PSKA

Socialisatie

het proces waarbij kinderen vaardigheden en gedragingen aanleren en overtuigingen, waarden en normen eigen maken die eigen zijn aan een bepaalde cultuur/samenleving \>

Hierdoor kunnen ze participeren in een samenleving

Psychodynamische benadering

Freud: o.a. Driften
uitingen van instinctieve, agressieve of seksuele impulsen.


de taak van ouders om die impulsen te helpen beheersen om te buigen of uit te stellen.

couple system

relatie tussen partners
- goed relatie (supportive) zorgt voor betrokken kinderen
- slechte relatie minder betrokken; problemen, slechte emotieregulatie

effect van een baby

vrouw (tevredenheid daalt sneller), baan opgeven.

Wie is van mening dat kinderen gedrag aanleren door volwassenen te observeren en te imiteren (modeling)?

Bandura (sociaal cognitieve leertheorie)

het kunnen nadoen vs. het leren (performance vs. learning)
- motivatie
- self-efficacy

- het kunnen uitvoeren wil niet zeggen dat je het ook wil uitvoeren.

taak ouders: een goed model zijn voor het kind.

Opvoeden moet democratisch zijn

Baldwin

Baumrind

autoritatief, autoritair, permissief, univolved

Bowlby

hechtingstheorie.

joint legal custody

beide ouders behouden het recht om beslissingen te maken over het kind

joint physical custody

beide ouders brengen evenveel tijd door met kind

solo custody

een ouder beslist over het kind.

Zelfregulatie (Block en block 1970)

ego-controle: het kunnen uiten van emotie

ego-resilency: de mate waarin je iets wel of niet uit kan stellen

Effort control (Rothbart)

Self-resiliency uitbereiding:
onderscheid maken in aandacht verdelen over verschillende aspecten en in staat zijn om te focussen.
- zorgt voor inhibitie: remming en uiting
- foccussen
- nadeel: lage intensiteit van plezier door zelfregulatie.

Langeveld

kind zijn eigen ding laten doen, met rust laten.


Taak van ouders:
kind helpen mondig te worden
/ moreel betrouwbaar deelnemen aan de samenleving.
- zelfstandig en autonoom
- zelfverantwoordelijke zelfbepaling.

Tabula rasa (Watson) Klassiek conditioneren

het kind is een onbeschreven blad.
\> hij kon kinderen zo vormen tot hij wou van advocaat tot dief.

Operante conditionering (Skinner)

Zelf iets doen, aanleren van gewenst gedrag dmv bekrachtiging.

rat leert drukken op een bel:
* negatieve bekrachtiging: haalt iets weg, daarnaast nog straffen (stroomstoot)
* positieve bekrachtiging: voegt iets toe (brood eten)

- zelf iets doen, op een handeltje drukken en krijgt voedsel (Skinner).

Klassiek conditioneren

leren door stimulus \> respons (little Albert leren door associaties) 20e eeuw

- opgelegd: je hoort een bel en schrikt, het gedrag veranderd (Pavlov)

Patterson: coercion cycle

gebaseerd op sociaal leren, focust op ineffiecente ouderlijke discipline.
--\> ouders geven toe aan negatief gedrag om "van het gezeur af te zijn".

1. moeder dringt op 'aversieve' manier binnen in de activiteit van het kind
2. het kind gaat in de tegenaanval
3; moeder stopt met berispen
- effect op : korte termijn
- effect op : lange termijn
4. kind staakt de tegenaanval.

Korte termijn --\> gaat door met tekenen, staakt haar tegenaanval
Lange termijn --\> in het vervolg weet het kind dat het zo gaat, dus vervelend voor de moeder.

vb: negatieve bekrachtiging: moeder haalt iets weg, wil dat het kind stopt met kleuren

positieve bekrachtiging: snoepje, neemt een likje, niet lekkern moeder geeft nieuwe lolly.

Lorenz/ sensitieve methode

taak ouders: kritische/sensitieve periode het kind iets aanleren.

- montessori onderwijs (kinderen makkelijk aanleren omdat die sensitieve periode dan is)

Experimenten van Harlow

koestering is belangrijker dan voedsel (aapjes / robot)

Doel opvoedingsdimensies

ondersteuning/warmte
- beschermende, verzorgende omgeving creëren.

doel: gericht op fysiek en emotioneel welzijn van het kind, kind voelt zich begrepen en geaccepteerd.

Diathesis-stress model/ dual risk model

over welke leeftijd je het hebt: er is onderscheid

kwetsbare kinderen verschillen van de norm in een reactie op een negatieve gebeurtenis

Differential susceptibility model

kinderen variëren in hun gevoeligheid voor opvoeding

kwetsbare kinderen verschillen van de norm in een reactie op zowel negatieve en positieve gebeurtenissen.

gehechtheidsrelatie

sterke, duurzame band tussen kind en gehechtheidsfiguur

- samenspel tussen exploratie en nabijheid

Strange situation procedure (Ainsworth)

meestal tot 1 jaar gebruikt evt. tot 6 jaar.

- nadeel: grote individuele en culturele verschillen waarin kinderen gewend zijn aan separatie van hun ouders.

Attachment Q-sort

gebruik gemaakt van een interview
90 kaartjes met gedragsbeschrijvingen worden verdeeld.
-nadeel: wordt met name geactiveerd bij stress
semi-gestructureerd en tijdintensief

Veilig-autonoom

Veilig gehecht:
coherent verhaal: kan ouders vergeven in het geval van negatieve ervaringen. praat open over ervaringen, niet door in beslag genomen.

Vermijdend (dismissing)

vermijdend gehecht:

geen coherent verhaal: idealiseren of degraderen ouder. zien zichzelf als sterk en onafhankelijk. bategalliseren negatieve ervaringen.

Gepreoccupeerd (preoccupied)

Ambivalent gehecht:

geen coherent verhaal. gefocust op fouten van ouders. herinneringen vooral conflicten met ouder. schuld van problemen bij ouders. tegelijk positief en negatief over ouder

unresolved/gedesorganiseerd

gedesorganiseerd gehecht:

vreemde, ongepaste uitspraken. onlogische redeneringen. abrupte overgangen. dissociatie weigeren te praten. overdreven positief of gedetailleerd. onverwerkt verlies/trauma.

Voorspeller gehechtheid moeder

toename oestrogeen en oxcitocine
- meer responsief voor babys
meer gevoelig voor signalen van babys
belangrijk voor het aangaan van hechitngsrelaties

Voorspeller gehechtheid vader

normaal testosteron hoog (goede relatie met kind in de weg)
als ze in een monogame realties zitten en een baby verwachten gaat het testosteronniveau omlaag.
- ook al je toekomstige babyplaatjes laat zien.

contextuele voorspellers

vroeggeboorte\>
zorg uitbesteed, afstand\>
kangaroocare (huid-op-huid contact / half uur- uur)
- geur van ouders leren kennen
-signalen kind beter oppikken

1. Sensitiviteit - Ainsworth

signalen opvangen,
correct interpreteren
adequaat en prompt reageren

2. non-instrusiviteit - Ainsworth

kind-volgend
niet abrupt interfereren (tussenkomen) met waar kind op dat moment mee bezig is

3. acceptatie -Ainsworth

niet negatief/afwijzend, positief effect

4. fysieke psychologische aanwezigheid

bewust van behoeften van het kind, alert en open op ervaren van het kind.

interne werkmodellen (IWM)

mentale representatie van jezelf en de ander in een gehechtheidsrelatie.
- verwachtingen van reacties op bepaald gedrag.

sensitief ouderschap

veilig (classificatie SSP) - nabijheid zoeken bij stress. exploratie bij geen stress

intrusief, boos, geïrriteerd, hard aanpakken

vermijdend (classificatie SSP) - veel exploratie, ouder vermijden ook bij stress. contact met vreemden.

inconsistent, gebrek aan warmte

ambivalent (classificatie SSP) -
Erg onzeker. weinig exploratie, bij ouder in buurt blijven.

verwaarlozend, mishandelen, beangstigend gedrag

gedesorganiseerd (classificatie SSP) - gedesorganiseerd, geen patroon in toenadering-vermijdingsgedrag

Met de oudste kinderen zijn ouders meer non-instrusief en meer instusief dan met jonge kinderen

oude kinderen zijn langer op de wereld, als ouder ervaring met signalen oppikken.

video feedback intervention to promote positive parenting VIPP

wat doet een ouder al goed? 6 sessies met thema's gerelateerd aan gehechtheid
- sensitiviteit neemt toe wat invloed kan hebben op hechtingsrelaties.

Ainsworth

vier factoren van belang bij attachment security:
1. sensitivity
2. acceptance
3. cooperation
4. accessibility

maternal sensitivity

mogelijkheid van een moeder om adequaat te reageren op de signalen van haar kind.

cooperative learning

kleine groepen leerlingen die samenwerken om een probleem op te lossen
doel: leren optimaliseren, nieuwe relaties

desensitisatie

verminderde emotionele reactie op bijv. geweld omdat geweld zo veel wordt gezien op tv en in games.

latchekey children

kinderen die nan school alleen thuis zijn en voor zichzelf zorgen tot de ouders thuiskomen.

magic window thinking

kinderen kennen het onderscheid niet tussen opgezette mediawereld en de echte wereld. in hun ogen is de tv net zo echt als de persoon om hen heen.

natural mentors

familie, docenten coaches buren etc. vanzelfsprekend een mentor.

open classroom

active participatie in de klas warabij leerlingen elkaar helpen, uitleggen en discussies voeren (niet passief luisteren)
effect:
positiever tegenover school
meer samenwerking
zelfreflectie
betere participatie

peer tutoring

oudere leerling begeleid jongere leerling
positief voor de mentor door verbetering zelfvertrouwen en gevoel iemand te helpen

pygmalion effect

leerling gedraagt zich naar verwachting van de docent (beter of slechter dan hij normaal zou doen)
- gaat om verwachting van iemand die boven jou staat

Self-fulfilling prophecy

presteren naar verwachting die er is. onderzoeken wijzen uit dat leerlingen waarbij er hoge verwachtingen zijn beter presteren.

stage-environment fit

hoe goed past de leeftijd (Stage of life) bij de omgeving waarin je moet functioneren

adaptatie

het aanpassen van een organisme of zijn gedrag om in de omgeving te passen

internalisation

proces waarbij van buitenaf gestimuleerd gedrag overgaat in gedrag wat zelf gereguleerd is.

passive genotype environment interaction

muzikale ouders laten hun kind vaak al vroeg piano spelen.
(aangeboden door ouders, vaak beïnvloedt door hun genotype)

evocative genotype-environment interaction

een blij en sociaal kind heeft vaak meer interactie in groepen en heeft zo een warme omgeving in op te groeien.
(genotype lokt omgevingsreacties uit)

active genotype environment interaction

verlegen kind zoek vaak rustige omgeving

(genotype zorgt er voor dat je vaak een vergelijkbare omgeving opzoekt, dit heeft invloed op de ontwikkeling.

maturation

veranderingen in de ontwikkeling die gepaard gaan met het ouder worden

intentional and unintentional socialization

met of zonder intnentie het socialisatieproces aanleren aan een kind

developemntally appropriate programm

afgestemd op de normale groei van kinderen en de individuele verschillen. door veranderingen als verhuizing of werkverandering bij ouder kan het socialisatieproces namelijk verschillen per kind.

Piaget baby - peuter (0-2jr)

snapt dingen aan de hand van zintuigen en motorische activiteit

Piaget voorschool (3-5jr)

begint met het snappen van relaties tussen mensen, objecten en evenementen, puur op intuïtie(niet logisch)

Piaget school (6-11jr)

kunnen logica gebruiken om relaties te begrijpen maar enkel concreet.

Piaget adolescenten (12+)

begrijpt abstracte en hypothetische realties en kunnen problemen oplossen ook al hebben zij deze problemen niet direct meegemaakt.

Bronfenbrenner

individuele ecologische omstandigheden beïnvloeden de ontwikkeling van het kind.

microsysteem

activiteiten en relaties dichtbij; familie, vrienden, school

mesosysteem

relaties tussen twee of meer microsystemen van een persoon bijv: school, familie

exosysteem

settingen waarin het kind niet zelf participeert, maar wat hem wel of zijn microsysteem wel beinvleodt bijv. het werk van ouders.

macrosysteem

maatschappij en cultuur waarin de persoon leeft.

Laissez-faire

permissieve opvoedstijl; studenten iets laten doen wanneer zij dat vragen

zone of proximal development

ruimte tussen wat een student zelfstandig kan en wat hij kan met begeleiding van een mentor.

additief effect

beide variabelen hebben effect maar staan los van elkaar.

Freud

id: primitieve, ongeoraniseerde aangeboren deel persoonlijkehid

ego: rationele en redelijke deel van de persoonlijkeheid, reguleert impsulsen, buffer tussen id en echte wereld

superego: geweten, maakt onderscheid tussen goed en kwaad.

taak ouders: kind helpen om implusen te beheersen.

Spock (1903-1998)

kind als individu beschouwen, sensitief naar behoeften.

piaget

leerpontentieel ontwikkelt zich met de leeftijd.

Piaget sensomotorische fase

0-2 jr

Piaget preoperationele fase

2-7jr

Piaget concreet operationele fase

7-11 jr

Piaget formeel operationele fase

11+ jr

Drive-reduction learning

moeder is attachment omdat zij honger stilt

harlow

apenonderzoek; niet voeding maar comfort zorgt voor attachment

Veilige gehechtheid

kind ontdekt de wereld actief in bijzijn van ouders, accepteert contact van vreemden in bijzijn van ouders

ambivalent gehecht

kind dichtbij ouders, ontdekt wereld niet, boos wanneer ouders weggaan, bang voor onbekenden, claimt moeder bij terugkomst (maar ook moeilijk te troosten, boos)

Vermijdend gehecht

kind laat lichte stress zien wanneer moeder weggaat, negeert onbekenden en negeert moeder wanneer ze terugkomt, weinig emotie

gedesorganiseerd

heel boos bij vreemde situatie, verward, negeert vreemden (tegengesteld gedrag, geen duidelijk patroon)

gender-based beliefs

zich bewust zijn van eigen gender, snappen van jongen/meisje

gender identity

perceptie van jezelf met karakter-eigenschappen behorende bij je gender.

gender-role preferences

voorkeur om bepaalde gendergerelateerde eigenschappen te bezitten

gender stability

man blijft man, vrouw blijft vrouw; interesses volwassenen lijken overeen t ekomen met speelgedrag als kind

gender constancy

veranderingen in gedrag veranderen gender niet

expressive characteristics

bezorgdheid, oriëntatie op kinderen, gevoelig (vrouw) --\> hierdoor na geboorte kinderen sterkeer rolverdeling naar gender roles.

instrumental characteristics

orientatie op taak en handeling (man) --\> hierdoor na geboorte kinderen sterker rolverdeling naar genderroles

Cognitive developmental theory of gender typing (Kohlberg, 1966) fase 1

Kinderen zien al heel snel het verschil tussen de mannelijke en vrouwelijke rol, waarbij zij zich meer richten op het rolmodel van dezelfde gender. 3 fases
2-3 jaar: basis van gender identity; herkennen jongen of meisje

Cognitive developmental theory of gender typing (Kohlberg, 1966) fase 2

4-5 jr. begrijpen van gender stability

Cognitive developmental theory of gender typing (Kohlberg, 1966) fase 3

6-7 jaar; begrijpen van gender constancy --\> die beïnvloedt keuzes.

Social strucural theory of gender roles

richt zich op beperkingen in kansen (onderwijs, banen) voor mannen en vrouwen / sociale invloeden.