podział architektury, bazylika i hala - wstęp do historii sztuki

Architektura

Sztuka artystycznego kształtowania budowli, gdy budownictwo jest oparte z piękna

Pierwszy podział architektury

Architektura - mówimy o konkretnej budowli

Architektura wnętrz

Architketura krajobrazu

Drugi podział architektury

Świecka

Sakralna

Sepulkralna

Architketura świecka

budowle użytku publicznego, szkoły, opery, domy, fabryki, mury itd.

Architketura Sakralna

na użytek duchowy : kościoły, bazyliki, meczety, cerkwie, katedry

Architketura sepulkralna

Architektura nagrobkowa obejmująca grobowce, piramidy, cmentarze, krypyty, kurhany, groby

plan

Rzut budowli

Rodzaje planów

podłużne

Centralne

Centralno-podłużne

Nieregularne plany

Plan centralny

regularne plany mające kształt koła, kwadratu, krzyża, elipsy, wielokąta

plan podłużny

Często zbliżone kształtem do prostokąta. Jest najwięcej takich budowli bo najłatwiej zagospodarować przestrzeń

Plan centralno-podłużny

Nieregularne plany budowli

rodzaje przekrojow budowli

Bazylika

Hala

Bazylika

budowla na planie podłużnym mająca 3 lub 5-nawowa gdzie nawa główna jest zawsze wyższa od bocznych. Nawy są oddzielone arkadami wspartymi na filarach lub kolumnach. Zróżnicowanie wysokości naw pozwala na wprowadzenie okien nie tylko w ścianach naw bocznych ale też w ścianach nawy głównej. Bazylika jest świetnie oświetlona i wentylowana

Nawa

część kościoła położona między prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych

Prezbiterium

Wydzielona najczęściej podwyższeniem przestrzeń kościoła dla duchownych do odprawiania mszy za to żeby nikt ci nie dał pokuty za żarty o twojej starej

Ambit

Przejście w budowli , które powstało przez przedłużenie naw bocznych, biegnące dookoła prezbiterium za ołtarzem głównym żeby Umożliwic wiernym obejście prezbiterium bez wchodzenia na ołtarz, ułatwiając dostęp do cennych relikwii w kościołach pielgrzymkowych. Charakterystyczne dla Romanizmu i gotyku

Bazylika 3-nawowa

To bazylika czy hala?

Bazylika

To bazylika czy hala?

Hala

Bazylika 5-nawowa

Pseudobazylika

Bazylika gdzie nawa główna nie ma okien

Edykt mediolański

Po roku 313 cesarz Konstanynopol WIELKI zalegalizowal chrześcijaństwo przez co chrześcijanie mogli zacząć budować świątynie w typie bazylikowym

Cechy Bazyliki chrześcijańskiej

Transept

Kościół orientowany apsydą kierowaną na wschód

transept

Nawa poprzeczna

Geneza budowy bazyliki

W starożytnym Rzymie to była budowla handlowo-sądowa. Edykt mediolański w 313 sprawił że chrześcijanie zaczęli budować w typie bazylikowym swoje świątynie

Hala

Budowla o planie podłużnym, 2- 3- ,5-nawowa taka w której wszystkie nawy mają taką samą wysokość. Hala może mieć parzysta liczbę naw w przeciwieństwie do bazyliki. W hali muszą być większe, wyższe okna niż w bazylice

Kościół orientowany

Kościoły chrześcijańskie w Romanizmie i gotyku były tak stawiane żeby były orientowane na wschód w stronę Jerozolimy czyli Ziemi świętej. Były kierowane apsydą na wschód.