Kaarten: OBBW | Quizlet

institutie

geheel van aanvaarde en over langere tijd bestaande regels, normen en waarden die gedrag en verwachtingen op een bepaald terrein bepalen

maatschappelijk middenveld

Organisaties die tussen de overheid en individuele burgers in staan en die verschillende groepen, meningen en belangen vertegenwoordigen.

consitutionele monarchie

koninkrijk met een grondwet

rechtsstaat

overheid moet zich houden aan de wet en mag niet willekeurig handelen

ministeriele verantwoordelijkheid

De ministers zijn verantwoordelijk voor de politieke daden en politieke uitspraken van de koning.

vertrouwensregel

Belangrijke regel die inhoudt dat een regering het vertrouwen van het parlement moet hebben en anders moet aftreden.

dualistisch

volksvertegenwoordiging is onafhankelijk van de regering en ministers kunne geen deel uitmaken van de staten generaal

kenmerken van een staat

specifiek grondgebied, bevolking, wettelijke ordening en erkend

autonomie

eigen bevoegdheid

medebewind

Provincies en gemeenten moeten verplicht regels van bovenaf instellen, maar zijn wel vrij in de invulling ervan.

terrotoriaal bestuur

bestuur op basis van grondgebied

functioneel bestuur

bestuur op basis van beperkte wettelijke vastgestelde taken paketten

presidentieel stelsel

Gekozen president, geen verantwoording schuldig aan het parlement.

conventioneel stelsel

Ministers worden direct uit de volksvertegenwoordiging gekozen.

parlementair stelsel

Hoogste bestuursmacht berust bij een gekozen volksvertegenwoordiging.

Hoge colleges van staat

Staten-Generaal, Raad van State, Algemene Rekenkamer, Nationale ombudsman

regering

koning en ministers

bevoegdheden minister president

voorzitter ministerraad, agenda vaststellen, deel van Europese raad, persconferenties en verantwoordelijkheid

ministerraad

ministers met als taak om te beraadslagen en namens het kabinet te besluiten over het algemene regeringsbeleid

onderraden

kleine raden die het kabinet helpen

Staten generaal

eerste en tweede kamer

parlementaire onschendbaarheid

een parlementslid kan niet vervolgd worden voor wat hij in vergaderingen van het parlement heeft gezegd

algemene maatregelen van bestuur

is een besluit van de regering (de Kroon) dat wettelijke regels verder uitwerkt en specificeert, zonder dat de wetgevende macht (Staten-Generaal) er direct over hoeft te stemmen, wat snellere regelgeving mogelijk maakt

ministeriele regelingen

bindende besluiten die een minister kan nemen

recht van amandement

Het recht om wetsvoorstellen te veranderen

recht van iniatief

Recht om een wetsvoorstel in te dienen

recht van interpellatie

recht om een minister te ondervragen

recht van enquete

indienen van moties

budget recht

begrotingen moeten in de wet bij de staten generaal zijn vastegelegd

raad van state

de Koning als voorzitter, een vicepresident, en maximaal tien leden, aangevuld met talloze staatsraden en staatsraden in buitengewone dienst

taken raad van state

tijdelijk uitoefenen van koninklijk gezag wanneer een troonopvolger ontbreekt, adviestaak, rechtsprekende taak

secretaris generaal

ambtelijke leiding over een ministerie

bureau secretaris generaal

ondersteunt ambtelijke en politieke leiding

interdepartementele coördinatie

samenhang in besluitvorming binnen een ministerie

directoraten generaal

grote, gespecialiseerde ambtelijke diensten binnen overheden

Ambtelijke voorportalen

Dit zijn ambtelijke commissies die zorgen voor de voorbereiding van de besluitvorming in een onderraad.

Interdepartementale commissies

Zorgen voor coördinatie tussen twee of meer ministeries.

procesorganisaties

Een afdeling van een ministerie die zich bezighoudt met onderwerpen die betrekking hebben op de processen binnen andere ministeries.

kenmerken ZBO

orgaan, niet altijd een wettelijke basis en niet ondergeschikt aan ministerie

Provinciale staten

hoogste gezag in de provinbcie (wetgevend en controlerend)

commissaris vd koning

voorzitter provinciale staten

griffier

hoofd ambtelijke eenheid bij provincies

college van gedeputeerden staten

commissaris vd koning en 3-7 gedeputeerden, dagelijks bestuur provincie

gemeenteraad

hoogste orgaan van de gemeente, (kaderstellend, controlerend en vertegenwoordigind)

College van B&W

dagelijks bestuur van de gemeente

criteria voor onderscheid maatschappelijk en openbaar

juridische grondslag, financiering , doelstelling, verantrwoording en bevoegdheden

intergouvermentele samenwerking

vrijwillige samenwerkingn waarbij leden soeverein blijven

supranationale samenwerking

lidstaten staan vrijwillig een deel van hun soevereiniteit af aan de organisatie. Een land wordt beperkt in haar onafhankelijkheid.

Europese comissie

uitvoerende macht en stelt wetgeving voor. één commissaris per lidstaat

Europees parlement

volksvertegenwoordiging van de EU, medewetgevinjg begrotingsbeleid en controle

Europese raad

Alle staatshoofden

Raad van de Europese Unie

Raad van Ministers, bestaande uit de vakministers, bijvoorbeeld van Milieu, uit de 28 lidstaten van de EU.

Eurogroep

Het samenwerkingsverband van de ministers van Financiën van de eurolanden. Zij coördineren het fiscaal en economisch beleid binnen de eurozone.

Agentschappen van de EU

gespecialiseerde organisaties opgericht om specifieke technische, wetenschappelijke of beheerstaken uit te voere

Het Europees Economisch en Sociaal comite

advies aan Europees parlement, de raad van de Europese Unie en de Europese commissies over sociaal economische onderwerpen

Verordening (EU)

een bindende Europese wet die in al haar onderdelen direct en volledig van kracht is in alle lidstaten

Richtlijn (EU)

geeft aan welk doel een EU-lidstaat moet halen, maar legt de lidstaat niet op hoe dit doel moet worden gehaald.

Besluit (EU)

gaat over één specifiek geval en vaak alleen van toepassing op één land of geval

Aanbeveling (EU)

Niet bindend maar een richting hoe je als land zou kunnen denken

Verdrag (EU)

Algemene afspraken tussen enkele landen

acquis communautair

Het geheel van bestaande EU regelgeving

Responsinbility to protect

verantwoordelijkheid van wereldgemeenschap om in te grijpen wanneer een regering genocide pleegt

Volkenbond

opgericht in 1919 eerste poging tot een vestiging van wereldwijde internationale gouvernmentele organisatie

Verenigde naties doelstellingen

Internationale vrede behouden, vriendschappelijke betrekkingen tussen landen, internationaal samenwerken om internationale problemen op te lossen, centrum voor harmonisatie

Algemene vergadering (VN)

is het centrale, universele orgaan van de Verenigde Naties waar alle 193 lidstaten samenkomen voor overleg, beleidsvorming en vertegenwoordiging, functionerend als een soort wereldwijd parlement

Veiligheidsraad (VN)

orgaan voor handhaving internationale vrede (10 niet pernamentele leden, 5 permanente leden)

Secretariaat (VN)

Ambtelijke ondersteuning

Geschillenbeslechtigingsprocedure

een proces om conflicten op te lossen tussen staten van de VN

adviesprocedure

op verzoek van hoofdorganen van de VN, niet bindend advies maar wel grote betekenis

Economische en sociale raad (ECOSOC)

bevorderen internationale samenwerking op economisch sociaal en humanitair gebied