Buitenland HF 3 water Aardrijkskunde

afstroming

Water dat van hoog naar laag stroomt.

aquifer

waterhoudende laag in de grond

bemalen / bemaling

het water in de polder op peil houden door middel van pompen

benedenloop

laagste deel van een rivier, net voordat hij in zee stroomt

beregenen

besproeien van akkers

binnenwater

water in een rivier, kanaal of meer

bodemerosie

Het wegspoelen of wegwaaien van de vruchtbare bovenlaag van de bodem.

boezem

een tijdelijke opslagplaats voor overtollig water

bovenloop

het begin van een rivier; het bovenste deel dat meestal in de bergen stroomt

brak water

Mengsel van zout en zoet water.

bron

Het begin van een rivier, waar het grondwater aan het oppervlak komt.

buitenwater

al het oppervlaktewater buiten de polders en zeewater

chemische vervuiling

water of grond vervuild met chemische stoffen

condenseren / condensatie

Als waterdamp verandert in waterdruppels.

debiet

de totale hoeveelheid water die een rivier afvoert op een bepaalde plek per tijdseenheid (seconde)

delta

het gebied aan de moning van de rivier waar materiaal wordt aangevoerd en afgezet

Deltawerken

Kustverdediging om Zeeland, westelijk Noord-Brabant en Zuid-Holland tegen de zee te beschermen.

dijkverhoging

het verhogen van de bestaande dijken

dijkverlegging

Het landinwaarts verplaatsen van de dijken.

doorlaatbaarheid

De mate waarin de ondergrond en de bodem het grondwater laten doorstromen.

draineren/drainage

Het afvoeren van teveel aan water door middel van in de grond aangebrachte buizen met kleine gaatjes.

drinkwaterwinning

het winnen van zoet water voor consumptie

druppelirrigatie

irrigatie met leidingen waarop ventielen/druppelaars zitten

filterende werking

Het vermogen (van bijvoorbeeld zand) om vervuiling uit het water te halen.

fossiel water

water in een aquifer dat niet of maar heel langzaam wordt aangevuld

gemengde rivier

Een rivier die zowel gevoed wordt door gletsjer- als regenwater.

getijden

Het tweemaal (per dag) op en neer gaan van het zeewater. Hoogwater heet vloed en laagwater heet eb.

gletsjerrivier

rivier die gevoed wordt door het smeltwater van een gletsjer

grijs water

Water dat een beetje vervuild is maar goed genoeg is om de wc mee door te spoelen. Het is niet geschikt om te drinken.

grondsoort

Naam voor het materiaal waaruit de bodem is opgebouwd zoals bijvoorbeeld zandgrond of kleigrond.

grondwater

water dat zich in de bodem bevindt

industrieel watergebruik

water dat de industrie gebruikt bij het maken van producten of het koelen van machines

infiltreren / infiltratie

het proces waarbij regenwater wegzakt in de bodem

irrigeren / irrigatie

kunstmatige bewatering van landbouwgebieden

koelwater

water dat gebruikt wordt om machines af te koelen

komgrond

laaggelegen gebied langs de rivier

kwelwater

Het doorsijpelen van water bij dijken en duinen.

middenloop

Het middelste deel van een rivier, tussen boven- en benedenloop.

modderstroom

modder die door veel neerslag de helling afstroomt

NAP

(Normaal Amsterdams Peil) Water of land beneden gemiddeld zeeniveau.

Neerslagintensiteit

De hoeveelheid neerslag die valt

nevengeul

Een gegraven geul in de uiterwaard waardoor de rivier de ruimte krijgt en meer water kan afvoeren.

Oase

Een gebied in de woestijn met voldoende water voor plantengroei.

oeverwal

een zandrug die direct langs de rivier ligt

ontbossing

Het wegkappen van de bomen.

ontzilting

Het veranderen van zout water in zoet water.

oppervlaktewater

Het water dat je kunt zien in meren, sloten, rivieren en kanalen.

organische vervuiling

water of grond, vervuild met organische stoffen

piekafvoer

Verhoogde afvoer van een rivier.

polder

een gebied waarbinnen de waterstand kunstmatig geregeld wordt

proceswater

water dat nodig is bij het maken van producten of het koelen van machines

regenrivier

Een rivier die gevoed wordt door regenwater.

regenwater

water dat bij regen uit de lucht valt

regiem

De schommelingen in de waterafvoer van een rivier.

reliëf

hoogteverschillen in het landschap

Rijkswaterstaat

Overheidsdienst die zorgt voor bescherming tegen overstromingen. Zij zorgt ook voor de hoofdwegen, de hoofdvaarwegen en de hoofdwatersystemen.

rivierdelta

Het stelsel van aftakkingen van een rivier, voordat deze in zee of in een groot meer uitmondt.

riviermonding

De plaats waar de rivier in zee stroomt.

sedimentatie

Het afzetten van klei, zand en grind door water, ijs of wind.

sluis

Een beweegbare waterkering tussen twee waterwegen met een verschillend waterpeil. Hier kunnen schepen passeren.

smeltwater

gesmolten ijs, sneeuw of hagel

spaarbekken

Een opslagplaats voor drinkwater, bijvoorbeeld het IJsselmeer of de Biesbosch.

stroomgebied

gebied waarbinnen al het regen- en smeltwater via een hoofdrivier in de zee stroomt

stroomstelsel

een rivier met al haar zijrivieren en vertakkingen

stuw(dam)

Dam in de rivier voor het handhaven van het waterpeil en het regelen van de waterafvoer.

stuwmeer

Een meer dat ontstaat na het bouwen van een dam.

thermische vervuiling

water dat vervuild is met het warme afvalwater van fabrieken

uiterwaard

Gebied tussen de rivier en de winterdijk dat overstroomt, wanneer de rivier buiten zijn oevers treedt.

uiterwaardvergraving

Het uitdiepen van de uiterwaard zodat er bij hoge waterstanden meer water in kan staan.

verdampen

Als water verandert in waterdamp

verdroging

een verschijnsel waarbij de grondwaterspiegel in de grond daalt ten opzichte van het normale niveau

verhang

het gemiddelde verval per kilometer

versterkt broeikaseffect

mensen brengen broeikasgassen in de atmosfeer, waardoor de aarde opwarmt

verval

het hoogteverschil tussen twee punten langs een rivier

vervuiling

Het vervuilen van water, bodem en lucht met allerlei stoffen.

verzilting

toename van het zoutgehalte in de bodem en het water

wadi

een rivier die soms water afvoert en anders droog staat

waterbalans

verschil tussen de hoeveelheid neerslag en de hoeveelheid verdamping

waterbeheer

Het regelen van het waterpeil met behulp van gemalen, dijken, stuwen, sluizen enzovoort.

waterconflict

Ruzie tussen bijvoorbeeld twee partijen of landen over het gebruik van water.

waterkringloop (kort en lang)

hoe het water op aarde als het ware rondloopt in een kring

waterkwaliteit

De samenstelling van het oppervlaktewater en grondwater.

waterkwantiteit

De hoeveelheid water die ergens aanwezig is.

waterproblematiek

Problemen die door water veroorzaakt worden. Denk hierbij aan te veel, te weinig en vervuild water.

waterput

een gegraven gat om grondwater uit te halen

waterschap

Een overheidsinstantie die de waterhuishouding regelt in een bepaald gebied.

waterscheiding

de grens tussen twee stroomgebieden

watervervuiling

Het vervuilen van het water.

waterwingebied

Een gebied waar water uit de grond wordt gehaald voor consumptie.

winterdijk

Hoge dijk, wat verder van de rivier af gelegen.

zeewering

Duinen, dammen en dijken die het land tegen de zee beschermen.

zelfreinigend vermogen

De natuur kan vervuild water weer schoon maken.

zoetwaterzak

Een grote zoetwatervoorraad in de ondergrond van de duinen.

zomerbed

De bedding waar de rivier 's zomers doorheen stroomt.

zomerdijk

Lage dijk, dicht bij de rivier.

eufraat en tigris

\-een rivieren in het middenoosten

\-zijn bron is in het hooggebergte van turkije

\-mond uit in perziche golf

jordaan

\-rivier in het middenoosten

\-bron in libanon

\-stroomt door de jordaan vallei via het meer van kenneret

\-mond uit in de dode zee

nijl

\-een rivier in het midden oosten

\-bronnen in Ethiopië en uganda

\-vanuit die landen stroomt die naar het noorden

\-mond uit in de middelanse zee

\
\

Huang He

\-een rivier in China

\-oftewel de gele rivier

\-stroomt door een lössgebied

\-veel löss afstroming

\-bron in Himalayagebergte

\-stroomt van west naar oost

\-gemengde rivier

\
\

Chang Jiang

\-een rivier in china

\-oftewel de blauw rivier

\-langste rivier

\-grote kans op overstrooming

\-vervoert het meeste water

\-bron in himalayagebergte

\-stroomt van west naar oost

\-gemengde rivier