trillingen en golven

trilling

heen- en weerbeweging van een punt op een lijn door een evenwichtspunt

harmonische trilling

periodieke beweging waarbij uitwijking x,y of s(t) een sinus- of cosinusfunctie is

amplitude (A)

- maximale uitwijking uit de evenwichtsstand

- af te leiden uit de grafiek: hoogte van piek boven evenwichtslijn

evenwichtspositie/evenwichtslijn

- lijn waar het voorwerp gemiddeld rond oscilleert

- horizontale lijn in y(t)-grafiek

periode (T)

- tijd van 1 volledige trilling (cyclus)

- af te lezen tussen twee opeenvolgende toppen of nullen

- eenheid: seconde

frequentie (F)

- aantal trillingen (cycli) per seconde

- eenheid: herz

eigenfrequentie

- elk object gaat trillen als iemand het object een duw geeft, altijd met een bepaalde frequentie

- = natuurlijk frequentie van het systeem

gedwongen trilling

systeem wordt aangedreven door een uitwendige kracht met frequentie f

resonantie

treedt op wanneer de frequentie van de uitwendige kracht gelijk is aan de eigenfrequentie van het systeem

mechanische golven

golven die een middenstof nodig hebben om te kunnen voortbewegen

elektromagnetische golven

opgebouwd uit trillende elektrische en magnetische velden en hebben geen middenstof nodig om zich voort te bewegen

transversale golven

golven waarbij de trilling loodrecht op de voortplanting van de golf staat

longitudinale golven

golven waarbij de trilling evenwijdig is met de voortplantingsrichting

Y(X)-grafiek (plaats vs. uitwijking op een bepaald tijdstip)

- A: maximale uitwijking t.o.v. evenwichtslijn

- golflengte: afstand tussen 2 opeenvolgende toppen of dalen

Y(T)-grafiek (tijd vs. uitwijking op een bepaald punt)

- A: hoogte t.o.v. evenwichtslijn

- T: tijd voor een volledige trilling

- f: aantal trillingen per seconde

gehoordrempel

0 dB

gevaargrens

80 dB

pijndrempel

120-130 dB

niet-ioniserend

- laag energie

- kunnen geen elektronen uit atomen slaan

- niet schadelijk bij gewone blootstelling

ioniserend

- hoge energie

- slaat elektronen los

- DNA-schade

zichtbare straling

400-700 nm (violet-<rood)

niet-zichtbare straling

alles onder UV en boven IR