Lồng Ruột Nhũ Nhi

Flashcards ôn tập về lồng ruột nhũ nhi

Lồng ruột (LR)

Hiện tượng đoạn ruột chui vào lòng của đoạn ruột kế cận, gây nên hội chứng tắc ruột cơ học.

Tỷ lệ mắc bệnh lồng ruột

1,57 - 4/1000

Độ tuổi thường gặp lồng ruột ở trẻ

4 - 8 tháng.

Tỷ lệ giới tính mắc lồng ruột

Nam/nữ = 3/2 đến 2/1.

Yếu tố bệnh lý liên quan đến lồng ruột

Xuất hiện sau tiêu chảy, viêm họng, hô hấp trên.

Nguyên nhân lồng ruột cụ thể

Túi thừa Meckel, Polype hồi tràng, manh, đại tràng, Các khối u ác tính, u máu trong lòng ruột, Ruột đôi ở góc hồi manh tràng, Nhân tụy lạc chổ

Nguyên nhân không rõ ràng của lồng ruột

Chiếm hơn 90% các trường hợp.

Thuyết siêu vi trùng về lồng ruột

Siêu vi trùng → viêm hạch mạc treo → rối loạn phản xạ thần kinh thực vật → thay đổi nhu động ruột → lồng ruột cấp.

Thuyết giải phẫu về lồng ruột

Manh tràng phát triển to nhanh hơn so với hồi tràng → khác nhau về nhu động giữa hồi tràng và manh tràng → lồng ruột hay gặp ở vùng hồi - manh tràng.

Phân loại lồng ruột theo nguyên nhân

Lồng ruột nguyên phát, lồng ruột thứ phát, lồng ruột sau mổ.

Phân loại lồng ruột theo tiến triển

Lồng ruột cấp tính ở trẻ bú mẹ, lồng ruột bán cấp ở trẻ lớn, lồng ruột mạn ở người lớn hoặc người già do u đại tràng.

Vị trí lồng ruột hay gặp nhất

Lồng ruột non với ruột già (90 - 95%).

Cấu tạo giải phẫu bệnh của khối lồng

3 lớp: ngoài, giữa, trong.

Mạc treo nuôi dưỡng trong khối lồng

Kẹt giữa lớp giữa và lớp trong, cổ khối lồng càng hẹp, mạch nuôi dưỡng càng bị cản trở → hoại tử ruột.

Chiều lồng ruột

Theo chiều nhu động ruột.

Hậu quả của lồng ruột không được điều trị

Tắc ruột, nghẹt mạch máu nuôi ruột → hoại tử và thủng ruột, viêm phúc mạc nhiễm độc.

Triệu chứng sớm của lồng ruột

Đau bụng cơn đột ngột, dữ dội, nôn, tiêu ra máu (sau cơn đau bụng 6-8 giờ).

Khối lồng

Có thể sờ thấy ở vị trí hạ sườn phải, trên rốn, hạ sườn trái, ấn đau.

Hố chậu phải rỗng

Triệu chứng thực thể của lồng ruột, chỉ thấy khi bệnh nhân đến sớm.

Triệu chứng muộn của lồng ruột

Đau bụng cơn khóc kéo dài, nôn dịch mật hoặc phân, tiêu ra máu nâu đen nhiều.

Triệu chứng toàn thân muộn của lồng ruột

Mất nước, nhiễm trùng nhiễm độc, sốt cao, lờ đờ tím tái.

Triệu chứng thực thể muộn của lồng ruột

Bụng trướng khó sờ được khối lồng, ± quai ruột nổi, viêm phúc mạc có cảm ứng phúc mạc.

Ích lợi của X-quang bụng không chuẩn bị

Ít giá trị giai đoạn sớm, giai đoạn muộn có thể thấy hình hơi tự do hoặc tắc ruột.

Hình ảnh siêu âm bụng của lồng ruột cắt ngang

Hình bia.

Hình ảnh siêu âm bụng của lồng ruột cắt dọc

Bánh sandwich hoặc giả thận.

Phương trình Fevre

Đau bụng khóc thét + sờ được khối lồng = LR; Đau bụng khóc thét + đại tiện ra máu = LR; Đau bụng khóc thét + hình ảnh X quang = LR

Phương trình Ombrédance

Hội chứng tắc ruột + đại tiện ra máu = LR đến muộn.

Chẩn đoán phân biệt lồng ruột

Hội chứng lỵ, đau bụng, tắc ruột do giun, rối loạn tiêu hóa, xuất huyết tiêu hóa, viêm ruột hoại tử, viêm ruột thừa, viêm túi thừa Meckel, viêm ruột, u bụng.

Yếu tố tiên lượng khối lồng khó tháo

Tuổi càng nhỏ, thời gian bị LR trên 48 giờ, tiêu máu càng sớm, có hội chứng tắc ruột bụng chướng đau, rối loạn toàn thân (sốt cao, mất nước, sốc).

Giá trị tiên lượng của siêu âm trong lồng ruột

Đường kính khối lồng từ 35 mm, chiều dày thành ruột lồng > 8 mm, có dịch trong lòng khối lồng và dịch ổ bụng.

Tháo lồng bằng thụt tháo đại tràng

Sử dụng áp lực thủy tĩnh.

Chỉ định tháo lồng bằng phương pháp bơm hơi

Đến sớm < 48 giờ, chưa có dấu hiệu viêm phúc mạc.

Áp lực bơm hơi khi tháo lồng

90 mmHg ở trẻ nhỏ và 100 - 110 mmHg ở trẻ lớn, bơm tối đa 3 đợt.

Tiêu chuẩn tháo lồng thành công lâm sàng

Bụng bệnh nhi trướng tròn đều, áp lực bơm tụt đột ngột, hơi ra ở thông dạ dày, không còn sờ chạm khối lồng, thông HM ra dịch phân xanh không máu.

Tiêu chuẩn tháo lồng thành công cận lâm sàng

Màn huỳnh quang hơi sang ruột non hình tổ ong, siêu âm mất hình ảnh khối lồng.

Theo dõi sau tháo lồng

Trẻ bú tốt, không nôn, sau 6 - 8 giờ tiêu phân vàng, SA bụng kiểm tra.

Biến chứng sau tháo lồng

Sốt cao, tháo chưa hết, vỡ ruột.

Biến chứng vỡ ruột do tháo lồng

Do áp lực vượt cao trên mức an toàn, trẻ xuất hiện tím tái, suy hô hấp, ngừng thở do cơ hoành bị chèn ép.

Xử trí vỡ ruột do tháo lồng

Hô hấp hỗ trợ, tháo hơi nhanh ra khỏi phúc mạc, chuyển mổ để xử trí thương tổn.

Biến chứng khó thở và trào ngược dạ dày do tháo lồng

Viêm phổi do hít.

Dự phòng khó thở và trào ngược dạ dày do tháo lồng

Hô hấp hỗ trợ, thở oxy, sonde dạ dày hút sạch thức ăn trong dạ dày trước khi tiến hành thủ thuật.

Chỉ định tháo lồng bằng phương pháp mổ

Tháo lồng bằng bơm hơi không có kết quả, đến muộn > 48 giờ, có dấu hiện viêm phúc mạc.

Phương pháp mổ tháo lồng

Phẫu thuật nội soi hoặc mổ hở.

Lồng ruột non

Hiếm gặp, khó chẩn đoán.

Lồng ruột già

Ít gặp.

Thăm trực tràng

Có thể có máu.

VPM

Viêm phúc mạc.

SA bụng

Siêu âm bụng.

TL

Tháo lồng.

VHHT

Viêm họng hô hấp trên

VRT

Viêm ruột thừa