important peeps

Karel V van Habsburg

Habsburgs keizer, Spaanse koning, machtig heerser, Spaanse Rijk, reformatie, abdicatie.

Ferdinand I van Oostenrijk (Habsburg)

Habsburgs keizer, Contrareformatie, Dertigjarige Oorlog, Habsburgse monarchie.

Filips II van Spanje

Spaanse koning, Spaanse Rijk, Armada, Nederlandse Opstand, absolutisme.

Karel II van Spanje

laatste Habsburgse koning van Spanje, zwakke gezondheid, Habsburgse inteelt, Spaanse Successieoorlog.

Maria-Theresia Van Oostenrijk

Oostenrijkse aartshertogin, Habsburgse monarch, hervormingen, Verlicht absolutisme.

Jozef II van Oostenrijk

Oostenrijkse keizer, Verlicht absolutisme, hervormingen, tolerantie, centralisatie.

Willem van Oranje

Nederlandse stadhouder, Nederlandse Opstand, onafhankelijkheid, Willem de Zwijger.

Hendrik VIII van Engeland

Engelse koning, Anglicaanse Kerk, scheiding van de paus, zes vrouwen, Tudor-dynastie.

Elisabeth I van Engeland

Engelse koningin, Elizabethaanse tijdperk, Armada, culturele bloei, Tudor-dynastie.

Maria I van Engeland

Engelse koningin, bloedige Maria, contrareformatie, katholieke herstel, Tudor-dynastie.

Willem III en Mary II van Engeland

Engelse koning en koningin, Glorious Revolution, constitutionele monarchie, Bill of Rights.

Cromwell

Engelse politicus en militair, Engelse Burgeroorlog, Lord Protector, puriteinse Republiek.

George I van Engeland (Hannover)

Engelse koning, Hannoveriaanse dynastie, constitutionele monarchie, Whig-partij.

Frans I van Frankrijk

Franse koning, Renaissance, Italiaanse oorlogen, kunstbescherming, rivaliteit met Habsburgs.

Hendrik IV van Frankrijk

Franse koning, Hugenoten, Edict van Nantes, centralisatie, economische hervormingen.

Lodewijk XIV van Frankrijk

Zonnekoning, absolutisme, paleis van Versailles, culturele grandeur, oorlogen.

Lodewijk XVI van Frankrijk en Marie-Antoinette van Oostenrijk

Franse koning en koningin, Franse Revolutie, guillotine.

Lodewijk XVII

Franse troonpretendent, Revolutionaire tijd, gevangenschap, vroegtijdig overlijden.

Kardinaal Mazarin

Franse kardinaal, opvolger van Richelieu, Fronde-opstanden, absolutisme, staatsman.

Kardinaal de Richelieu

Franse kardinaal, staatsman, absolutisme, centralisatie, Dertigjarige Oorlog.

Colbert

Franse minister van Financiën, mercantilisme, economische hervormingen, industrie, kolonies.

Voltaire

Franse filosoof en schrijver, Verlichting, religieuze tolerantie, vrijheid van meningsuiting.

Rousseau

Franse filosoof, sociaal contract, individualisme, natuurlijke goedheid, Verlichting.

Montesquieu

Franse filosoof, scheiding der machten, constitutionele monarchie, politieke theorie.

Adam Smith

Schotse econoom, vader van het liberalisme, vrijhandel, markteconomie, "Wealth of Nations".

Locke

Engelse filosoof, sociaal contract, natuurrechten, politieke vrijheid, invloedrijk op Verlichting.

Robbespiere

Franse advocaat en politicus, Franse Revolutie, Jakobijnen, Terreur, guillotine.

Napoleon Bonaparte

Franse generaal en keizer, Napoleontische tijdperk, militaire veroveringen, Code Napoléon.

Frederik II 'de Grote' van Pruisen

Pruisische koning, Verlicht absolutisme, militaire hervormingen, Zevenjarige Oorlog.

D5. Eenheid en scheiding van de Nederlanden:

De Nederlanden bestonden uit zeventien provincies die onder het gezag stonden van de Habsburgse heersers. Onder Karel V werden de Nederlanden geconfronteerd met religieuze onrust, zoals de opkomst van het protestantisme. Onder Filips II escaleerde de spanning tussen de katholieke vorst en de protestantse bevolking, wat leidde tot de Nederlandse Opstand. De Opstand resulteerde uiteindelijk in de onafhankelijkheid van de Noordelijke Nederlanden (Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden) en de voortzetting van de Zuidelijke Nederlanden onder Spaanse heerschappij.

D6. Absolutisme en parlementarisme:

Het absolutisme was een politiek systeem waarbij vorsten absolute macht uitoefenden, zonder rekening te houden met beperkingen van andere instellingen of de rechten van het volk. Parlementarisme daarentegen was een systeem waarbij de macht van de vorst werd beperkt door een parlement of volksvertegenwoordiging. In Europa waren er verschillende voorbeelden van absolutistische heerschappij, zoals Lodewijk XIV in Frankrijk, terwijl landen als Engeland een parlementair systeem ontwikkelden met een beperking van de koninklijke macht.

D7. Renaissance, barok en (neo)classicisme:

De Renaissance was een periode van culturele vernieuwing en herontdekking van de klassieke Grieks-Romeinse cultuur. Het werd gekenmerkt door een focus op menselijke capaciteiten, wetenschappelijke ontdekkingen en artistieke expressie. De barok was een kunststroming die volgde op de Renaissance en gekenmerkt werd door dramatische expressie, weelderige decoratie en religieus geïnspireerde thema's. Het (neo)classicisme was een artistieke beweging die teruggreep op de esthetiek en idealen van de klassieke oudheid, met nadruk op eenvoud, symmetrie en harmonie.

E1. Van heksengeloof naar heksenprocessen:

Tijdens de late middeleeuwen en vroegmoderne periode heerste er een wijdverbreid geloof in heksen en hun vermeende krachten om schade aan te richten. Heksenprocessen waren gerechtelijke procedures waarbij mensen werden beschuldigd van hekserij en vervolgd en gestraft werden. De heksenprocessen bereikten hun hoogtepunt in de 16e en 17e eeuw, met bekende gevallen zoals de heksenprocessen van Salem in de Amerikaanse koloniën.

F1. De Verlichting:

De Verlichting was een intellectuele en filosofische beweging die plaatsvond in de 17e en 18e eeuw in Europa. Het benadrukte rationeel denken, wetenschappelijke vooruitgang, individuele vrijheid en de rechten van de mens. Belangrijke denkers van de Verlichting waren onder andere Voltaire, Rousseau en Montesquieu.

F2. De Amerikaanse Revolutie:

De Amerikaanse Revolutie was een onafhankelijkheidsstrijd die plaatsvond tussen 1775 en 1783, waarbij de dertien Britse koloniën in Noord-Amerika zich afscheidden van Groot-Brittannië. De revolutionairen streefden naar politieke autonomie, bescherming van individuele rechten en democratische principes. De Amerikaanse Revolutie resulteerde uiteindelijk in de oprichting van de Verenigde Staten van Amerika.

F3. Franse Revolutie:

De Franse Revolutie was een periode van politieke en sociale omwenteling in Frankrijk die begon in 1789. Het volk kwam in opstand tegen de absolute monarchie, ongelijkheid en privileges van de adel en de geestelijkheid. De revolutie leidde tot de val van de monarchie, de opkomst van de Eerste Franse Republiek en uiteindelijk het bewind van Napoleon Bonaparte.