Begrippen Sociale Rechtvaardigheid

Rechtvaardigheid

Een beginsel op basis waarvan men stelt of handelingen juist en eerlijk zijn.

Sociale rechtvaardigheid

Gaat over visies op wat faire en rechtvaardige relaties tussen individu en samenleving zijn

‘sociale controle-logica’

= Instrumentalisering van het sociaal werk: inzetten voor de realisatie van doelen die gelegen zijn buiten haar eigen praktijk

Vermaatschappelijking

Verwijst naar het streven om kwetsbare doelgroepen een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen, hen daarbij waar nodig te ondersteunen en de zorg zoveel mogelijk geïntegreerd in de samenleving te laten verlopen

Vermarkting

De tendens van de toename van meer of andere (commerciële) actoren in het zorgaanbod, of het inbrengen van meer principes van marktwerking

Mensenrechten

**Ethisch**: normen die richtinggevend zijn voor de realisatie van menselijke waardigheid

**Juridisch**: regels – wetten die mensen beschermen tegen misbruik

Grondrechten

Concretisering van mensenrechten in de grondwet van een staat

Welzijnsrechten

Concretisering van sociale grondrechten

Systeemwereld

= Het geheel van geïnstitutionaliseerde maatschappelijke hulpbronnen die noodzakelijk zijn voor de realisatie van mensenrechten

Mattheuseffect

Een herverdelingsmechanisme in het sociaal beleid dat laat zien dat burgers uit hogere inkomensgroepen relatief meer voordeel halen uit maatschappelijke dienstverlening dan burgers uit de lagere inkomensgroepen

Participatie

Proces waarbij het handelingsvermogen van mensen wordt ondersteund zodat ze zelf mee vorm kunnen geven aan hun leefsituatie

Instrumentalisering

”Iets beschouwen als dienstbaar tot iets anders”. Daarmee maakt men een doelstelling, doelgroep of methode ondergeschikt aan een hoger doel

Politisering

Collectiviseren van individuele kwesties tot collectieve kwesties

Politieke bewustwording

Leren zien en leren begrijpen van oorzaken van onrechtvaardigheid en schendingen van mensenrechten

Zelf-politisering

Belang van kritische kijk op eigen machtsrol van het sociaal werk

De-politisering

Machtskwesties negeren en veronderstellen dat sociaal werk een neutrale actor is in de samenleving

Ontgrenzend handelen

Het in vraag stellen, bespelen en doorbreken van bestaande grenzen die aanwezig zijn in het sociaal werk

Managerialisme

Een benadering waarbij het sociaal werk zich spiegelt aan de markt -> focus op controle, efficiëntie, verantwoording, standaardisatie, etc.

Non-take-up/onderbescherming

Elke situatie waarin iemand zich bevindt die – om welke reden ook – geen gebruik maakt van het openbaar aanbod van rechten en diensten waarop hij aanspraak zou kunnen maken

Conditionalisering

Het verbinden van voorwaarden aan het toekennen van mensenrechten in het sociale domein

Juridisering

Een proces van toenemende invloed van het recht (in de meest ruime zin) en omvat zowel een toenemende reglementering van maatschappelijke verhoudingen (regulering) als een toenemend beroep op het recht (mobilisering) en op (buiten)gerechtelijke procedures (procesvoering)

Discretionaire ruimte of handelingsruimte

De interpretatie die de sociaal werker, al dan niet in dialoog met anderen, geeft aan regels, protocollen, contexten en dergelijke waarin hij/zij zich bevindt

Nut (utilitarisme)

Alles wat tot genot of geluk leidt en pijn voorkomt

Capibilities

Reële mogelijkheden die mensen hebben om iets te doen of te zijn, de ontplooiings- of realisatiemogelijkheden van een persoon

Functionings

Gerealiseerde capabilities

Actorschap

De mogelijkheid tot autonome actie van mensen om de regie over hun eigen leven te voeren

Autonomie

**Absolute, individualistische invulling** van autonomie als een persoonlijk kenmerk van individuen om autonoom te handelen op basis van rationele overwegingen

\
**Relationele invulling** van autonomie en actorschap als een interactief proces in een bepaalde context gebaseerd op verbondenheid en solidariteit

Klimaatracisme

Het als een raciaal onrecht gepresenteerde verschijnsel dat volkeren in de opkomende wereld die door hun achtergebleven welvaart een geringe bijdrage hebben geleverd aan de uitstoot van broeikasgassen zwaar getroffen worden door de gevolgen van klimaatverandering, zoals verwoestijning en zeespiegelstijging

Planetaire grenzen

Grenzen waarbinnen de mensheid moet navigeren om duurzaam gebruik te kunnen blijven maken van de hulpbronnen van de planeet Aarde

Duurzame ontwikkeling

Een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden, zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien in het gedrang te brengen

Donuteconomie

Het doel om de behoeftes van iedereen te realiseren binnen de draagkracht van de Aarde

TINA

There Is No Alternative

TAPAS

There Are Plenty Alternatiev Solutions

De SDG’s

Een actieplan vormen om de mensheid te bevrijden van armoede en de planeet terug op de koers richting duurzaamheid te plaatsen

Circulaire economie

Een economisch en industrieel systeem waarin geen eindige grondstofvoorraden worden uitgeput en waarin reststoffen volledig opnieuw worden ingezet in het systeem

Filantropie

Het leveren van geld of dienstverlening vanuit een maatschappelijk doel ten gunste van specifieke groepen die worden geconfronteerd met een bijzondere nood, hierbij gestuurd door morele en humanitaire principes

Comminutarisme

De gemeenschap (community) is de context waarin deugden worden ontwikkeld die bijdragen aan gemeenschapsvorming

Zorgethiek

Vanuit een betrokkenheid op de ander en een relatie van sympathie en compassie ervaren burgers de verantwoordelijkheid om voor hun medemens te zorgen

Rechtvaardigheidspluralisme

Rechtvaardigheidsvraagstukken in het sociale domein zijn veelal niet te herleiden tot 1 dimensie, maar worden gekenmerkt door het samengaan van verschillende rechtvaardigheidsopvattingen

Zorg

Een activiteit die alles omvat wat we doen om onze wereld in stand te houden, te onderhouden of te herstellen, zodat we er zo goed mogelijk in kunnen leven

Positieve vrijheid

De mogelijkheid om verbintenissen met anderen aan te gaan

Negatieve vrijheid

Vrij zijn van dominantie door anderen

Gemeenschap

De context waarin deugden worden ontwikkeld die bijdragen aan gemeenschapsvorming

Assimilatie

Het socialisatieproces van acculturatie waarbij leden van een niet-dominante groep zich mengen met de dominante groep en daar de cultuur van overnemen, terwijl de eigen cultuur wordt losgelaten

Affirmatief

Ongelijke uitkomsten proberen te remediëren of aan te pakken, maar zonder de onderliggende samenlevingsordening in vraag te stellen

Transformatief

Onrechtvaardigheden worden aangepakt door net de samenlevingsordening te veranderen