Hersenzenuwen

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus olfactorius (I)

type: sensorisch

functie: reuk

craniale foramen: lamina cribrosa van os ethmoidale

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus opticus (II)

type: sensorisch

functie: visus

craniale foramen: canalis opticus

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus oculomotorius (III)

type: somatomotorisch en visceromotorisch

functie: oogbewegingen, openen ooglid, pupilreflex

craniale foramen: fissura orbitalis superior

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus trochlearis (IV)

type: somatomotorisch

functie: oogbewegingen

craniale foramen: fissura orbitalis superior

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus trigeminus (V)

* V1: nervus opthalmicus
* Type: somatosensibel
* functie: sensoriek bovenste deel gelaat
* craniale foramen: fissura orbitalis superior
* V2: nervus maxillaris
* type: somatosensibel
* functie: sensibiliteit midden deel gelaat
* craniale foramen: foramen rotundum
* V3: nervus mandibularis
* type: somatosensibel + somatomotorisch
* functie: sensibiliteit → onderste deel gelaat, onderkaak + voorste 2/3 deel van tong en motorisch → kauwspieren.
* craniale foramen: foramen ovale

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus abducens (VI)

type: somatomotorisch

functie: oogbeweging

craniale foramen: fissura orbitalis superior

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus facialis (VII)

type: somatomotorisch, visceromotorisch + viscerosensibel

functie:

* motorisch: mimiek, traan- en speekselklieren
* sensorisch: smaak voorste 2/3 deel tong

craniale foramen: meatus acusticus internus

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus vestibulocochlearis (VIII)

type: sensibel

functie: gehoor en evenwicht

craniale foramen: meatus acousticus internus

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus glossopharyngeus

type: somatosensibel, viscerosensibel, somatomotorisch, visceromotorisch

functie:

* somatomotorisch: slikken, bloeddruk regulatie + keelreflex
* visceromotorisch: glandula parotis
* sensorisch: tong (achterste 1/3 deel), keel + buitenoor

craniale foramen: foramen jugulare

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus vagus (X)

type: somatomotorisch, visceromotorisch + sensorisch

functie:

* somatomotorisch: slikken + praten
* visceromotorisch: regulatie cardiovasculaire en gastro-intestinale systemen
* sensorisch: somato + viscero?

craniale foramen: foramen jugulare

zenuw, type, functie, craniale foramen

nervus accessorius (XI)

type: motorisch

functie: beweging in nek en schouders

craniale foramen: foramen jugulare

zenuw, type, functie, craniale doorgang

nervus hypoglossus (XII)

type: motorisch

functie: tongbewegingen

craniale doorgang: canalis hypoglossi

centraal zenuwstelsel

hersenen + ruggenmerg

perifeer zenuwstelsel

ruggenmergzenuwen + hersenzenuwen

somatomotorisch (SE)

aansturing dwarsgestreepte spier

visceromotorisch (VE)

aansturing glad spier-/klierweefsel

somatosensibel (SA)

sensibiliteit in aangezicht, gehoor en huid

viscerosensibel (VA)

sensibiliteit in ingewanden en smaak

functie van het somatisch zenuwstelsel

willekeurig zenuwstelsel: waarnemen/reageren op buitenwereld

* somatosensibele afferente systemen (SA): exterosensorisch/propriosensorisch, gehoor, balans, visus
* somatomotorische efferente systemen (SE): aansturing dwarsgestreepte spieren

functie van visceraal zenuwstelsel

onwillekeurige, autonoom zenuwstelsel: innervatie ingewanden viscerale en hormonale functies

* viscerosensibele systemen (VA): intersensorisch/propriosensorisch, smaak en reuk
* visceromotorisch systemen (VE): klieren en gladde spieren (bloedvaten, spijsvertering, longen en urogenitaal systemen)

In welke twee stelsel kan je het autonoom zenuwstelsel onderverdelen?

* sympatisch zenuwstelsel:
* hartslag/bloeddruk stijging, bloed naar skeletspieren, hart en brein.
* ganglia (cellichamen) in de truncus sympathicus (sympatische zijstreng).
* parasympatisch zenuwstelsel:
* opslag en herstel energie, hartslag omlaag, peristaltiek omhoog.
* ganglia liggen veel dichter bij hun doelorgaan.

Welke functies heeft het zenuwstelsel:

1. waarnemen en reageren op buitenwereld
2. innervatie ingewanden viscerale/hormonale functies
3. cognitieve, affectieve processen → spraak, leren/geheugen, angst, woede en plezier

afferent

naar je hersenen toe

efferent

van je hersenen af

Welke vier parasympatische craniale ganglia zijn er?

1. ganglion oticum (n. glossoparyngius IX)
2. ganglion pterygopalatinum (n. facialis VII)
3. ganglion submandibulare (n. facialis VII)
4. ganglion ciliare (n. oculomotorius III)