woordenschat rond theater

voetlicht

reeks lampen op het voettoneel, beneden

op de planken staan

op scène staan

scène

afgeronde eenheid van de handeling die zich op één specifieke plaats en tijd afspeelt

souffleur

persoon die teksten influistert als je ze vergeet

podium

verhoogde, afgebakende ruimte waar artiesten optreden

decor

aankleding van het toneel om de ruimte, sfeer en plaats van handeling van een voorstelling te bepalen

lichtorgel

systeem van bewegende lichten (spots)

repertoire

geheel van voorstellingen die een theatergezelschap heeft ingestudeerd en kan uitvoeren

rekwisieten

kleine spulletjes die gebruikt worden

machinist

theater-/podiumtechnicus

musical

toneel met zang en dans

loge

afgescheiden zitgedeelte voor een klein gezelschap in de zaal, dat eruitziet als een privékamer

recensent

schrijft beoordelingen over voorstellingen

regisseur

leider van de voorstelling, stopt deze in elkaar

figurant

speelt mee in de voorstelling maar praat niet

doek

toont officiële begin van de voorstelling, schermt het podium in het begin af

monoloog

lange toespraak door één acteur

vestiaire

waar de jassen worden bewaard

programma

folder dat info bevat over de voorstelling

première

eerste optreden voor publiek 

engelenbak

hoogste balkon waarvan de tickets meestal niet verkocht geraken (goedkoop)

foyer

ontvangstruimte voor de toeschouwers

balkon

je ziet de voorstelling uit vogelperspectief

parterre

de zitplaatsen die zich op de grond bevinden

orkestbak

ruimte voor/onder het podium waar het orkest live speelt

coulissen

grote zwarte doeken aan de zijkant van het podium waar de acteurs wachten 

plankenkoorts hebben

zenuwachtig zijn voor je met iets begint

komedie spelen

zich anders voordoen dan men is

tragisch doen - een scène maken

overdrijven

voor het voetlicht treden

openbare aandacht op iets vestigen

zijn zwanenzang op het toneel

zijn laatste optreden

van iets een drama maken

iets opschroeven, iets erger maken dan het is

zijn rol kennen

weten wat men moet doen

de rollen omkeren

verhoudingen omdraaien

stommetje spelen

zwijgen als een dood

een masker opzetten

zijn ware aard verbergen

van het toneel verdwijnen

weggaan, niet meer in publieke belangstelling staan

uit je rol vallen

iemand die iets zegt/doet die ze normaal niet zouden zeggen/doen

lelijke rol spelen

deelnemen aan iets dat onprettig of schadelijk is (negatieve impact op anderen)

het doek valt

iets loopt ten einde of stopt te bestaan

Hamlet - Shakespeare

bekend theaterstuk, to be or not to be

sleutelrol

centrale rol, heeft veel invloed op het verloop 

repliek

antwoord op iets dat is toegevoegd, terugzeggen

freelancers

zelfstandigen zonder personeel 

dramaturg

persoon met alles van tekst (bewerkt deze,…)

aha-erlebnis

een nieuw inzicht krijgen

technische repetitie

nadruk op licht, geluid, decorverwisseling,…

costumier

maakt, huurt, beheert de kostuums voor het stuk

lichtman

zorgt voor belichting van de voorstelling 

toneelmeester

verantwoordelijk voor technische en praktische uitvoering, achter de schermen

artistieke budget

geld gereserveerd voor de creatie en uitvoering van het stuk

voorpodium

gedeelte van het toneel dat zich vóór de prosceniumboog (de 'lijst' of het frame) van een theaterzaal bevind

generale repetitie

stuk wordt uitgevoerd met alle elementen, de laatste keer oefenen voor de première

productie

proces waarbij een dramatische tekst wordt omgezet in een complete theatervoorstelling

brochure

bundel met alle tekst van het stuk

eerste lezing

moment waar alle acteurs samen zitten om hun teksten door te nemen