Leren & Geheugen

Een verzameling van belangrijke definities en concepten over leren, gehechtheid en opvoedingsstijlen.

Neurale plasticiteit

Het vermogen van de hersenen om te veranderen door ervaringen.

Procedureel geheugen

Weten hoe (vaardigheden, motoriek).

Declaratief geheugen

Weten wat (feiten, kennis).

Pre-operationeel stadium

Cognitief ontwikkelingsstadium van 2–7 jaar; egocentrisch en concreet denken.

Concreet-operationeel stadium

Cognitief ontwikkelingsstadium van 7–11 jaar; logisch denken over concrete situaties.

Formeel-operationeel stadium

Cognitief ontwikkelingsstadium van 11 jaar en ouder; abstract en hypothetisch denken.

Klassieke conditionering

Leren door associatie tussen stimuli.

Operante conditionering

Leren door gevolgen van gedrag, zoals beloning of straf.

Cognitief leren

Actieve verwerking van informatie waarbij mentale veranderingen plaatsvinden.

Gehechtheid

De emotionele band tussen kind en vertrouwde verzorger als bron van veiligheid.

Innerlijk werkmodel

Onbewust schema over jezelf, anderen en relaties, gevormd door vroege ervaringen.

Veilige hechting

Ouders zijn warm en beschikbaar, waardoor het kind durft te exploreren.

Angstig-ambivalente hechting

Wisselend warm of afwijzend ouderschap, waardoor het kind onzeker is.

Vermijdende hechting

Afstandelijk ouderschap, waardoor het kind zijn nabijheidsbehoefte onderdrukt.

Gedesorganiseerde hechting

Ouders zijn een bron van zowel troost als angst, leidend tot tegenstrijdig gedrag.

Vreemdenangst

Angst voor onbekenden, ontstaat rond 7–8 maanden.

Scheidingsangst

Sterke reactie van een kind bij scheiding van de ouder, piek rond 12–18 maanden.

Theory of Mind (ToM)

Het besef dat anderen eigen gedachten en gevoelens hebben die anders zijn dan die van jou.

Autoritatieve opvoedingsstijl

Warm en met duidelijke grenzen, de beste combinatie voor veilige hechting.

Autoritaire opvoedingsstijl

Weinig warmte en veel controle, kan leiden tot angst en gehoorzaamheid zonder motivatie.

Permissieve opvoedingsstijl

Veel warmte en weinig grenzen, leidt mogelijk tot moeite met regels.

Verwaarlozende opvoedingsstijl

Weinig warmte en weinig grenzen, verhoogt kans op onveilige hechting.