Geologische tijdschaal

Cursus leerkracht - Herkomst - Doel - Relatieve & Absolute datering

5 onderverdelingen geologische tijdschaal (groot naar klein)

1. Eon

2. Era

3. Periode

4. Tijdvak

5. Tijdsneden (=meeste details)

Wat zijn de eonen (-) met era (•), periode (~) en tijdvak (*)

- Hadeïcum

- Archeïcum

- Proterozoïcum

• Neoproterozoïcum

~ Ediacarium

• Mesoproterozoïcum

• Paleoproterozoïcum

- Fanerozoïcum

• Paleozoïcum

~ Cambrium

~ Ordovicium

~ Siluur

~ Devoon

~ Carboon

~ Perm

• Mesozoïcum

~ Krijt

~ Jura

~ Krijt

• Cenozoïcum

~ Tertair

* Paleoceen

* Eoceen

* Oligoceen

* Mioceen

* Plioceen

~ Quartair

* Pleistoceen

* Holoceen

4 eonen: herkomst (-) en verwijzing (= )

1. Hadeïcum

- Hades: Griekse god onderwereld (= uitzicht vroege aarde)

2. Archeïcum

- Archaea: eerste bacterie (= ontwikkeling eerste leven op aarde)

3. Proterozoïcum

- Protero: vroeg, zoïcum: leven (= ontwikkeling "vroege" leven op aarde)

4. Fanerozoïcum (huidig)

- Faneras: zichtbaar, zoïcum: leven (= zichtbare toename diverse levensvormen)

3 Era van huidige Eon: herkomst (-) en verwijzing (= ) en synoniem (•)

= Fanerozoïcum

1. Paleozoïcum

- Paleo: oud, zoïcum: leven (= oudste levensvormen)

• Primair

2. Mesozoïcum

- Meso: middelste, zoïcum: leven (= middelste levensvormen)

• Secundair

3. Cenozoïcum

- Kainos: nieuw, zoïcum: leven (= jongste levensvormen)

• Quartair & Tertair

11 Perioden: herkomst (-) en verwijzing (= )

1. Ediacarium

- Ediacara: fauna (= megafauna in Zuid-Australië gevonden)

2. Ordovicium

- Ordovices: keltische stam (= eerste gesteente uit die tijd werden in hun leefgebied gevonden)

3. Siluur

- Siluren: keltische stam (= eerste gesteente uit die tijd werden in hun leefgebied gevonden)

4. Devoon

- Devon: Engelse graafschap (= eerste gesteente uit die tijd werden in hun graafschap gevonden)

5. Carboon

- Carbon: steenkool (= uitbreiden voorkomen steenkool in West-Europa)

6. Perm

- Rusische stad (= eerste gesteente uit die tijd werden in hun stad gevonden)

7. Trias

- Driedelig (= Duitse geologen delen gesteente op in 3 delen: Buntsandstein, Munschelkalk, keuper)

8. Jura

- Gebergte (= eerste gesteente uit die tijd werden in hun gebergte gevonden)

9. Krijt

= Dominant gesteente

10. Tertaire

= "derde" onderverdeling

11. Quartair

= "vierde" onderverdeling

Betekenis (=) & primair doel (•) & eenheden (-) geologische tijdschaal

= tabel die chronologische opeenvolgingen van geologische perioden weergeeft

• Reconstructie geschiedenis aarde

- Ma: Mega annum = miljoen jaar

- Ga: Giga annum = miljard jaar

Relatieve datering

= bepalen of een gesteentelaag ouder/jonger is dan een andere.

4 principes van de relatieve datering met betekenis (•)

3 wetten van Steno:

1. Oorsprongelijke horizontaliteit

• Gelaagde gesteente worden horizontaal afgezet onder invloed van zwaartekracht.

2. Superpositie (=Super: boven)

• Onderste gesteentelaag ouder dan bovenste.

3. Laterale (= verticaal) continuïteit

• Gesteentelaag met zelfde eigenschappen zaten oorspronkelijk aan mekaar.

1 principe van William Smith

4. Biologische evolutie/fossielopvolging

• In oude gesteente fossielen eenvoudigere levensvormen te vinden & jonge gesteente fossielen complexere levensvormen

Gidsfossiel & voorbeelden (•)

= Karakteristieke fossiel voor bepaalde geologische periode

• Trilobiet

• ammoniet

• Graptoliet

3 delen in Latijns & Nederlands Trilobiet

1. Cephal = kopschild

2. Thorax = Middenstuk

3. Pygidium = Staart

Hoofdfunctie lege kamers ammoniet

Scheiden gassen uit om zich verticaal te kunnen voortbewegen.

Het discordantievlak

= Een vlak tussen 2 opeenvolgende gesteentelagen waarbij de helling van gesteentelagen verschillend is.

Absolute datering

= Het bepalen van concrete ouderdom van gesteentelaag met concreet cijfer.

Te verkrijgen door onderzoek van radioactief verval van natuurlijke isotopen = Radioametrische datering.

De koolstof 14-dateringsmethode

De radioactieve isotopen zijn nuttig. Dus 14C is nuttig, niet 13C of 12C, dit zijn de stabiele isotopen.

De halveringstijd/halfwaardetijd is de tijd waarin de helft van de aanwezige moederelement (=14C) omgezet wordt in nieuwe chemische elementen/dochterelementen (=14N). Hier bedraagd die 5730 jaar, maar de hoeveelheid van stikstof kan niet gemeten worden.

2 andere dateringsmethode

1. Kalium-argon

2. Uranium-lood

Niet geleerd (15)

Deze termen heb je nog niet geleerd!