzica.

Translokacja

Przeniesienie fragmentu DNA z jednego chromosomu na inny, mogące prowadzić do zaburzeń genetycznych.

Czynniki epigenetyczne

Czynniki wpływające na ekspresję genów niezwiązane z sekwencją DNA.

MikroRNA (miRNA)

Rodzaj małego RNA, który reguluje ekspresję genów poprzez modyfikację mRNA.

Gen

Podstawowa jednostka dziedziczenia, która koduje informacje potrzebne do wytworzenia białek.

Fenotyp

Zespół obserwowalnych cech organizmu, wynikających z interakcji genotypu i środowiska.

Genotyp

Zbiór genów danej komórki lub organizmu, określający jego potencjał genetyczny.

Rekombinacja

Proces wymiany fragmentów DNA pomiędzy chromosomami, co prowadzi do zmienności genetycznej.

Mutacja

Trwała zmiana w sekwencji DNA, mogąca wpływać na funkcję genów.

Translokacja

Przeniesienie fragmentu DNA z jednego chromosomu na inny, mogące prowadzić do zaburzeń genetycznych.