begrippenlijst

taalvariatie

Elke variatie in taal. Taal heeft verschillende taalvariëteiten, dit betekent dat er een verschil is in woordenschat, zinsbouw, woordvorming en uitspraak.

taalvariëteit

elke specifieke vorm van taalvariatie (bv. dialect)

situationele taalvariatie

taalvariatie op basis van situatie/context

formeel

zakelijk, officieel

informeel

niet-zakelijk, onofficieel

register

taalgebruik dat past bij de situatie

registerkeuze

wanneer je kiest om je taalgebruik aan de situatie aan te passen

geografische taalvariatie

taalvariatie op basis van locatie

standaardtaal

de algemene taalvariëteit van een land

Algemeen Nederlands

= Standaardnederlands, de standaardtaal van België en Nederland

tussentaal

elke vorm van taalvariatie die valt tussen Standaardnederlands en dialect

dialect

In België heeft elke provincie zijn eigen taalvariëteit, dit zijn de Belgische dialecten. Elk dialect heeft zijn eigen specifieke dialectwoorden en dialectklanken (bv. West-Vlaams, Antwerps)

regiolect

de taalvariëteit per regio (bv. Mols, Dessels)

natiolect

de taalvariëteit per land (Nederlands-Nederlands, Surinaams-Nederlands, ...)

sociale taalvariatie

taalvariatie op basis van sociale factoren

sociolect

taalvariëteit op basis van sociale factoren

(vak)jargon

taalvariëteit op basis van beroep

etnolect

taalvariëteit op basis van etniciteit

jongerentaal

taalvariëteit die wordt gesproken/beïnvloed door jongeren

stereotype (stereotyperen)

Een stereotype is een (vaak overdreven) beeld over een groep mensen dat vaak niet (volledig) overeenkomt met de werkelijkheid. Dit idee wordt vaak door veel mensen geloofd en keert regelmatig terug, maar heeft geen wetenschappelijke onderbouwing.

vooroordeel (bevooroordelen)

een vooroordeel is een negatief stereotype

pointe

= clou, een onverwachte wending aan het einde van een verhaal of gedicht, vaak is dit grappig bedoeld

metrum

Een metrum is de opeenvolging van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen in een gedicht. Het metrum zorgt voor ritme in een gedicht zoals de beat bijvoorbeeld voor ritme zorgt in muziek.