emoties

componenten van

Situatie

Omstandigheden waarin de emotie gevoeld wordt werkelijk of ingebeeld

Interpretatie

= hoe je kijkt naar de situatie en op welke manier je kijkt

Subjectieve ervaring

wat voel je hierbij

Actie(tendens)

wat je wilt gaan doen

(bang -----à vulchten)

Emotionele expressie

Non-verbale uitingen

• Lichaamstaal• Gezichtsuitdrukkingen

Verbale uitingen

• Wat je zegt en op welke toon • Vocalisaties = kleine uitingen (oef, geeuw)

Lichamelijke gewaarwordingen

• Zenuwstelsel bv. bloeddruk, ademhaling• Hormonaal bv. dopamine, cortisol/adrenaline

• Lichamelijke sensatie

Emoties bestaan niet alleen in jou

• Ze signaleren wat je (niet) belangrijk vindt

• Ze maken iets duidelijk tov anderen

Eeuwenoud idee…

Darwin 1872: hebben emoties een signaalfunctie die voor verhoogde

overlevingskansen zorgt?

(Kitayama et al., 2006)

één studie moesten Amerikaanse en Japanse deelnemers een hele reeks emotiewoorden sorteren Woorden die op dezelfde stapel werden gelegd, waren volgens de deelnemers inhoudelijk verwant waren met elkaar

(Kitayama et al., 2006) resulaten

Deelnemers uit beide culturele contexten maakten daarbij niet alleen een onderscheid tussen positieve en negatieve emoties, maar ook tussen emoties die autonomie benadrukken (bv. trots, boosheid) of die verbondenheid benadrukken (bv. vriendschappelijke gevoelens, schaamte).

cultuur binvloed ons sociale leven Frequentie & intensiteit

hoe vaak komt de emotie

(Kitayama, Mesquita, & Karasawa, 2006)

Studenten Japan en VS, 14 dagen lang:

belangrijkste gebeurtenis van de dag → hoe voelde je je hierbij

resultaten (Kitayama, Mesquita, & Karasawa, 2006)

japan meer zelf kritisch, Amerika geluk nastreven

cultuur binvloed ons sociale leven Intensiteit:

hoe sterk is de emotie?

Emoties worden uitgelokt door sociale

gebeurtenissen

(Boiger, Mesquita, Uchida, & Barrett, 2013)

Stap 1: situaties verzamelen

Interview met Amerikaanse en Japanse deelnemers: “Beschrijf een situatie die je recent meemaakte waardoor je je kwaad/beschaamd voelde”

Stap 2: situaties voorleggen aan nieuwe deelnemers hoe vaak zou zo een situatie voorkomen in jouw land? Hoe kwaad/beschaamd zou je zijn in deze situatie?

(Boiger, Mesquita, Uchida, & Barrett, 2013) Resulatenen

(De Leersnyder & Mesquita, 2014)

studie met cultrural priming

turkse belgen 2 condities met

1 studie gebeurt in het nederlands  en heeft een beglische achtergrond

1 studie gaat door in moskeee studie in het en andere deelnemeer heeft een turkste deelnemer en wordt gegeen in het tursk

→ moeten een idealen wijk maken

de proeferpersoon maakt een fout. -> daarna onderzoeker komt binnen “het ging goed maar XXX had niet zoveel ideeën …..”

(De Leersnyder & Mesquita, 2014) resulatenen

Interpretaties & actietendensen 2 types van kwaadheid

Lichamelijke gewaarwordingen & emotionele expressies (Nummenmaa et al., 2013)

Waar voel je deze emotie?

• Mensen rapporteren

gelijkaardige regio’s

voor zelfde emoties

• Gelijkaardig bij Finse en Taiwanese deelnemers

Gezichtsuitdrukkingen ((Ekman & Friesen, 1975; Ekman et al., 1969; 1971)

Onderzoek naar herkenning van emoties uit

gezichtsuitdrukkingen

structie: Welk woord beschrijft de foto het beste?

6 ‘basisemoties’ die in meeste culturen boven kansniveau correct herkend worden

Emotionele expressie

Gezichtsuitdrukkingen

Maar ook uitzonderingen

bv. Trobianders (Papoea Nieuw Guinea)

• Angst expressie wordt eerder als teken van kwaadheid ofdreiging herkend

• Fronsen of een norse blik wordt veel minder aanboosheid gelinktCrivelli et al., 2016)

Gezichtsuitdrukkingen Maar ook uitzonderingen

bv. Hadza (Tanzania)

• Noemen (glim)lachen bij het blije gezicht, maar veelminder vaak de emotie blijdschap

• Voor gezichten die boosheid uiten, noemden ze geenenkele keer boosheid.

Emotionele expressie

Meta-analyse van Elfenbein en Amady (2002)

Aanwijzingen voor de universele herkenning van emoties

“In group advantage”: Emoties werden beter herkend als mensen deel uitmaakten van dezelfde

• Nationaliteit

• Etniciteit

• Regionale groep

Minderheidsgroepen konden beter de emoties van meerderheidsgroepenherkennen dan andersom

Emotionele expressie (Jack, Caldera, & Schyns, 2011)

maakte een afbeelding van verdriet en deden hier ruis op waardoor het niet goed te zien was.

(Jack, Caldera, & Schyns, 2011) ‘resulaten

europese mensen keken meer naar de mond en Oost Aziatische keken meer naar de ogen

(Masuda et al., 2008)

(Masuda et al., 2008) resulaten

Vocalisaties

Onderzoek bij Westerse groep en Himba

(Namibië)

Methode: verhaal en dan emotionele vocalisatie

• Basisemoties werden wederzijds herkend

(boosheid, afkeer, angst, vreugde, verdriet

en verbazing)

• Complexere emoties (bijvoorbeeld opluchting)

werden alleen in de eigen groep herkend

Display rules

impliciete of expliciete normen over het onderdrukken of uiten van emoties

Display rules(Ekman, 1970)

Display rules

Amerikaanse en Japanse deelnemers kijken onaangename filmpjes alleen of met onderzoeker erbij

• Als ze alleen zijn, tonen zowel Amerikaanse als Japansedeelnemers hun negatieve emoties

• Amerikaanse deelnemers tonen die ook met onderzoeker erbij

• Japanse deelnemers tonen een glimlach met onderzoeker erbij

→display rule: negatieve emoties verbergen in sociale situaties

Groeninck et al., 2019) vuluchtelingen

twee visies om voor vulchteling Zwijgen of delen om te helen

Zwijgen

“We proberen om er niet over te praten met onze familie. Hun eigen

problemen zijn al zwaar genoeg voor hen, dus we blijven zeggen dat

alles goed is.”

delen om te helen
“Als je je problemen niet openlijk met je familie deelt, kan het gezin
geen vooruitgang boeken. Het is heel belangrijk om openlijk over problemen te praten…” (Weine, 2004)

Betekenis voor de praktijk

belangrijk in interculturele contacten

In je dagelijkse leven & als psychologisch consulent

later:

leerlingen, leerkrachten, ouders

cliënten, patiënten

werknemers, leidinggevenden, klanten