AP - Grade 9

Ang tao ay laging nahaharap sa sitwasyong kailangan niyang .

Pumili

Pinipili ng tao ang bagay na nagdudulot ng labis na .

Pakinabang

Isang sangay ng Agham Panlipunan na nagaaral kung paano tutugunan ang tila walang katapusang pangangailangan at kagustuhan ng tao gamit ang limitadong pinagkukunang yaman.

Ekonomics

Salitang griyego na pinagmulan ng salitang Ekonomiks.

Oikonomiya

Pagpili o pagsasakripisyo ng isang bagay kapalit ng ibang bagay.

Trade-Off

Tumutukoy sa halaga o nang best alternative.

Opportunity Cost

Pagsusuri ng isang indibidwal sa karagdagang halaga o pakinabang na makukuha mula sa gagawing desisyon.

Marginal Thinking

Iniaalok na gantimpala o mas mura at magandang serbisyo sa tao.

Incentives

Tumutukoy sa pangkalahatang kalagayan ng mga gawaing pang-ekonomiya ng bansa.

Economic performance

Mga bagay na dapat mayroon ang tao sapagkat kailangan niya ito sa pang-araw-araw.

Pangangailangan

Paghahangad ng tao ng mas mataas pa sa kaniyang mga batayang pangangailangan.

Kagustuhan

Tumutukoy sa proseso ng pagpapalit-palit anyo ng mga salik ng produksyon upang makalikha ng bagong produkto.

Produksyon

Mga salik ng produksiyon na hindi nagbabago o hindi kayang baguhin sa ikli ng panahon na ginagamit sa pagpoprodyus.

Fixed Input

Mga salik ng produksiyon na nagbabago o madaling baguhin na ginagamit sa pagpoprodyus.

Variable Input

Mga bagay na gawa ng tao.

Kapital

Mga taong namamahala sa ibang salik ng produksyon, tinatawag din silang mga negosyante.

Entreprenyur

Lahat ng bagay na may pakinabang sa tao na mula sa kalikasan.

Lupa

Mga taong nag-uukol ng lakas na pisikal at mental sa paglikha ng mga kalakal o paglilingkod.

Paggawa

Refers to workers in industries such as factories, mining, construction, and electricians.

Blue-collar

Jobs typically occupied by women, such as teachers, nurses, and secretaries.

Pink-collar

The mechanism or method of distributing resources, products, and services.

Alokasyon

Scarcity, the problem of limited resources.

Kakapusan

The intelligent use of natural resources.

Konserbasyon

The act of investing to maximize the benefits of resources.

Pamumuhunan

High production achieved through the use of modern technology.

Mataas na produksiyon

The market where allocation is demonstrated.

Pilihang pamilihan

The amount allocated to meet a need or desire.

Budget

1. Ano ang gagawin?

2. Paano gagawin?

3. Para kanino?

4. Gaano karami?

Four Economic Questions:

Refers to the institutional arrangement and method of organizing the economic activities of a society. It involves the relationship between consumers and sellers.

Sistemang pang-ekonomiya

Mga katangian ng pagbuo ng sistemang pang-ekonomiya:

1. Nagmamay-ari ng mga pinagkukunang-yaman at salik ng produksyon

2. Sentro ng pagpaplano

3. Lawak ng maaaring makinabang sa gagawing desisyon

Based on culture, tradition, and beliefs, focusing on basic human needs.

Tradisyunal na ekonomiya

Production takes place in a free market where participants act according to their self-interests. Price balances consumer and producer interaction.

Market Economy

Government controls production.

Command Economy

Combines market and government intervention.

Mixed Economy

An important economic activity that gives meaning to production. It involves the use of products and services.

Pagkonsumo

Used to produce other useful products.

Produktibo

Immediate satisfaction of needs.

Tuwiran

Excessive compared to needs or wants.

Maaksaya

Can be harmful to one's health.

Mapanganib

Uses expensive products or buys expensive items beyond one's means.

Lantad

Mga salik na nakakaapekto sa pagkonsumo:

1. Presyo – halaga ng isang produkto

     2. Kita – salaping natatanggap.

- Ernst Engel - malaking bahagdan ng kita ng tao ang inilalaan sa pagkonsumo ng mga pangunahing pangangailangan.

     3. Okasyon – mahalagang pangayayari sa buhay ng tao

     4. Pag-aanunsyo – paghikayat sa konsyumer

a. Bandwagon – maraming tao ang gumagamit ng produkto

b. Testimonial – mga celebrities o kilalang personalidad

c. Brand name – pinakikilala lang ang tatak ng produkto

d. Fear – gumagamit ng pananakot para bilhin ang produkto

     5. Pagpapahalaga ng tao – ugali ng tao

a. Rehiyonalismo

b. Kaisipang kolonyal

c. Pakikisama

d. Pagtanaw ng utang na loob

     6. Panahon – nagbabago ang pangangailangan ng tao dulot ng pagbabago sa panahon

     7. Panggagaya – bumibili ng produkto dahil ginagamit ito ng kapatid, kaibigan, at iba pa

     8. Panlasa – kagustuhan ng isang indibidwal

Mga katangian ng matalinong mamimili:

1. Mapanuri

2. May alternatibo o pamalit

3. Hindi nagpapadaya

4. Makatwiran

5. Sumusunod sa badyet

6. Hindi nagpapanic-buying

7. Hindi nagpapadala sa anunsiyo

Republic Act 7394

Consumer Act of the Philippines.

Mga pananagutan ng mamimili

 1. Mapanuring kamalayan

     2. Pagkilos

     3. Pagmamalasakit na panlipunan

     4. Kamalayan sa kapaligiran

     5. Pagkakaisa