An Triail Essay

Is carachtair lárnacha iad máthair Mháire agus Mailí

They are central characters

a léiríonn an chodarsnacht shuntasach idir an Chríostaíocht theagascach agus an charthanacht dhaonna

who illustrate the significant contrast between doctrinal Christianity and human compassion

Tugann siad corp do dhá fhreagairt éagsúla ar thubaiste Mháire Ní Chathasaigh

They give body to two different responses to Máire Ní Chathasaigh's tragedy

An mháthair mar shampla den smacht reiligiúnach crua

The mother as an example of harsh religious control

Mailí mar shiombail den trócaire agus den chomhbhá phearsanta

Mailí as a symbol of mercy and personal empathy.
Ar an gcéad dul síos

Nuair a fhaigheann sí amach go bhfuil a hiníon torrach

When she finds out her daughter is pregnant

ní fheiceann sí duine leochaileach ach peaca sínte amach

she does not see a vulnerable person but sin personified

Tugann sí cúl láimhe don charthanacht ar mhaithe le clú an teaghlaigh

She turns her back on compassion for the sake of the family's reputation

Léiríonn an diúltú le Máire nuair nach n-ainmníonn sí an t-athair

Her rejection of Máire when she doesn't name the father

go soiléir an deighilt idir creideamh mar rialacha agus carthanacht

clearly shows the divide between faith as rules and compassion

Treisítear an mhíthrócaireacht seo nuair a chaitheann sí Máire amach

This lack of mercy is reinforced when she throws Máire out

rud a fhágann an bhean óg gan foscadh agus gan taca

which leaves the young woman without shelter or support

Cuireann an mháthair béim ar an gcreideamh mar théarmaí teagaisc

The mother emphasises faith as doctrinal terms

agus déanann sí neamhaird den ghnímh dhaonna is bunúsai

and ignores the most basic human action.
Ina theannta sin

Cé go seasann sí go poiblí ar son mhóráltachta na hEaglaise

Although she stands publicly for Church morality

tá sí sásta gníomh a mheastar mar pheaca móra a chomhairliú

she is willing to advise an act considered a mortal sin

chun náire phoiblí a sheachaint

to avoid public shame

Is é seo buaicphointe an deighilt idir creideamh bréige agus luachanna fíora

This is the peak of the divide between false faith and true values

Cuireann an drámadóir an mhór-íoróin seo chun cinn

The dramatist highlights this great irony

chun an bhearna idir an reiligiún oifigiúil agus an charthanacht a shíneadh

to widen the gap between official religion and compassion.
Chomh maith leis sin

agus is ionadaí í an mháthair don fheiniméan sin

and the mother is a representative of that phenomenon

Nuair a théann Máire chun faoistine agus diúltaíonn an sagart aspalóid

When Máire goes to confession and the priest refuses absolution

tá an carachtar máthar ag gníomhú mar sheachtraí den smacht eaglasta sin

the mother character is acting as an extension of that ecclesiastical control

Cruthaítear atmaisféar ina mbíonn Máire díbeartha go hiomlán

An atmosphere is created where Máire is completely ostracised

agus is í a máthair

ar dtús

Léiríonn sé seo go bhfuil an Chríostaíocht oifigiúil ag feidhmiú mar chóras coiriúil

This shows that official Christianity is functioning as a punitive system.
Ar an taobh eile

Ní bhaineann sí le córas ná le rialacha

ach le cineáltas bunúsach

Ina háit

feicimid duine a thuigeann go bhfuil Máire ina duine

Trína cuid iompair

léiríonn Mailí an charthanacht mar a ba cheart di a bheith

neamhbhreithiúnach

láimhsitheach agus bunaithe ar chomhbhá

Is í an t-aon solas daonna i ndomhan an dráma

She is the only human light in the world of the play

agus tá sí mar fhreagra beo ar neamhaird an phobail

and she is a living response to the neglect of the community

Sa mhéid sin

is í Mailí an Chríostaíocht fhíor

an creideamh a fheidhmíonn trí ghrá agus trí chabhair

seachas trí bhreithiúnas

Cé go bhfuil an pobal iomlán ag lochtú Mháire ó thaobh amuigh

Although the whole community is blaming Máire externally

seasann Mailí léi go pearsanta

Mailí stands with her personally

Tríd an gcodarsnacht seo idir an ghnáthphobal agus Mailí

Through this contrast between the general community and Mailí

cuireann Ní Ghráda an cheist is mó

Ní Ghráda asks the biggest question

cén fiúntas atá le creideamh poiblí mura dtugann sé le fios gníomhartha cairdiúla

what value is public faith if it doesn't result in friendly actions

Is í Mailí an freagra: is í an charthanacht phearsanta croí an chreidimh

Mailí is the answer: personal compassion is the heart of faith.
Sa deireadh

Tar éis bhás Phádraigín agus tar éis do Pádraig í a shéanadh arís

After Pádraigín's death and after Pádraig denies her again

briseann Máire

Máire breaks

Trína féinmharú le Pádraigín

siombalaíonn sí teip iomlán na sochaí

Sa reilig

leanann an pobal agus an mháthair den bheith ag cáineadh

ag léiriú go bhfuil an Chríostaíocht theagascach fós in uachtar

showing that doctrinal Christianity is still dominant

Is trí bhás Mháire a thugann an drámadóir a breithiúnas deiridh

It is through Máire's death that the dramatist gives her final judgement

gur choir an creideamh agus an charthanacht a bheith fite fuaite

that faith and compassion should be interwoven

agus go mbíonn sochaí gan an dá chuid ina áit bhásúil

and that a society without both is a fatal place.
Mar fhocal scoir

go léiríonn máthair Mháire agus Mailí an deighilt dhiametrach

that Máire's mother and Mailí show the diametric divide

Léiríonn an mháthair an creideamh mar uirlis smachta

The mother shows faith as an instrument of control

atá dall ar an gcaoiníocht dhaonna

which is blind to human tenderness

Léiríonn Mailí

áfach

Tríd an gcodarsnacht ghéar seo

cáineann Máiréad Ní Ghráda sochaí

a rinne idol di féin de chráifeacht

that made an idol of itself out of piety

agus cuireann sí ina luí orainn gurb iad an trócaire agus an comhbhá

and she impresses upon us that mercy and empathy

na luachanna is tábhachtaí

beag beann ar theagasc ar bith

smacht reiligiúnach

religious control

siombail

symbol

comhbhá phearsanta

personal empathy

ionadaí

representative

míthrócaireach

merciless

diúltú

rejection

tearmaí teagaisc

doctrinal terms

ginmhilleadh

abortion

contrárthacht

contradiction

mór-íoróin

great irony

bearna

gap

feiniméan

phenomenon

díbeartha

ostracised/banished

córas coiriúil

punitive system

neamhbhreithiúnach

non-judgemental

láimhsitheach

practical

fiúntas

value

teip

failure

siombalaíonn

symbolises

diametrach

diametric

uirlis smachta

instrument of control

idol

idol

cráifeacht

piety

teagasc

doctrine