maatschappij h10

huidige postmoderne samenleving

modernisering

• samenhangende maatschappelijke veranderingen vanaf de Industriële Revolutie

  • spectaculaire veranderingen

  • trage veranderingen

4 domeinen van verandering

1. politiek

2. economisch

3. sociaal

4. cultureel

politiek

• samenleving: staatsverband

• staat

• 5 staatsvormingen

staat (4)

• politiek georganiseerde sl

• wetgevende, uitvoerende & reguliere macht

• monopolie: geweld ( leger)

• burgers; rechten & plichten

5 staatsvormingen

1. centralisering

2. juridisering

3. bureaucratisering

4. natievorming

5. democratisering

1. centralisering

van kleine instabiele politieke eenheden => grotere polit eenheden

vn koninkrijken <=> vorsthuizen ( meer macht & gebied)

=> nastreven concentratie van macht

• gecentraliseerd: heersen = boven de rest

  • controle & uitbreiding grondgebied

2. juridisering

• toenemende regeldichtheid: wetten = belangrijk ( hygiëne)

• burger; plicht → houden ad wetten

• wetten => centralere macht

3. bureaucratisering

• vorming & uitbreiding ambtenarenapparaat

  • niet meer gebonden: specifieke persoon

  • betaald personeel → deskundigen

• regels & voorschriften ( nu)

4. natievorming

• verschillende eenheidsstaten: moderne bureaucratie

• groepen; verbondenheid

• staten <=> naties/natiestaten

  • sl: leden besef → verbondenheid met elkaar ( politiek & cultureel)

  • symbolen & rituelen

  • politiek, eco & cult vlak

5. democratisering

• proces: vermindering vn ongelijkheid in politieke rechten => bevolkingsgroepen → betrokken; polit besluiten

• 3 deelontwikkelingen

3 deelontwikkelingen

• toenemende wettelijke gelijkheid

• ontstaan parlementair stelsel

• uitbreiding kiesrecht

toenemende wettelijke gelijkheid

• iedereen = gelijk vr de wet

• aanspraak: burgerrechten => burgerschap

ontstaan parlementair stelsel

• parlement: hoogste politiek gezag

• gebonden ad aangenomen wetten

uitbreiding kiesrecht

• vroeger; vrouwen niet stemmen

• nu: nieuwe moderne politieke partijen

economisch (2)

• industrialisering

• kapitalisme

industrialisering

• technologisch verschijnsel → ontwikkeling & verspreiding van nieuwe productietechnieken

  • nieuwe energiebronnen

  • scheiding werk & privé

  • veranderde productieorganisatie

  • veranderende arbeidsverhouding

    • volgens loon & tijd werken

kapitalisme

• productie vn goederen & diensten od markt brengen in ruil → geld

• streven → winst & welvaart

  • men meer handel

  • toename geldgebruik

  • arbeidskracht

  • vrijemarkt principe

  • verzorgingsstaat

sociaal

industriële revolutie => stedelijke leven( verstedelijking)

• veranderde leefpatronen & uiterlijk

• betere landbouwtechnieken => steden

• brede boulevaars, toename handelsverkeer

• bedreigend → sloppenwijken, armoede

cultureel

• traditioneel wereldbeeld <=> rationale denkwijze

• waarheid buiten zichzelf zoeken ( God)

• wetenschappelijke methodes → ingenieuze technologie ( uurwerk, drukpers)

• medische vooruitgang

• ow: belangrijke rol

3 onderliggende dynamieken vh moderniseringsproces

1. differentiatie

2. commodificatie

3. rationalisatie

differentiatie

vroeger: sociale bindingen ( gevoelens, solidariteit)

• toenemende scheiding & verzelfstandelijking vd eenheden

• tijdruimtelijk

• structurele scheiding: groepen, instituten

• 4 domeinen

differentiatie ( 4 domeinen)

specifieke toewijzing v/taken → specialisatie; afh v/elkaar

• politiek

• sociaal

• economisch

• cultureel

politiek

• macht & regelgeving = centraler & officiëler

sociaal

• gezin: koesterfunctie

• samenzijn, plezier

economisch

• focus op winst ipv nadeel vr werkkracht

cultureel

• wetenschap; verdeeld → deelwet

• psychologen, pedagogen

2. commodificatie

proces: meer aspecten vd mens bestaat tot voorwaarde van marktruil

mogeliijk → privé-eigendom verkopen/kopen

• contract

• loonarbeid

• zakelijke relaties

• wareneconomie

  • productie ruilen → geld

• markt: vraag& aanbod

• 4 domeinen

politiek

• zakelijke relaties

sociaal

• koesterfunctie

  • organisatie & persoon = cliënt

economisch

• vermarkting, kunstverkoop

• afh vd marktwaarde

cultureel

• wetenschap: afstand van geloof

3. rationalisatie

toenemende invloed: onpersoonlijke planmatige of berekende relatie [ mensen]

• nieuw denk-gedragsmodel

  • beïnvloedt handelen van mensen

3 thema’s

• toenemend belang van kennis & wetenschap

• grotere anonimiteit id samenleving

• toenemende controle & beheersing van natuur & sociale wereld