Sensorische codering (Wiesmann)

B1Q3-MTI: centraal en perifeer zenuwstelsel

Welke receptoren detecteren druk kracht en lengte?

mechanoreceptoren

Welke receptoren detecteren temperatuur?

thermoreceptoren

Welke receptoren detecteren beschadigingen?

nociceptoren

Welke receptoren detecteren chemisch?

chemoreceptoren

Welke receptoren detecteren licht?

fotoreceptoren

Wat is de functie van receptoren?

Het omzetten van diverse energievormen in neurale signalen.

* depolarisatie
* actiepotentiaal

Wat bepaalt de aard van percept?

Het percept (het doorgeef signaal), opgeroepen door het activeren van een bepaalde zenuw, wordt bepaald door het cortex gebied waarmee deze verbonden is.

* drukken op oogzenuw geeft lichtsensatie.

Wat is de vuurfrequentie?

het aantal actiepotentialen dat een neuron per tijdseenheid vuurt. Bij een sterke stimulus neemt de vuurfrequentie dus toe.

Wat is recrutering?

Gewenning aan een bepaalde prikkel. De S-curve die op het plaatje ziet schuift op. Daardoor krijg je een minder aantal prikkel per seconde bij bijvoorbeeld een hoge geluidssterkte waarbij je normaal gesproken meer prikkel zou krijgen.

Wat is de minimale drempelwaarde?

De intensiteit die nodig is om net een stimulus te kunnen waarnemen. Dit kan je berekenen met de wet van Weber: ΔI = k \* I

* ΔI = net waarneembaar verschil
* k = Weber fractie
* I = intensiteit referentie stimulus

Wat is de absolute drempelwaarde?

De kleinste hoeveelheid stimulus die we 50% van de tijd kunnen detecteren.

Wat is de weber fractie?

De maat voor de gevoeligheid van het systeem.

Wat is de wet van Fechner? En welke twee aannames van de wet van Weber verklaart de wet van Fechner?

De wet van Fechner houdt in dat om de stimulusintensiteit te laten toenemen, de sterkte van de gewaarwording ook logaritmisch zal toenemen.

Het verklaart:

* dat het verband tussen een neuraal signaal en een stimulus sterkte logaritmisch is.
* dat het verschil in neurale activiteit, wat nodig is om verschil in precept te krijgen, voor alle activiteitsniveaus gelijk is.

Wat detecteer je met het somatosensorisch systeem?

* fijne tast
* detectie van vorm en grootte van voorwerpen
* proprioceptie
* waarneming van stand van beweging van ledematen
* nociceptie
* detectie van weefselbeschadiging (pijn)
* temperatuurzin
* detectie van warmte en kou

Hoe noem je een huidgebiedje dat door één dorsale wortel wordt geïnnerveerd?

dermatoom

Komt sensorische informatie bij het ruggenmerg via de dorsale wortel of de ventrale wortel binnen?

dorsale wortel

Welke vier gemyeliniseerde tastreceptoren zijn er? En zijn ze oppervlakkig of diep gelegen?

1. Meissner lichaampje (oppervlakkig)
2. Pacinian lichaampje (diep)
3. Ruffini lichaampje (diep)
4. Merkel lichaampje (oppervlakkig)

Wat nemen ongemyeliniseerde vezel met kale eindigingen waar?

temperatuur en nociceptie

Hoe noem je het gebied op de huid waar een sensorische neuron functioneel mee is verbonden?

receptief veld

Wat meet de spierlengte?

Spierspoeltjes

wat meet de spierkracht?

Golgi-peeslichaampjes

Met welke twee groepen sensoren worden temperatuur sensaties waargenomen?

warmte en koude detectoren.

Waarvoor is de spinothalamisch baan? En waarvoor is het dorsale kolommen systeem?

spinothalamische baan → pijn en temperatuur

dorsale kolommen systeem → tast en proprioceptie

Bij dorsale kolommen systeem schakelt de prikkel pas over naar de andere kant in de medulla, terwijl bij de spinothalamische baan dit gelijk gebeurt.

Bij welk syndroom heb je een halfzijdige lesie in het ruggenmerg met:

* uitval pijn en temperatuurzin contralateraal
* uitval van tast en proprioceptie ipsilateraal

Brown-sequard syndroom

Wat is het schakelpunt van het brein?

thalamus

Welk hersenzenuw gaat niet eerst langs de thalamus onderweg naar de cortex?

nervus olfactorius

Zijn receptoren specifiek of aspecifiek?

receptoren cellen zijn niet zeer specifiek. Elke geurstof activeert meerdere receptorcellen.

Hoe worden de reukneuronen geactiveerd?

Odorant moleculen komen via lucht de neus in en binden gaat geurreceptoren. Indentieke receptorcellen convergeren op 1 glomerulus. De glomerulus synapteert op een 2e orde neuron, de mitraalcel. Laterale inhibitie, het vermogen van een aangeslagen neuron om de activiteit van zijn buren te verminderen, tussen mitraalcellen vergroot signaalverschillen.

Wat zijn problemen bij reukcodering?

* receptoren reageren op meerdere moleculen
* activiteit van afzonderlijke receptoren zegt weinig
* activiteitspatroon van alle receptoren samen is wel uniek

Hersenen bepalen een activiteitspatroon door de combinatie codering. Daarnaast heeft de cortex zogenaamde coïncidentie detectoren.

Hoe noem je de coderingsstrategie die je cortex gebruikt door te zeggen: ‘Ik zie activiteit in posities 1, 15 en 54 van de bulbus olfactorius, wat overeenkomt met geurreceptoren 1, 15 en 54, dus dan dat moet jasmijn zijn.’

combinatie codering

Door welke zenuwen worden smaak naar de hersenen gestuurd? op welke nucleus projecteren ze?

Smaakreceptoren sturen prikkels via nervus facialis, nervus glossopharyngeus en nervus vagus naar de hersenen. Wanneer de smaakreceptoren worden geprikkeld, projecteren ze naar nucleus solitarius in de hersenstam. Via de thalamus (VPM) naar corticale gebieden.

Welke 5 smaakreceptoren zijn er?

1. zuur
2. zout
3. bitter
4. zoet
5. umani

Hoe noem je manier bij smaak waarbij alle stoffen die zoetreceptoren activeren, zoet smaken. Bij het tot stand komen van de zoetsmaak spelen andere receptoren géén rol.

* er is een aparte lijn (zenuwvezel) voor zoet

labeled-line code