Strafrecht

UvA strafrecht collegejaar 2023/2024

Wat is het ultimum remedium principe?

Het ultimum remedium principe is het principe dat het strafrecht terughoudend moet worden toegepast. Het straffen moet de laatste redmiddel zijn.

Wat zijn de verschillende uitgangspunten van het strafrecht.

Vergeldingsleer en het preventieleer

Wat is de vergeldingsleer?

Volgens de vergeldingsleer behoren degenen die de wet hebben overtreden te worden gestraft, omdat ze dar verdiend hebben. Oog om oog, tand om tand.

Wat is de preventieleer?

De preventieleer is dat het strafrecht preventief moet werken.

Wat is speciale preventie?

voorkomen dat de bestrafte in herhaling valt. Door middel van incapacitatie, normversterking en asfeschrikking

Wat is generale preventie?

Het voorkomen dat anderen in de toekomst overtredingen plegen. Je moet potentiële daders afschrikken van het plegen van overtredingen.

Wat is de gemengde theorie

De gemengde theorie is de verenigingsleer: dat is de combinatie van de vergeldingsleer en de preventieleer.

Wat is proportionalitieit?

Proportionaliteit is dat er een passende straf/ reactie moet zijn bij een strafbaar feit.

Wat zijn de taken van de politie?

Opsporen van strafbare feiten, controle, hulpverlenen

Wat voor plicht heeft de politie?

Zij hebben verbaliseringsplicht.

Wat zijn de rechtvaardigingsgronden?

overmacht, bevoegd gegeven wettelijk bevel, wettenlijk voorschrift, Ontbreken van de immateriële wederrechtelijkheid

Waar slaan de rechtvaardigingsgronden op en wat gebeurt er als het slaagt?

De rechtvaardigingsgronden slaan op de wederrechtelijkheid, dus over de daad zelf. En als een rechtvaardigingsgrond verweer slaagt dan is er OVAR. De rechtvaardigingsgrond rechtvaardigt de daad en kan dus ook voor deelnemers gelden

Wat zijn de schulduitsluitingsgronden?

Noodweer exces, ontoerekeningsvatbaarheid, Psychische overmacht, Onbevoegd ambtelijk bevel, Afwezigheid van alle schuld

Waar slaan de schulduitsluitingsgronden op, en wat is het gevolg als het slaagt?

De schulduitsluitingsgronden hebben te maken met de toestad van de verdachte, en als het slaag is er OVAR.

De schulduitsluitingsgrond werkt persoonlijk voor de dader en geldt alleen voor de betreffende verdachte

Wat is het beslissingsmodel van 348

• Is de dagvaarding geldig?

• Is de rechter bevoegd?

• Is de OvJ ontvankelijk?

• Zijn er redenen voor schorsing van de vervolging?

Zo ja op deze vragen door naar 350

Wat is het beslissingsmodel van 350sv?

• is het ten laste gelegde feit bewezen? —> zo nee —> vrijspraak

• Is het bewezen verklaarde strafbaar?

• is de verdachte strafbaar?

  —> voor de laatste 2 zo niet, OVAR

Wanneer is er sprake van culpa (schuld)

Als er sprake is van verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.

Wat is bewuste schuld

Verdachte wist van de mogelijkheid dat het gevolg zou kunnen intreden, maar is er – achteraf ten onrechte – van uitgegaan dat dit gevolg niet zou   intreden

Wat is een voorbeeld van bewuste schuld

Een auto rijdt door rood, het is rustig, het valt wel mee en het komt wel goed, hij neemt geen risico denkt hij. Er is geen risico en rijdt door. —> hij neemt het risico op de koop aan

Wat is onbewuste schuld?

Verdachte wist niet van de mogelijkheid dat het gevolg zou kunnen intreden, maar had daar gezien de omstandigheden van het geval wel aan moeten denken

Wat is een belangrijke voorwaarde voor culpa

Je hoeft niet te bewijzen dat iemand willens en wetens heeft gehandeld.

Wat zijn de stappen die je moet zetten bij culpa.

1. Grove of aanmerkelijke geconstateerde onvoorzichtigheid, onzorgvuldigheid, onnadenkendheid etc. (wederwettelijk)

   1. Criteriumfiguur, hoe had de normaal denkend en handelend mens gehandeld.

2. Vermijdbaar (wederrechtelijk)

   1. Waarvan hij de gevolgen had kunnen en moeten voorzien

   2.   Zorgplicht had om het gedrag achterwege te laten

3. Verwijtbaar 

   1. In staat was anders te handelen en dat dat van hem onder deze omstandigheden ook mag worden verwacht (bewust of onbewust)

   2. Had hij andere keuzes kunnen maken?

Wat is binnen het bestanddeel culpa een onderdeel?

Wederrechtelijkheid, verwijtbaarheid —> als deze niet bewezen kunnen worden dan is het vrijspraak.

Wat is opzet?

Een bestanddeel waarin iemand willens en wetens heeft gehandelt

Waar kan je opzet uit herleiden?

Iemands gedragingen, eigen verklaringen, het dossier, getuigen, ect.

Wat is de ondergrens van opzet?

Dat iemand bewust en willens en wetens een aanmerkelijke kans heeft aanvaart.

Wat is voorwaardelijk opzet?

Dat is niet zuiver opzet

Wat zijn de voorwaarden voor voorwaardelijk opzet.

Dat iemand een

1. aanmerkelijke kans

2. bewust

3. aanvaard

Hoe weten we dat er een aanmerkelijke kans is?

Door algemene ervaringsregels. —> gezond verstand

Hoe weten we dat de verdachte dit bewust wist, de wetenschap had?

Dan moet je denken, hoe had een normaal denkend persoon geweten en gehandeld in deze situatie.

Hoe weet je of de verdachte dit heeft aanvaard/gewild?

Heeft de verdachte contra-indicaties getoond.

Wat gebeurt er als opzet niet bewezen kan worden?

Als het een bestanddeel is vrijspraak.