renesans 3

Pienza, Palazzo Piccolomini,

Bernardo Rosellino, 1459-1464

dla Eneasa Silviusa Piccolominiego,

(papieża Piusa II, 1458-1464)

otwarcie na krajobraz

Urbino, Palazzo Ducale

Maso di Bartolomeo (1445), Luciano

Laurana (od 1465), Francesco di

Giorgio Martini (od 1472)

zleceniodawca:

Federico da Montefeltro

Urbino, Palazzo Ducale, 1445- , Maso di Bartolomeo, Luciano Laurana (od 1465),

Francesco di Giorgio Martini (od 1472)

dziedziniec pierwotnie dwukondygnacyjny; zastosowanie pilastrów w narożach

Neapol, Castello Nuovo i Brama triumfalna

Alfonsa I Aragońskiego, 1452-1466

Projekt przebudowy zamku przypisywany Pietro

di Martino da Milano (z Mediolanu)

Dekoracja rzeźbiarska: Francesco Laurana

(ok. 1430, Vrana k. Zadaru – ok. 1502, Awinion)

Neapol, Castello Nuovo i Brama triumfalna Alfonsa I Aragońskiego, 1452-1466

Projekt przebudowy zamku przypisywany Pietro di Martino da Milano (z Mediolanu)

Dekoracja rzeźbiarska: Francesco Laurana (ok. 1430, Vrana k. Zadaru – ok. 1502, Awinion)

Rzym, Palazzo Venezia, 1455-1491

dla kardynała Pietro Barbo

(papieża Pawła II, pan. 1464-1471)

zastosowanie filarów z półkolumnami

(architektura starożytnego Rzymu)

superpozycja porządków

Rzym, Palazzo Venezia, 1455-1491

zastosowanie filarów z półkolumnami (architektura starożytnego Rzymu), superpozycja porządków

Rzym, Palazzo della Cancelleria, 1486-1498

dla kard. Raffaele Riario, krewnego papieża Sykstusa IV (1471-1484)

Rzym, Palazzo della Cancelleria, 1486-1498

Rzym, kościół

Santa Maria

del Popolo

Baccio Pontelli

(z Florencji)

i Andrea Bregno

(ur. w Lombardii)

1472-1477

Zleceniodawca:

papież Sykstus IV

filary z półkolumnami

sklepienia krzyżowe

(charakterystyczne dla

XV-wiecznej

architektury sakralnej

Rzymu)

Widok kościoła wg

miedziorytu

Giovanniego Maggi,

1625

Rzym, kościół San Agostino, 1479-1483

Giacomo (Jacopo) da Pietrasanta (z Pietrasanta w Toskanii)

Sebastiano Fiorentino (Florentczyk)

Drzeworyt w: Le cose maravigliose dell'alma città di Roma,

wyd. Girolamo Francino, Wenecja 1588

system wiązany – jak w architekturze romańskiej

Rzym, kościół San Agostino,

1479-1483

Giacomo (Jacopo) da Pietrasanta

(z Pietrasanta w Toskanii)

Sebastiano Fiorentino (Florentczyk)

sklepienia krzyżowe

filary z półkolumnami

Rzym, kościół Santa Maria sopra Minerva, budowany od 1280 r., sklepienia korpusu i fasada

oraz (pierwotnie) trójapsydialna część wsch., ok. 1453 (wg inskrypcji fundacyjnej),

częściowo przebudowany w XVI i XVII w.

Mauro (Moro) Codussi,

1440, Bergamo – 1504,

Wenecja)

Wenecja, kościół

San Michele in Isola,

1469 – ok. 1479

Wenecja,

kościół San Zaccharia,

Marco Gambello

z Bergamo:

kondygnacja dolna na

wysokim cokole,

1458-1481;

Kontynuacja:

Mauro (Moro) Codussi;

ukończony po 1515

Pietro Lombardo (ok. 1435, Carona, szwajcarsko-włoski kanton Ticino – 1515, Wenecja)

Wenecja, kościół Santa Maria dei Miracoli, 1481-1489

Santa Maria dei Miracoli,

Pietro Lombardo,

1481-1489

Wenecja,

kościół San

Giovanni

Cristostomo,

Mauro (Moro)

Codussi, 1497-

1504

Wenecja

Palazzo Corner Spinelli

Mauro (Moro) Codussi,

80. lata XV w

Wenecja, Stare Prokuracje (Procuratie Vecchie), 1480-1517, ukończone 1538

Pietro Lombardo; ukończył Bartolomeo Buon/Bon (ok. 1463–1529)

Wenecja, Scuola Grande di San Marco, Pietro Lombardo, Mauro (Moro) Codussi, 1485-1495

Wenecja, Scuola di San Giovanni Evangelista, portal, Pietro Lombardo (1478-1481)

Antonio Averlino zw. Filarete

(ok. 1400, zapewne Florencja, ok. 1469, Rzym)

•Medal z autoportretem artysty (na awersie i rewersie), ok. 1460,

Mediolan, Castello Sforzesco

•Karta z traktatu o architekturze (1461-1464) z planem miasta

idealnego (nazwanego Sforzindą)

oraz jeden z zawartych tam projektów budowli

Antonio Averlino, zw. Filarete,

Ospedale Maggiore w Mediolanie

(zał. 1456), z inicjatywy Francesco Sforzy

(książę od 1450, zm. 1466)

Donato Bramante (1444 – 1514),

Plac Książęcy (Piazza Ducale) w mieście Vigevano koło Pawii

(1492-1496), założony na planie prostokąta o proporcjach 1 : 3.

Fundacja księcia Ludovico Sforzy zw. il Moro.

Donato Bramante, Santa Maria presso San Satiro w Mediolanie (1478-1486) plan

Donato Bramante, Santa Maria presso San Satiro w Mediolanie (1478-1486)

Donato

Bramante,

fresk

imitujący

wnętrze

chóru

w kościele

Santa Maria

presso

San Satiro

w Mediolanie

(1485).

Donato Bramante,

część wschodnia kościoła

Santa Maria delle Grazie

w Mediolanie (1492-1497)

Gotycki korpus nawowy:

Giuniforte Solari (początek budowy: 1463)

Donato

Bramante,

część

wschodnia

kościoła

Santa Maria

delle Grazie

w Mediolanie

(1492-1497).

Donato Bramante, Mediolan, Santa Maria delle Grazie

(część wschodnia), 1492-1497

Gotycki korpus nawowy:

Giuniforte Solari (początek budowy: 1463)

Donato Bramante, Mediolan, Santa Maria delle Grazie (część wschodnia), 1492-1497

Crema,

kościół Santa Maria della Croce,

Giovanni di Domenico Battaggio,

90. lata XV w.

wpływ Bramantego

nawiązania do form

architektury romańskiej w Lombardii

Certosa di Pavia

(kościół kartuzów w miejscowości

Certosa di Pavia, położonej koło Pawii)

wznoszony od 1396, z inicjatywy rodu

Viscontich,

konsekrowany: 1497

Giuniforte Solari

(ok. 1429, Carona, szwajcarsko-włoski

kanton Ticino – ok. 1481, Mediolan):

udział w latach 1453-1481

Giovanni Antonio Amadeo

(ok. 1447, Pawia – 1522, Mediolan):

udział w latach 1481-1499

nawiązania do form architektury

romańskiej w Lombardii

Certosa di Pavia

dekoracyjność – bogata artykulacja – horror vacui – różnorodność materiałów

Certosa di Pavia

Kaplica Colleoni, przy kościele Santa

Maria Maggiore w Bergamo, 1470-1476

Giovani Antonio Amadeo

(ok. 1447, Pawia – 1522, Mediolan)

Zleceniodawca: kondotier Bartolomeo

Colleoni

dekoracyjność – horror vacui –

różnorodność materiałów

Kaplica Colleoni, przy kościele Santa Maria Maggiore w Bergamo, 1470-1476

Giovani Antonio Amadeo

(ok. 1447, Pawia – 1522, Mediolan)

Zleceniodawca: kondotier Bartolomeo Colleoni

Ferrara, Palazzo dei Diamanti, 1492

architekt: Biagio Rossetti (ok. 1447, Ferrara – 1516, Ferrara),

zleceniodawca: książę Ercole I d'Este

fragment boniowania: fot. Paolo Monti, 1969