S18 patologia układu dokrewnego: zmiany morfologiczne najważniejszych schorzeń nienowotworowych i nowotworowych

tyreotoksykoza

OBJAWY TYREOTOKSYKOZY

NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY

objawy niedoczynności tarczycy

WRODZONY ZESPÓŁ NIEDOBORU JODU

najważniejsze klinicznie thyroiditis

Stanowi najczęstszą przyczynę niedoczynności tarczycy w rejonach świata, gdzie jod jest dostępny na

wystarczającym poziomie

Przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy (Hashimoto)

patogeneza hasmioto

Związana jest z IV typem nadwrażliwości

hashimoto morfologia

Makroskopowo

Tarczyca równomiernie i symetrycznie powiększona, w dotyku twarda i krucha

Powierzchnia przekroju gruczołu jest blada i szarobrązowa

Mikroskopowo

Równomierny rozrost tkanki śródmiąższowej tarczycy

Rozlany naciek miąższu przez komórki zapalne (limfocyty, komórki plazmatyczne) oraz grudki

chłonne z ogniskami rozmnażania

Pęcherzyki tarczycowe atroficzne i wyścielone przez komórki Hürthle’a (komórki oksyfilne).

Są to komórki nabłonkowe o obfitej, kwasochłonnej i ziarnistej cytoplazmie oraz wydatnych

mitochondriach. Stanowią metaplastyczną odpowiedź adaptacyjną na uszkodzenie

prawidłowego sześciennego nabłonka pęcherzyków.

Rzadko może dochodzić do pomniejszenia narządu w wyniku nasilonego włóknienia

hashimoto objawy kliniczne

Tarczyca powiększona, niebolesna i o zaburzonej czynności (niedoczynność). Choroba może być

poprzedzona przejściową tyreotoksykozą wskutek pękania pęcherzyków tarczycy i nadmiernego

uwalniania się z nich hormonów. Zwiększa się stężenie T3 i T4 oraz zmniejszenia ilości TSH. U pacjentów

z chorobą Hashimoto często współwystępują inne zaburzenia autoimmunologiczne oraz zwiększa się

ryzyko wystąpienia chłoniaka nieziarniczego z limfocytów B i raka brodawkowatego tarczycy

u pacjentów z Hashimoto jest większe ryzyko jakich nowotworów

• chłoniak nieziarniczy z limfocytów B

• rak brodawkowaty tarczycy

PODOSTRE ZIARNINIAKOWE ZAPALENIE

TARCZYCY (CHOROBA DE QUERVAINA) patogeneza

PODOSTRE ZIARNINIAKOWE ZAPALENIE

TARCZYCY (CHOROBA DE QUERVAINA) morfologia

CHOROBY TARCZYCY PRZEBIEGAJĄCE Z

OBECNOŚCIĄ KOMÓREK OLBRZYMICH

Choroba de Quervaina przebieg kliniczny

PODOSTRE LIMFOCYTOWE ZAPALENIE TARCZYCY

PODOSTRE LIMFOCYTOWE ZAPALENIE TARCZYCY morfologia

PODOSTRE LIMFOCYTOWE ZAPALENIE TARCZYCY przebieg kliniczny

INFEKCYJNE ZAPALENIE TARCZYCY

choroba Riedla zależna od jakich przeciwciał

INWAZYJNIE WŁÓKNIEJĄCE ZAPALENIE TARCZYCY,

WOLE DREWNOWATE, CHOROBA RIEDLA

najczęstszą przyczyną endogennej

nadczynności tarczycy jest

Graves triada objawów klinicznych

choroba Gravesa patogeneza

naciekowa oftalmopatia w chorobie gravesa

choroba Gravesa makroskopowo

choroba gravesa mikroskopowo

wole

wole podział

wole guzkowe

NOWOTWORY PIERWOTNE TARCZYCY

jakie guzki tarczycy będą bardziej podejrzane

GRUCZOLAK TARCZYCY

• pojedynczy

• sferyczny

• otorebkowany i dobrze odgraniczony

• po przekrojeniu uwypukla się

• uciska przyległy miąższ

• barwa szaro-biała do brązowo-czerwonej

• większość gruczolaków jest nieczynna hormonalnie

nieliczne –

”toxic adenoma” nie wrażliwe na TSH mogą

powodowac nadczynność

Rozpoznanie gruczolaka można postawić

tylko na podstawie dokładnego

badania histologicznego usuniętej zmiany (!)

RAKI TARCZYCY

RAKI TARCZYCY patogeneza

rak brodawkowaty tarczycy

rak brodawkowaty tarczycy cechy mikroskopijne

• jądra przypominające ziarna kawy (groves)

• puste jąda (oczy sieroty Ani)

• inkluzje jądrowe

• ciałka piaszczkowate

RAK PĘCHERZYKOWY tarczycy

rak rdzeniasty tarczycy

rak anaplastyczny tarczycy

rak anaplastyczny tarczycy typy

klasyfikacja bethesda 2023

NADCZYNNOŚĆ PRZYTARCZYC

NADCZYNNOŚĆ PIERWOTNA jakie przyczyny nadjczescie

OBJAWY NADCZYNNOŚCI przytarczyc - HIPERKALCEMI

GRUCZOLAK PRZYTARCZYCY

rak przytarczyc

NIEDOCZYNNOŚĆ PRZYTARCZYC

OBJAWY NIEDOCZYNNOŚCI przytarczyc

NADCZYNNOŚĆ KORY NADNERCZY

zespół cushinga vs choroba cushinga

przyczyny zespołu cushinga

Zespół spowodowany jest każdą przyczyną, która prowadzi do

podwyższonego poziomu glikokortykoidów.

v EGZOGENNA PRZYCZYNA

Najczęstszą przyczyną w praktyce klinicznej jest egzogenne podawanie glukokortykoidów

v ENDOGENNE PRZYCZYNY

­ Pierwotne choroby podwzgórza - przysadki związane z nadmiernym uwalnianiem ACTH (choroba Cushinga) (5 x częściej kobiety) (70%)

­ Nadprodukcja kortyzolu przez gruczolaka, raka, guzkową hiperplazję kory nadnerczy (rzadko) (20%)

­ Ektopowa produkcja ACTH/ CRH (drobnokomórkowy rak płuc, rakowiak, rak rdzeniasty tarczycy) (10%

OBJAWY ZESPOŁU CUSHINGA

GRUCZOLAK KORY

NADNERCZY (ADENOMA)

RAK NADNERCZY