HOOFDSTUK 6.docx

Bloedsomloop

Bestaat uit hart, bloedvaten en bloed, neemt voedingsstoffen op, wisselt gassen uit, levert voedingsstoffen aan cellen, voert CO2 af, en reguleert lichaamstemperatuur.

Bloed

Gespecialiseerd bindweefsel met cellen en celfragmenten, transporteert voedingsstoffen, reguleert lichaamstemperatuur en pH, en verdedigt tegen infecties en bloedingen.

Plasma

Vloeibaar deel van bloed, bestaande uit water en opgeloste stoffen zoals eiwitten, hormonen, ionen, aminozuren, koolhydraten, vitaminen en metabool afval.

Rode bloedcellen (erytrocyten)

Transporteren zuurstof en koolstofdioxide, bevatten hemoglobine, hebben een levensduur van 120 dagen, en worden geproduceerd in het beenmerg.

Hematocriet

Percentage volbloed dat uit rode bloedcellen bestaat, en hemoglobine meting weerspiegelen de zuurstofdragende capaciteit van het bloed.

Rode bloedcellen productie

Gereguleerd door erytropoëtine, een hormoon dat stamcellen stimuleert om meer rode bloedcellen te produceren.

Witte bloedcellen (leukocyten)

Verdedigen het lichaam tegen infecties, reguleren ontstekingsreacties, en bestaan uit granulaire en agranulaire leukocyten.

Bloedplaatjes

Essentieel voor bloedstolling, ontstaan uit megakaryocyten in het beenmerg, en spelen een rol bij hemostase en herstelprocessen.

Hemostase

Proces om bloedverlies te stoppen, bestaande uit vasculaire spasmen, bloedplaatjespropvorming en stolling.

Stolling

Complex proces waarbij bloed van vloeistof naar gel verandert, met betrokkenheid van stollingseiwitten en vorming van een bloedstolsel.

Aspirine

Blokkeert het samenklonteren van bloedplaatjes

Bloedtransfusie

Toediening van bloed rechtstreeks in de bloedbaan van een andere persoon

ABO-bloedgroepen

A, B, AB en O; Rh (Rh-positief en Rh-negatief)

Antigeen

Niet-eigen eiwit, lichaamsvreemd, kan op cellen van een ander individu zitten of op cellen van een binnendringend micro-organisme

Antilichaam

Defensief eiwit gericht tegen specifieke antigenen, gammaglobulinen in plasma, gericht tegen microben of antigeendragende cellen

Rh-factor

Antigeen op rode bloedcellen, 85% Amerikanen Rh-positief, 15% Rh-negatief, kan problemen veroorzaken bij zwangerschap

Bloedtypering

Bepaalt ABO- en Rh-types, betrokken bij cross-matching voor bloedcompatibiliteit

Bloedvervangers

Alternatieven voor donorbloed, inclusief gemodificeerde hemoglobines en perfluorkoolwaterstoffen

Bloedziekte = Infectie

Mononucleosis, bloedvergiftiging, bloedarmoede; veroorzaakt door virussen, bacteriën of tekorten

Leukemie

Ongecontroleerde productie van witte bloedcellen, kan acuut of chronisch zijn, behandeling omvat bestraling, chemotherapie en beenmergtransplantatie

Trombocytopenie

Verlaging van het aantal bloedplaatjes, kan veroorzaakt worden door verschillende factoren zoals infecties, bloedarmoede of medicijnen.