🌍 DZIAŁ 2 – LUDNOŚĆ I URBANIZACJA W POLSCE

GEOGRAFIA

Demografia

Nauka o ludności (jej liczbie, strukturze i zmianach).

Migracja

Przemieszczanie się ludzi (stałe lub czasowe).

Emigracja

Wyjazd z kraju.

Imigracja

Przyjazd do kraju.

Bezrobocie

Brak pracy mimo chęci jej podjęcia.

Naród

Wspólna kultura, język, historia i tradycja.

Społeczność etniczna

Grupa o wspólnym pochodzeniu i kulturze.

Mniejszość etniczna

Grupa bez własnego państwa.

Mniejszość narodowa

Naród żyjący w innym państwie.

Miasto

Duże skupisko ludności, gdzie większość pracuje poza rolnictwem.

PN = U − Z

Wzór na przyrost naturalny.

SM = I − E

Saldo migracji.

PR = PN + SM

Przyrost rzeczywisty.

WPN = (U − Z) / L × 1000

Współczynnik przyrostu naturalnego.

U > Z

Wzrost liczby ludności.

Z > U

Spadek liczby ludności.

I > E

Napływ ludności.

E > I

Odpływ ludności (wyludnienie).

Czynniki wpływające na narodziny

Poziom życia społeczeństwa, sytuacja materialna rodzin, polityka państwa, aktywność zawodowa i edukacja kobiet, dostęp do opieki zdrowotnej, styl życia i plany rodzinne.

Największe zagęszczenie ludności w Polsce

Południe Polski i duże miasta.

Prosząc o migrację

Czynniki: klimat i ukształtowanie terenu, dostęp do wody, żyzne gleby, rozwój przemysłu i miejsc pracy, dobra infrastruktura.

Ogół ludności

Miejska + wiejska.

Aglomeracje monocentryczne

Jedno dominujące miasto (np. Warszawa).

Aglomeracje policentryczne

Kilka równorzędnych miast (np. Górnośląska).

Ludności mniejszości etniczne w Polsce

Romowie, Łemkowie, Tatarzy, Karaimi.

Urbanizacja

Wzrost liczby ludności w miastach i rozwój miast.

Przyczyny urbanizacji

Suburbanizacja, dezurbanizacja, reurbanizacja.

Problemy ludności w Polsce

Spadek liczby ludności, starzenie się społeczeństwa, migracje zagraniczne, bezrobocie, zmiany struktury zatrudnienia.

Struktura społeczeństwa w Polsce

Więcej kobiet niż mężczyzn, mało dzieci, dużo osób starszych, wydłużanie długości życia, dominacja pracy w usługach.

Zatrudnienie

Rolnictwo (uprawa roślin, hodowla zwierząt), przemysł (produkcja dóbr), usługi (handel, edukacja, transport, medycyna).

Brak pracy

Przyczyny: brak miejsc pracy, niedopasowanie kwalifikacji, automatyzacja i zmiany gospodarcze.

Województwa i ich stolice

Dolnośląskie → Wrocław, Kujawsko-pomorskie → Bydgoszcz / Toruń, Lubelskie → Lublin, Lubuskie → Gorzów Wlkp. / Zielona Góra, Łódzkie → Łódź, Małopolskie → Kraków, Mazowieckie → Warszawa, Opolskie → Opole, Podkarpackie → Rzeszów, Podlaskie → Białystok, Pomorskie → Gdańsk, Śląskie → Katowice, Świętokrzyskie → Kielce, Warmińsko-mazurskie → Olsztyn, Wielkopolskie → Poznań, Zachodniopomorskie → Szczecin.

Najważniejsze zjawiska demograficzne

Spadek liczby ludności w Polsce i Europie, starzenie się społeczeństwa, migracje (emigracja i imigracja), urbanizacja i rozwój miast, zmiany w strukturze zatrudnienia.

Najważniejsze do zapamiętania

PN = U − Z, SM = I − E, PR = PN + SM, urbanizacja = rozwój miast, starzenie się społeczeństwa = mało dzieci + dużo osób starszych.