Chương 2: Hàng hóa thị trường và vai trò các chủ thể tham gia thị trường

Kinh tế chính trị

Sản xuất hàng hóa bao gồm?

Sản xuất tự cung tự cấp: sản xuất để tiêu dùng

Sản xuất hàng hóa: sản xuất để trao đổi, mua bán

Điều kiện sản xuất hàng hóa ra đời?

Phân công lao động xã hội: Xuất hiện nhu cầu trao đổi, mua bán (là cơ sở dẫn đến trao đổi - mua bán)

Sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế giữa những người sản xuất hàng hóa: Sở hữu tư liệu sản xuất (tiền) làm cho người sản xuất thực hiện trao đổi mua bán

Câu hỏi “phân công lao động”?

có sự tách biệt…và ngược lại

Khái niệm hàng hóa

sản phẩm của lao động

thỏa mãn nhu cầu

trao đổi mua bán

Hai thuộc tính của hàng hóa

Gía trị sử dụng và giá trị hàng hóa

giá trị sử dụng (dùng để làm gì)

• công dụng của sản phẩm

• do thuộc tính tự nhiên quyết định

• được biểu hiện trong quá trình tiêu dùng

• giá trị sản xuất là 1 phạm trù vĩnh viễn vì nó tồn tại cả nền sản xuất tự cung tự cấp và nền sản xuất hàng hóa.

giá trị của hàng hóa

• do thời gian lao động xã hội cần thiết của người sản xuất hàng hóa kết tinh trong hàng hóa quyết định

• giá trị trao đổi là hình thức biểu hiện ra bên ngoài của giá trị bằng hàng hóa

• giá cả là hình thức biểu hiện ra bên ngoài của giá trị bằng tiền

• giá trị được biểu hiện trong quá trình trao đổi, mua bán

• giá trị là 1 phạm trù lịch sử vì nó chỉ tồn tại trong nền sản xuất hàng hóa.

tính chất 2 mặt của lao động sản xuất hàng hóa

Lao động cụ thể là hình thức cụ thể của người lao động và nó có sự thay đổi qua các thời kỳ

Lao động cụ thể tạo ra giá trị sử dụng

Lao động cụ thể là 1 phạm trù vĩnh viễn

Lao dộng trừu tượng bằng công sức bỏ ra mục đich để trao đổi mua bán gọi là lao động trừu tượng

Lao động trừu tượng tạo ra giá trị của hàng hóa

Lao động trừu tượng là 1 phạm trù lịch sử

Lượng giá trị hàng hóa

Lượng giá trị của hàng hóa là do thời gian lao động xã hội cần thiết quyết định

Các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị của hàng hóa

năng suất lao động

cường độ lao động

lao động giản đơn và lao động phức tạp

Một số loại hàng hóa đặc biệt

• Hàng hóa dịch vụ (hàng hóa vô hình)

• tiền tệ

• đất đai

• thương hiệu

• cổ phiếu, trái phiếu

Hàng hóa dịch vụ (hàng hóa vô hình)

Hàng hóa phân thành 2 loại

• không cầm nắm, không sở hữu được

• quá trình sản xuất ra nó phục vụ trực tiếp nhu cầu của người tiêu dùng (người sản xuất và người tiêu dùng không tách rời nhau)

các chức năng của tiền tệ

• Thước đo giá trị: Tiền tệ dùng để đo lượng giá trị của hàng hóa

• Phương tiện lưu thông: tiền làm trung gian cho quá trình trao đổi, mua bán. Nên không cần tiền phải có đủ giá trị. Vì vậy tiền đủ giá trị, tiền kí hiệu giá trị đều thực hiện chức năng, phương tiện lưu thông.

• Phương tiện cất trữ: đòi hỏi tiền tệ phải có đủ giá trị

• Phương tiện thanh toán: tiền tệ dùng để thanh toán các khoản tiền điện, nước, tiền nhà

• Tiền tệ thế giới (vàng, usd, euro) tiền làm chức năng tiền tệ thế giới

Đất đai

Không có giá trị mà có giá cả. giá cả của đất đai do sự khan hiếm của đất , quan hệ cung-cầu

Thu nhập mà đất đai mang lại

Thương hiệu

giá cả của thương hiệu được xác định bằng các xác định thu nhập trong tương lai có thể kiếm được nhờ thương hiệu đó

Cổ phiếu, trái phiếu

• Người phát hành cổ phiếu chỉ trả lợi tất không hoàn trả vốn. Lợi tất cổ phiếu không cố định

• trái phiếu: người phát hành trái phiếu phải hoàn trả vốn và lợi tất cho người sở hữu nó. Lợi tất trái phiếu luôn cố định