Voorbereiding Examen Kunstgeschiedenis 1: Egypte, Griekenland en Rome

Deze flashcards behandelen de belangrijkste begrippen en concepten uit de lessen over Egypte (deel 3), Prehelleense culturen, de Griekse oudheid, Rome en de vroegchristelijke/Byzantijnse kunst.

Canope

Een Egyptische grafvaas waarin de verwijderde organen (lever, maag, longen, darmen) van een mummie werden bewaard.

Scarabee

Een heilig dier in de Egyptische mythologie dat in hiërogliefen staat voor de medeklinkers xpr, wat 'ontstaan', 'scheppen' of 'transformeren' betekent.

Chepri

De Egyptische god van de opgaande zon die verbonden was met de scarabee.

Toetankhamon

De opvolger van Echnaton die op 9-jarige leeftijd farao werd en wiens rotsgraf ongeschonden is teruggevonden met rijkelijke schatten.

Egyptisch Dodenboek

Een verzameling papyrusteksten met spreuken bedoeld om de dode te beschermen en te leiden in het hiernamaals.

Ma’at

De symbolische vorm van gerechtigheid, voorgesteld als een veer die als tegengewicht dient bij het wegen van het hart tijdens het dodenoordeel.

Ptolemaïsche periode

De periode van $332 - 30$ v.Chr. die begon nadat Egypte toeviel aan generaal Ptolemaios na de dood van Alexander de Grote.

Encaustiek

Ook wel wasschilderen genoemd; een techniek waarbij pigmenten vermengd worden met hete bijenwas en hars.

Prehelleense culturen

De culturen die voorafgingen aan de Griekse beschaving, waaronder de Minoïsche cultuur van Kreta en de Myceense cultuur op het vasteland.

Obsidiaan

Een zwart vulkanisch gesteente waarin de Cycladische beschaving handel dreef.

Sir Arthur Evans

De Engelse archeoloog die in de vroege 20ste eeuw het paleis van Knossos op Kreta opgroef.

Rhyton

Een rituele beker, vaak in de vorm van een dierenkop, gebruikt voor het brengen van plengoffers.

Tholos

Een circulair gebouw met een conisch of rond koepelgewelf, gebruikt als graftombe of later als ronde tempel.

Dromos

De lange toegangsweg die leidt naar de monumentale toegangspoort van een koepelgraf.

Homerische epen

De Ilias en de Odyssee; heldendichten die de krijgerscultuur van de Myceense beschaving en de Dark Ages weerspiegelen.

Antropomorf

Het toekennen van menselijke gedaanten en eigenschappen aan goden.

Zwartfigurige stijl

Schildertechniek op keramiek waarbij donkere silhouetten met ingekraste details afsteken tegen de natuurlijke rode klei.

Roodfigurige stijl

Schildertechniek waarbij figuren in de rode kleikleur worden uitgespaard tegen een diepzwarte achtergrond.

Entasis

De lichte zwelling in het midden van een zuil om een optisch effect te corrigeren of de zwaarte van de last te benadrukken.

Parthenon

De belangrijkste Dorische tempel op de Atheense acropolis, gewijd aan de maagdelijke Athena.

Kouros

Een levensgroot archaïsch standbeeld van een naakte mannelijke jongeling.

Korè

Een levensgroot archaïsch standbeeld van een geklede jonge vrouw.

Contrapposto

Een ontspannen houding in de beeldhouwkunst waarbij één been het gewicht draagt en het lichaam een lichte S-curve maakt.

Canon van Polukleitos

Een theoretisch systeem van ideale maatverhoudingen voor de menselijke figuur, waarbij het hoofd zich verhoudt tot het lichaam als $1$ tot $7$.

Hellenisme

De periode na Alexander de Grote gekenmerkt door expressieve, realistische beeldhouwkunst en een versmelting van Griekse en Oosterse invloeden.

Syncretisme

Het samensmelten van verschillende culturele stijlen of religies, kenmerkend voor de Romeinse cultuur.

Kruisgewelf

Een gewelfconstructie bestaande uit twee tongewelven die elkaar in een rechte hoek kruisen.

CassePen

Verdiepte rechthoekige of vierkante vlakken in koepels of plafonds om de constructie lichter te maken.

Trompe-l’oeil

Muurschilderingen die de bedoeling hebben de illusie van een driedimensionale ruimte op te roepen.

Atmosferisch perspectief

Het creëren van diepte door objecten op de achtergrond te laten vervagen.

Basilica

Een grote overdekte Romeinse hal voor handel en rechtspraak, later door christenen overgenomen als kerktype.

Byzantijnse Rijk

Het voortgezette Oostromeinse rijk met Constantinopel als hoofdstad, waar de antieke erfenis versmolt met het christendom.

Tesserae

De kleine steentjes of glasstukjes waaruit een mozaïek is opgebouwd.

Martyrium

Een gewijde begraafplaats of centraalbouw bedoeld voor een martelaar.