recap ba1

hedendaagse definitie persoonlijkheid (2)

• relatief stabiel over tijd & situaties

• stuurt hoe we ons gedragen in interactie met de omgeving

assumpties binnen persoonlijkheidsonderzoek (4)

• relatief stabiele aspecten van het individu, maar we maken ook veranderingen mee

• relatief consistent over verschillende sociale contexten (ook bij sociale voorschriften)

• de essentie van het individu in vergelijking met anderen

• zijn altijd latent aanwezig, maar niet altijd observeerbaar → trait activation theory

trait activation theory

• trekken manifesteren alleen in relevante situaties

• positieve evaluatie van de expressie van de trek door omgeving → intrinsieke satisfactie → gedrag meer stellen → wordt geconsolideerd

the big five factoren (5)

• extraversie

• agreeableness/aangenaamheid

• consciëntieusheid

• neuroticisme

• openheid voor ervaringen

extraversie

kwantiteit van de sociale interactie

agreeableness/aangenaamheid

kwaliteit van de sociale interactie

consciëntieusheid

werkgerelateerde eigenschappen

neuroticisme

• regulatie van negatieve emoties

• emotionele instabiliteit

• ↔︎ vaak gebruikt in onderzoek: emotionele stabiliteit

waarvan is de perceptie van gedrag van persoonlijkheid afhankelijk?

• de bril van de beoordelaar

• zijn persoonlijkheid

• sociale context

belang van meerdere perspectieven bij beoordeling van persoonlijkheid

• zelfrapportage ≠ beoordeling door anderen

• sommigen gaan bepaalde trek nooit zien, anderen zien trek anders dan andere/jezelf, …

• zo methodologische fouten vermijden & vollediger beeld van de persoonlijkheid krijgen

manieren om persoonlijkheid te meten (2)

• zelf-rapportage

• observer ratings

voordeel van zelf-rapportage

• toegang tot onze innerlijke wereld

• niet alle trekken zijn even observeerbaar in gedrag

• geeft dus meer inzicht in hoe we bepaalde trekken gaan ervaren

nadeel zelf-rapportage

methodologische dwalingen: non-content responding

non-content responding

• het antwoord op de vraag is geen echte reactie op de inhoud van de vraag zelf

• het antwoord wordt eerder beïnvloed door:

  • externe factoren

  • poging om de uitkomst te manipuleren

mogelijke responstendensen bij zelf-rapportage van persoonlijkheid (vormen van non-content responding) (4)

• instemming (‘yeah-saying’)

• extreem antwoorden

• random antwoorden

• sociale wenselijkheid

instemming

• doorheen vragenlijst telkens ‘akkoord’ kiezen als antwoord

• jongeren hier iets vatbaarder voor

hoe omgaan met instemming?

reverse-scoring items inbouwen = vraag meerdere keren stellen maar anders verwoord, ompoling

extreem antwoorden

• antwoorden adhv uitersten van de schaal (‘helemaal akkoord’ - ‘helemaal niet akkoord’)

• soms cultuur-effect

  • collectivistische culturen: eerder akkoord gaan

  • individualistische culturen: vaker “niet akkoord”

random antwoorden

vraag niet lezen, random bolletjes aanduiden, …

hoe random antwoorden tegengaan?

• vraag laten terugkeren

• infrequency schaal creëren

• …

voordeel van observer ratings van persoonlijkheid

geeft info over zaken waar we zelf geen inzicht in hebben & moeilijker kunnen inschatten over onszelf

toepassing van observer ratings

360°-beoordelingen in werkcontext

nadeel observer ratings

methodologische dwalingen:

• halo-effect

• self-based heuristic bias

wat gebeurt er vaak ifv betrouwbaarheid/validiteit? (2)

• triangulation

• aggregatie

triangulation

replicatie over verschillende methoden

aggregatie

de som of het gemiddelde nemen van verschillende metingen

waarom kan disagreement tussen bronnen waardevol zijn? (2)

• zelf-rapportage: niet altijd accuraat/volledig

• anderen zien gedragingen waarvan je zelf minder bewust bent

componenten TRI-model (3)

• trait

• reputation

• identity

trait

• de stabiele onderliggende persoonlijkheidskenmerken

• wat zowel door jezelf als door de ander wordt waargenomen

reputation

• hoe anderen je ervaren

• wat waargenomen wordt door de anderen, maar mss niet door jezelf

identity

• hoe jij jezelf ziet

• wat je over jezelf ziet & rapporteert, maar wordt mss niet gezien door de ander