Orta Asya'dan Günümüze Türk Tarihi ve Kültürü

Orta Asya Türk Tarihi, Türk-İslam Tarihi, Osmanlı Dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti kuruluş sürecini kapsayan kapsamlı terimler ve tanımlar.

Sav

İslamiyet öncesi göçebe Türk hayatında sözlü edebiyatın bir parçası olan atasözleridir.

Töre

Hakan dahil herkesin uyması gereken, gelenek ve göreneklere dayalı sözlü hukuk kurallarıdır.

Tomris Hatun

İskitler (Saka) döneminde hüküm sürmüş bilinen ilk kadın Türk hakanıdır.

10'luk Sistem

Metehan (M.Ö.$209$) tarafından kurulan ve ilk düzenli ordunun temeli kabul edilen askeri teşkilatlanmadır.

Teoman

Tarihte bilinen ilk Türk devleti olan Asya Hun Devleti'nin en eski hakanıdır.

Kavimler Göçü

Balamir öncülüğünde Avrupa'ya yapılan, Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasına ve Orta Çağ'ın başlamasına neden olan göçtür.

Uygurlar

Yerleşik yaşama geçen, tarım ve mimariyi başlatan, Maniheizm dinini benimseyen ilk Türk devletidir.

Orhun Abideleri

II. Göktürklere ait, Türklerin ilk yazılı belgesi sayılan ve Danimarkalı Thomsen tarafından çözümlenen yazıtlardır.

Ebul Feth

Büyük Selçuklu hükümdarı Alp Arslan'a Ani Kalesi'ni fethettiği için verilen unvandır.

Kut

Devleti yönetme yetkisinin Tanrı tarafından hanedana verildiği inancıdır.

Kurultay (Toy)

Hakan, Hatun ve boy beylerinin katıldığı, devlet işlerinin görüşüldüğü danışma meclisidir.

Talas Savaşı

$751$ yılında Çin ile Abbasiler arasında yapılan ve Türklerin İslamiyet'e geçmeye başladığı savaştır.

Satuk Buğra Han

Karahanlılar döneminde İslamiyet'i resmi din haline getiren ve Abdülkerim adını alan hükümdardır.

Kudüs Fatihi

Hittin Savaşı ile Kudüs'ü Haçlılardan geri alan Eyyubi hükümdarı Selahattin Eyyubi'dir.

Malazgirt Meydan Savaşı

1071 yılında Bizans ve Selçuklular arasında yapılan, Anadolu'nun kapılarını Türklere açan savaştır.

Miryokefalon Savaşı

Anadolu Selçuklu Devleti'nin Bizans'ı yendiği ve Anadolu'nun kesin olarak Türk yurdu olduğunu kanıtlayan 'Yurt Tutan' savaşıdır.

Ahilik

Ahi Evran tarafından kurulan, mesleki eğitimin verildiği ve gayrimüslimlerin alınmadığı esnaf teşkilatıdır.

Karesioğulları

Osmanlı Devleti'ne katılan ilk beylik olup Osmanlı donanmasının temelini oluşturmuştur.

Sened-i İttifak

II. Mahmut ile Ayanlar arasında imzalanan, padişahın yetkilerini tarihte ilk kez kısıtlayan belgedir.

Tanzimat Fermanı

1839 yılında ilan edilen, kanunun üstünlüğü ve herkesin eşitliği prensibini getiren fermandır.

İskan Politikası

Osmanlı'nın Rumeli'de fethettiği yerlerin Türkleşmesini sağlamak amacıyla uyguladığı yerleştirme siyasetidir.

Turnadağ Savaşı

1515 yılında Osmanlı'nın Dulkadiroğulları'nı yenerek Anadolu Türk Siyasi Birliği'ni kesin olarak sağladığı savaştır.

Misak-ı Millî

Mondros ateşkesi anında işgal edilmemiş vatan topraklarının sınırlarını belirleyen ve bağımsızlık hedefini koyan belgedir.

Gümrü Antlaşması

TBMM'nin imzaladığı ilk antlaşma olup Ermenistan karşısında kazanılan ilk askeri ve siyasi başarıdır.

Teşkilat-ı Esasiye

1921 yılında hazırlanan Türk Devleti'nin ilk anayasasıdır.

Lozan Barış Antlaşması

Türkiye'nin bağımsızlığını tescilleyen, kapitülasyonları kaldıran ve I. Dünya Savaşı'nı bitiren son barış antlaşmasıdır.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

1936 yılında Boğazlar komisyonunun kaldırılarak egemenliğin tamamen Türkiye'ye geçtiği sözleşmedir.

Kıbrıs Barış Harekâtı

1974 yılında 'Ayşe tatile çıksın' parolasıyla gerçekleştirilen askeri operasyondur.