COLLEGE 1

Wat is recht voor juristen ?

• algemene regels die neerslag vinden in bronnen vh recht

• zijn v toepassing in de praktijk v rechtspraak- en leer

• R heeft een consistente structuur & hiërarchische ordening

Wat is het recht voor sociologen ?

• Recht als sociaal fenomeen en constructie

• nauw: maatschappelijk controle uitgeoefend door systematische aanwending v macht

• breed: collectieve gedragingen en normen die sociale leven structuren

law in the books

juristen die puzzel oplossen adhv rechtsbronnen

law in action

functioneren v juridische instituties in de maatschappij

sociale productie

invloed v samenl op recht

sociale werking

invloed v R op samenleving

maatschappelijke bronnen v recht

• politieke machtsverhoudingen

• eco-technologische ontw

• juridische professionals

  • rechtspraak

  • advocatuur

  • ambtenaren

• Rechtsopvattingen v burgers

semi-autonome velden en +/-

hebben eigen doelen en formuleren en handhaven eigen formele en informele normen voor leden

-: minder gecentraliseerd bestuur

+: basis voor mp draagvlak om R te handhaven & nemen soms handhavingstaken over

juridisering & rechtstaat

rechtstaat: acties v staat z gebonden aan wet

• toenamen v juridisch vastleggen => staatsmacht legitimeren

• opkomst v R v private instellingen & internationale rechtstaat (EU)

juridisering & verzorgingsstaat

staan in voor regulering v welzijn v burgers

+: emancipatie v zwakkeren

juridische infrastructuur factoren

(! voor bepalen v aantal rechtszaken)

• toegang tot recht?

• verplichte bijstand v advocaat ?

• omvang rechtshulp

• alternatieve wetgeving

• rol v buitengerechtelijke geschillenbeslechting

social engineering

recht gebruiken als middel om bepaalde waarden en belangen na te streven

R. Von Jhering visie op recht

vanuit sociale doeleinden:

• R strijdperk voor mp belangen

• kijken naar de doelen en effecten v R

E. Ehrlich visie op recht

zwaartepunt v rechtsontwikkeling ligt in mp

levende recht = normen in samenleving moeten uitgangspunt zijn voor rechtsontwikkeling en wetenschap

invloeden op ontw v R

1. kritische R wetenschap: Von Jhering & Ehrlich

1. ideologiekritiek: Marx

2. algemene sociologie: Durkheim & Weber

3. naoorlogse sociologie

effectuering regels en rechten

• ideëel aspect: potentiële gebruik als nodig

• actueel aspect: toets regels aan gebruikswaarde

rechts- en machtsverhoudingen

in hoever is Recht een verlengstuk v maatschappelijke macht?

weinig macht = weinig recht

—> kan via recht machtongelijkheid w opgelost?

recht en organisatie

recht: formele organisatie vd mp door explicitering v normen

informele normen: alle andere normen die organisatie in stand houden

structurele verschijnselen (6)

toename van:

• juridische actoren

• afgestudeerde juristen

• rechtszaken

• wettelijke regels

• verzet tegen overheidsbeslissingen

• regeldruk

Kan recht sociale verandering teweeg brengen ?

alleen als in // is met dieperliggende normen

Wat is centraal bij algemene sociologie ?

ontwikkeling v R en samenleving

Durkheim visie op recht bij algemene sociologie

Recht als empirische indicatie voor de stand v maatschappelijke ontwikkeling

Weber visie op recht bij algemene sociologie

vergelijking v organisatievormen v rechtssystemen obv rationalisering v besluitvorming en bureaucratisering

law lag argument

• recht loopt achter met de maatschappelijke ontw

• regels zouden door verandering bindende kracht verliezen

—> formele gezag v regels in spanning met nieuwe informele normen in samenleving