Pathogenetica H4: toepassing in de praktijk

Wat is het eerste dat we dienen te doen?

* identificatie vh doel: bv. goede assistentiehonden kweken
* moet beter defenieerd! → het optimaliseren vd __fysieke en karakteriele kenmerken__ van assistentiehonden in wording op een __wetenschappelijk onderbouwde__ wijze en met respect voor __dierenwelzijn__

Tweede stap → na identificeren van doel

* identificeren van ‘gewenste’ en ‘ongewenste’ fenotypes/inventarisatie van de ‘problemen’
* kijken naar populatie zelf → bv. waarom afkeuringen
* bron 2: de literatuur → OMIA en PubMed
* moeten ook kijken naar de prevalentie vd problemen

risico onderschatting probleem

* meer zieke dieren in je populatie dan gedacht
* door te strenge cut-off
* door uitsluiting van teveel dieren
* snelle respons op dat fenotype
* minder genetische diversiteit

risico overschatting probleem

* minder zieke dieren in je populatie dan gedacht
* cut-off niet streng genoeg → allow animals to be classed as “sick” when not?
* + genetische diversiteit
* geen/zwakke respons

Overerving HD, ED, gedrag en EIC

* heupdysplasie → complex
* elleboog dysplasie → complex
* gedrag → complex
* exercise induced collapse → autosomaal recessief

Fenotypering HD, ED, gedrag en EIC

* HD → RX (standaard en laxiteit)
* ED → CT scan
* gedrag → gedragsevaluaties
* EIC → DNA-test

Waarom gebruiken we fokwaarden ipv genomic selection bij assistentiehond?

op dit moment genomic selection nog weinig tot niet gebruikt in huisdieren

Evaluatie genetische diversiteit

* met merkers en stamboom
* kijken naar inteelttoename en effectieve populatiegrootte

Hoe kunnen we Ne zo hoog mogelijk maken?

* DNA testen → geen uitsluiting maar verstandige combinatie
* internationale samenwerking
* risico → iets onvoorspelbaarder + risico op binnenbrengen van nieuwe ongewenste zaken in je populatie

Internationale uitwisseling: hoe kies je de juiste partner om mee uit te wisselen?

* zelfde doelen
* zelfde of gelijkwaardige screeningsprotocols
* wees kieskeurig → gebruik data ipv reputatie

Gevolg van erfelijke aandoeningen bij de rashonden

* zieke honden (pups)
* sterfte op jonge leeftijd
* dierenleed (dierenwelzijn)
* menselijk leed (vooral bij kinderen)
* hoge kosten voor de eigenaars

Belangrijkste oorzaken erfelijke aandoeningen

* lage genetische diversiteit
* inteelt
* extreme kenmerken/hypertypes
* only about 25% of genetic problems from points in the rasstandaard
* populaire kampioen reuen
* onvoldoende verantwoorde selectie
* teveel honden worden uitgesloten voor de fokkerij

Typische overerving van genetische problemen

62% is autosomaal recessief

Gevolgen tentoonstelling en competities

* creatie populaire dekreuen (kampioenen)
* creatie van hypertypes
* esthetische ingrepen (botox, operaties, tandcorrecties, …)
* dierenleed (honden met lange vachten worden in draadkooitjes opgesloten)
* hoge inteelt (bekomen van uniforme types van honden)

Hoe kan een DA helpen in het fokproces?

* fokkers informeren over de aandoeningen binnen zijn ras
* fokkers helpen bij het maken van verantwoorde combinaties (dit is niet gelijk aan elimineren)
* fokkers wijzen op de gevolgen van bepaalde aandoeningen
* samenwerken/contact opnemen met rasverenigingen en fokkerijkorganisaties
* …

Hoe herken je een goede fokker?

de fokker:

* beperkt zich tot enkele rassen en/of varieteiten van een ras
* heeft een grondige kennis van zijn ras
* houdt gegevens bij (afstamming, testen en onderzoeken) en dit van minstens 3 generaties
* weet wat inteelt is en houdt rekening met inteelt tov het gemiddelde vd populatie
* doet de nodige testen/onderzoeken en maakt verantwoorde combinaties
* houdt naast gezondheid ook rekening met karakter vd honden
* hecht veel belang aan socialisatie van de pups